Akrilonitril
| |||
| |||
Nama | |||
---|---|---|---|
Nama IUPAC pilihan Prop-2-enanitril | |||
Nama lain Akrilonitril 2-Propenanitril Sianoetena Vinil sianida (VCN) Sianoetilena Propenanitril[1] | |||
Pengecam | |||
No. Pendaftaran CAS |
| ||
Imej model 3D Jmol |
| ||
ChEBI |
| ||
ChEMBL |
| ||
ChemSpider |
| ||
ECHA InfoCard | 100.003.152 | ||
Nombor EC |
| ||
KEGG |
| ||
PubChem CID |
| ||
Nombor RTECS |
| ||
UNII |
| ||
Nombor PBB | 1093 | ||
CompTox Dashboard (EPA) |
| ||
InChI
| |||
SMILES
| |||
Sifat | |||
Formula kimia | C3H3N | ||
Jisim molar | 53.06 g·mol−1 | ||
Rupa bentuk | Cecair tidak berwarna | ||
Ketumpatan | 0.81 g/cm3 | ||
Takat lebur | −84 °C (−119 °F; 189 K) | ||
Takat didih | 77 °C (171 °F; 350 K) | ||
Keterlarutan dalam air | 70 g/L | ||
log P | 0.19[2] | ||
Tekanan wap | 83 mmHg[1] | ||
Bahaya | |||
Bahaya-bahaya utama | Mudah terbakar, reaktf, toksik, karsinogen mungkin[1] | ||
MSDS | ICSC 0092 | ||
NFPA 704 (berlian api) | ![]() 3 4 2 | ||
Takat kilat | −1 °C; 30 °F; 272 K | ||
Suhu autopenyalaan | 471 °C (880 °F; 744 K) | ||
Had letupan | 3–17% | ||
Dos maut (LD) atau kepekatan dos maut (LC) | |||
LC50 (median kepekatan) | 500 ppm (tikus, 4 jam)[3] | ||
LCLo (paling rendah diketahui) | 260 ppm (arnab, 4 jam) 575 ppm (tikus belanda, 4 jam) 636 ppm (tikus, 4 jam) 452 ppm (manusia, 1 jam)[3] | ||
NIOSH (Had pendedahan kesihatan AS): | |||
PEL (Dibenarkan) | TWA 2 ppm C 10 ppm [15 minit] [kulit][1] | ||
REL (Disyorkan) | Ca TWA 1 ppm C 10 ppm [15 minit] [kulit][1] | ||
IDLH (Bahaya serta-merta) | 85 ppm[1] | ||
Sebatian berkaitan | |||
Sebatian berkaitan | Asid akrilik Akrolein | ||
Kecuali jika dinyatakan sebaliknya, data diberikan untuk bahan-bahan dalam keadaan piawainya (pada 25 °C [77 °F], 100 kPa). | |||
![]() ![]() ![]() | |||
Rujukan kotak info | |||
Akrilonitril ialah sebatian organik dengan formula kimia CH2CHCN. Sebatian ini terdiri daripada kumpulan vinil (etilena tanpa satu ikatan hidrogen) dengan nitril. Sebatian ini ialah cecair tak berwarna yang meruwap, tetapi boleh menjadi kekuningan akibat kehadiran bendasing. Akrilonitril merupakan bahan yang reaktif dan beracun meskipun dalam dos yang rendah. Sebatian ini digunakan sebagai monomer bagi pelbagai jenis plastik seperti poliakrilonitril.
Penghasilan
Akrilonitril dihasilkan melalui proses pengammoksidaan propilena dengan udara sebagai mangkin, di mana ammonia dan udara bertindak balas dengan propilena untuk menghasilkan akrilonitril. Tindak balas ini dilakukan dalam industri pada suhu 400–510 °C dan tekanan 50–200 kPag. Proses ini juga dipanggil sebagai proses Sohio.
Tindak balas ini sering mengeluarkan hidrogen sianida dan asetonitril sebagai bahan sampingan yang biasanya dikumpul dan dipasarkan.[4]
Tindak balas
Akrilonitril boleh menjalankan tindak balas Michael bersama pelbagai nukleofil, yakni dalam proses pensianoetilan. Dalam tindak balas di bawah, kuprum(II) asetat digunakan sebagai mangkin, dan Nu ialah nukleofil.[5]
Kesan kesihatan
Akrilonitril merupakan sebatian reaktif dan meruwap pada dos yang rendah.[4] Sebatian ini menjalani pempolimeran dengan risiko letupan.
Akrilonitril juga berbahaya kepada kehidupan akuatik.[6]
Rujukan
- ^ a b c d e f g NIOSH Pocket Guide to Chemical Hazards. "#0014" (dalam bahasa Inggeris). National Institute for Occupational Safety and Health (NIOSH).
- ^ "Acrylonitrile_msds".
- ^ a b "Acrylonitrile". Immediately Dangerous to Life or Health Concentrations (IDLH). Institut Kebangsaan untuk Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan (NIOSH).
- ^ a b James F. Brazdil (2005), "Acrylonitrile", Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry (dalam bahasa Inggeris), Weinheim: Wiley-VCH, doi:10.1002/14356007.a01_177.pub3
- ^ Shuji Tomoda, "Pensianoetilan", "Sekai Daihyakka Jiken", versi CD-ROM, Heibonsha, 1999.
- ^ "CDC - ACRYLONITRILE - International Chemical Safety Cards - NIOSH". www.cdc.gov. Dicapai pada 2015-07-31.