Artikulu honek 2024. urtean berotze globalaren eta klima-aldaketaren ondorioak neurtu, aurreikusi, arindu eta haietara egokitzeko gertakariak, ikerketen emaitzak, aurrerapen zientifiko eta teknologikoak eta giza ekintzak dokumentatzen ditu.
Laburpenak
Neurketak eta estatistikak
- Otsailaren 5 –
- Proceedings of the National Academy of Sciences aldizkarian argitaratutako ikerketa batek proposatu zuen urakan haizeen Saffir-Simpson eskalan "6. kategoria" gehitzea, publikoari ekaitzen arriskua hobetu adierazi ahal izateko, eta ohartarazi zuten hainbat ekaitzek jada lortu zutela intentsitate hori[1].
- Nature Climate Change aldizkarian argitaratutako ikerketa batek, Demospongiae belakien exoeskeletoetan erregistratutako 300 urteko ozeanoetako tenperaturen neurketan oinarritua, adierazi zuen berotze globala 1860ko hamarkadan hasi zela (ozeanoetako gainazaleko tenperaturak adierazitakoa baino 80 urte lehenago) eta, dagoeneko, 2020an industria iraultzaren aurreko tenperatura baino 1,7 °C gorago geundela, IPCCren estimazioa baino 0,5 °C gorago[2].
- Otsaila (txostena) – Copernicus Climate Change Servicen analisi batek adierazi zuen 2023ko otsailetik 2024ko urtarrilera bitarte mundu mailako bataz besteko airearen tenperaturak 1,5 °C-en muga gainditu zuela lehenengo aldiz. Urte bakar batean gainditzeak ez du suposatzen 2015eko Parisko Hitzarmenak jasotakoa gainditzen duenik[3].
- Otsailaren 13 – Current Issues in Tourism aldizkarian argitaratutako ikerketa batek ondorioztatu zuen AEBko eski denboraldia murriztu zela 1960-1979 tartetik 2000-2019 tartera 5,5 eta 7,1 eguneko tartean, eta horrek urtero 252 milioi dolar estatubatuarreko galera suposatzen ziola sektoreari[4].
Gertakari eta fenomeno naturalak
Ekintzak eta helburu adierazpenak
Zientzia eta teknologia
Ekintza politiko, ekonomiko eta kulturalak
Adaptazio helburu adierazpenak
Kontsentsuak
Proiekzioak
Argitalpen esanguratsuak
Erreferentziak
- ↑ (Ingelesez) Wehner, Michael F.; Kossin, James P.. (2024-02-13). «The growing inadequacy of an open-ended Saffir–Simpson hurricane wind scale in a warming world» Proceedings of the National Academy of Sciences 121 (7) doi:10.1073/pnas.2308901121. ISSN 0027-8424. PMID 38315843. PMC PMC10873601. (Noiz kontsultatua: 2024-03-10).
- ↑ (Ingelesez) McCulloch, Malcolm T.; Winter, Amos; Sherman, Clark E.; Trotter, Julie A.. (2024-02). «300 years of sclerosponge thermometry shows global warming has exceeded 1.5 °C» Nature Climate Change 14 (2): 171–177. doi:10.1038/s41558-023-01919-7. ISSN 1758-6798. (Noiz kontsultatua: 2024-03-10).
- ↑ (Ingelesez) World's first year-long breach of key 1.5C warming limit. 2024-02-08 (Noiz kontsultatua: 2024-03-10).
- ↑ (Ingelesez) Scott, Daniel; Steiger, Robert. (2024-02-13). «How climate change is damaging the US ski industry» Current Issues in Tourism: 1–17. doi:10.1080/13683500.2024.2314700. ISSN 1368-3500. (Noiz kontsultatua: 2024-03-10).
