Luganda
Luganda | |
---|---|
Luganda | |
Datu orokorrak | |
Hiztunak | ama-hizkuntza: 4.100.000 (2002) bigarren hizkuntza: 1.000.000 (1999) |
Hizkuntza sailkapena | |
giza hizkuntza Niger-Kongo hizkuntzak Atlantic–Congo (en) ![]() Volta–Congo (en) ![]() Benue–Congo (en) ![]() Bantoid (en) ![]() Southern Bantoid (en) ![]() Bantu hizkuntzak East Bantu (en) ![]() Northeast Bantu (en) ![]() Great Lakes Bantu (en) ![]() West Nyanza (en) ![]() North Nyanza (en) ![]() | |
Informazio filologikoa | |
Hizkuntza-tipologia | subjektu aditza objektua, hizkuntza tonala, hizkuntza eranskaria eta nominatibo-akusatibo hizkuntza |
Alfabetoa | latindar alfabetoa |
Hizkuntza kodeak | |
ISO 639-1 | lg |
ISO 639-2 | lug |
ISO 639-3 | lug |
Ethnologue | lug |
Glottolog | gand1255 |
Wikipedia | lg |
ASCL | 9226 |
IETF | lg |
Luganda edo gandera[1] Bantu hizkuntza bat da, Niger-Kongo familiakoa hain zuzen ere. Batez ere Ugandako Buganda herrialde inguruan hitz egiten den hizkuntza baita, Ugandako hego-mendebaldean, Victoria lakuraino eta Kyoga lakuatik, Tanzaniako mugaraino.
4 dialekto desberdin bereizten dira hizkuntza honetan: Kooki (olukooki), Sese (Olusese), Luvuma eta Ludiopa. Lugandaren antzekoak diren beste hizkuntza Bantúak Soga, Nyiole eta Saamia dira.
Hiztun kopurua
4 milioi hiztun inguru dituzte lehen hizkuntza gisa (Ugandako biztanleriaren %20 inguru). 1.000.000 pertsonek bigarren hizkuntza bezala erabiltzen dute, bigarren hizkuntza erabilia baita, ingelesatik gertu. Ugandako lehen hezkuntzako eskoletan erabiltzen dute, ingelesa ikasten hasten direnen ikasleen artean (hizkuntza ofiziala). Hego-mendebaldeko elizetan ere erabiltzen dute.
Bilakaera
1947an Baganda Konferentziak Lugandaren ortografiaren normalizazioa hitzartu zuen.
1960. urtera arte Ugandako ekialdeko eskolen hezkuntzako hizkuntza ofiziala izan zen.
Erreferentziak
[2]
Kanpo estekak
Datuak: Q33368