Laktama
Laktama | |
---|---|
![]() ![]() | |
Mota | organonitrogen heterocyclic compound (en) ![]() ![]() |
Identifikatzaileak | |
Gmelin | 24995 |
MeSH | D007769 |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fd/Lactams.png/260px-Lactams.png)
Kimika organikoan laktama esaten zaie amida ziklikoei[1]. Laktamak polimeriza daitezke poliamidak emanez.
Nomenklatura
Laktamak izendatzeko aurrizki grekoak baliatzen dira ordena alfabetikoari jarraiki.
- α-Laktama (3 atomoko eraztuna)
- β-Laktama (4 atomoko eraztuna
- γ-Laktama (5atomoko eraztuna)
- δ-Laktama (6 atomoko eraztuna )
- ε-Laktama (7 atomoko eraztuna )
Izendatzeko sistema oinarritzen da α-laktamak hidrolizatzen denean α-aminoazidoa ematen duela, β-laktamak β-aminoazidoa, etb.
Naturan
Naturan β, γ edo δ-lactamen eraztunak ditzten konposatuak ez dira gutxi. Penizilina izan zen aurkitutako lehen koposatu ß-laktamikoa Penicillium onddoetan. Ondoren beste konposatu batzuetan ere aurkitu dira[2].
Erabilera
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8a/B%C3%A8talactamantibioticum_structuur.png/260px-B%C3%A8talactamantibioticum_structuur.png)
Egun usatzen diren antibiotikoen % 65a ß-laktamak dira. Hainbat naturalak dira bentzilpenizilina legez eta beste batzuk egitura naturalak eraldatuz sintetizatu dira hala nola amoxiziklina[3]. Laktamak poliamidak sintetizatzeko monomero moduan ere baliatzen dira, nylon 6 erdiesteko kaprolaktama adibidez.
Erreferentziak
- ↑ Laktama. https://zthiztegia.elhuyar.eus/terminoa/eu/laktama.
- ↑ Mijangos, Fernado eta beste. (1996). Kimika orokorra. Udako Euskal Unibertsitatea, 680-681 or. ISBN 84-86967-71-6..
- ↑ Natural lactones and lactams : synthesis, occurrence and biological activity. 2014 ISBN 3-527-66691-5. PMC 861528572. (Noiz kontsultatua: 2023-01-02).
Kanpo estekak
Datuak: Q251124
Multimedia: Lactams / Q251124