Kanpo estekak
- Klima Aldaketaren inguruko Gobernu-arteko Panela (IPCC)
- Munduko Meteorologia Elkartea (WMO)
- klima indikadoreak AEBko ingurumen babes-agentzian
|
Kausak |
---|
Ikuspegi orokorra
| |
---|
Iturriak | |
---|
|
|
Historia |
---|
- Zientzia klimatikoaren historia
- Politika klimatikoaren historia
- Svante Arrhenius
- Eunice Newton Foote
- James Hansen
- Charles David Keeling
- Nazio Batuen konferentziak
- Urteak klima aldaketan
- 2019
- 2020
- 2021
- 2022
- 2023
- 2024
|
|
|
---|
Fisikoak | |
---|
Flora eta fauna | - Biomak
- Ekosistemak
- Espezie inbaditzaileak
- Landare bioaniztasuna
- Itsasoko bizia
- Hegaztiak
- Klima aldaketaren ondorioz iraungitzeko arriskua
- Basogabetze gradual
|
---|
Soziala eta ekonomikoa | - Nekazaritza
- Hiriak
- Zibilizazioaren kolapsoa
- Umeak
- Desgaitasuna
- Inpaktu ekonomikoa
- Arrantzategiak
- Generoa
- Osasuna
- Giza eskubideak
- Jatorrizko herriak
- Uharte-nazioak
- Migrazioa
- Pobrezia
- Segurtasuna eta gatazkak
- Uholde urbano
- Ur-eskasia
- Ur-segurtasuna
|
---|
Herrialdearen eta eskualdearen arabera | - Afrika
- Amerika
- Antarktikan
- Artikoa
- Asia
- Australia
- Karibea
- Europa
- Euskal Herria
- Hegoaldeko Asia
- Karibea
- herrialdearen arabera
|
---|
|
|
|
---|
Ekonomia eta finantzak | - Karbono-aurrekontu
- Karbono-kreditu
- Karbono-neutraltasun
- Karbono isurketen prezioa
- Karbono-zerga
- Zor klimatiko
- Arrisku klimatikoen aseguru
- Finantza klimatikoak
- Klima aldaketa arintzearen onura partekatuak
- Erregai fosilen desinbertsio
- Arintzearen ekonomia
- Karbono isurketen salerosketa
- Green Climate Fund
- Karbono baxuko ekonomia
|
---|
Energia | |
---|
Karbono hustubideak hobetzea | - Karbono urdin
- Karbono dioxidoa kentzea
- Karbono-bahiketa
- Airearen harrapaketa zuzen
- Karbonoaren laborantza
- Nekazaritza klimatikoki adimentsu
- Basogintza (basotze, baso-sarzte, REDD eta REDD+)
- Lurraren erabilera, lurraren erabilera aldaketa eta basogintza (LULUCF eta AFOLU)
- Naturan oinarritutako soluzioak
|
---|
Norbanakoak | - Klima aldaketaren aurkako norbanako ekintza
- Landareetan oinarritutako dieta
|
---|
|
|
Gizartea eta moldatzea |
---|
Gizartea | - Negozioen ekintzak
- Ekintza klimatiko
- Doku ekologiko
- Klima-mugimendua
- Emergentzia klimatikoaren deklarazio
- Ukapena
- Gobernantza
- Justizia
- Auziak
- Politika
- Politika ekonomikoa
- Iritzi publikoa
- Emakumea
|
---|
moldatzea | - Moldatzeko gaitasun
- Zaurgarritasuna
- Erresilientzia
- Arrisku klimatiko
- Ekosisteman oinarritutako moldatze
- Hondamendi arriskuak gutxitze
- Uholdeen kontrol
- Galerak eta kalteak
- Atzera-egite planifikatu
- Naturan oinarritutako soluzioak
- The Adaptation Fund
- National Adaptation Programme of Action
|
---|
Komunikazioa | - Hezkuntza-klimatiko
- Espiral klimatiko
- Herri kulturan
- Klima Aldaketaren Aurreko Betetze Indizea
- Krisi klimatiko
- Komunikabideak
- Berotzearen zerrenda-grafikoa
|
---|
Nazioarteko akordioak | |
---|
|
|
Oinarriak eta teoria |
---|
Neurketa | - Lurrazaleko tenperatura global
- Tenperaturen erregistro instrumentala
- Indikatzaile paleoklimatko
- Satelite bidezko neurketa
|
---|
Teoria | |
---|
Ikerketa eta modelatzea | |
---|
|
|
Glosategia Kategoria |
Autoritate kontrola | - Wikimedia proiektuak
Datuak: Q124328464 |
---|
Datuak: Q124328464