Albert Kuyle
Albert Kuyle | ||||
---|---|---|---|---|
![]() | ||||
Algemene informatie | ||||
Volledige naam | Louis Maria Albertus Kuitenbrouwer | |||
Pseudoniem(en) | Albert Kuyle | |||
Geboren | 17 februari 1904 | |||
Geboorteplaats | Utrecht | |||
Overleden | 4 maart 1958 | |||
Overlijdensplaats | Utrecht | |||
Land | ![]() | |||
Beroep | schrijver, dichter | |||
Werk | ||||
Stroming | nieuwe zakelijkheid | |||
Dbnl-profiel | ||||
|
Albert Kuyle (Utrecht, 17 februari 1904 – aldaar, 4 maart 1958) was een Nederlandse schrijver, dichter, fascist en antisemitisch publicist.
Biografie
Albert Kuyle was een pseudoniem voor Louis Maria Albertus Kuitenbrouwer. Met zijn werk droeg Kuyle volgens Hendrik Marsman en andere jonge tijdgenoten bij aan de vernieuwing van het proza in het Interbellum.[bron?] De techniek van met name zijn vroege proza is bijna filmisch van aard, waardoor Kuyle kan worden gezien als vertegenwoordiger van de nieuwe zakelijkheid.[1]
In 1924 was Kuyle een van de oprichters van het tijdschrift De Gemeenschap (1925-1941), waarvan hij redactielid was tot 1933.
Aan het begin van de jaren dertig van de twintigste eeuw ontstond binnen de redactie van De Gemeenschap, dat indertijd het brandpunt vormde van de rooms-katholieke jongeren, onenigheid over de te volgen koers. De redactie werd hierbij verdeeld in twee kampen. Het kamp van onder meer Anton van Duinkerken en Jan Engelman stond daarbij tegenover dat van (onder anderen) Albert Kuyle en zijn broer Hendrik Kuitenbrouwer, dat steeds onverzoenlijker voor een sociaal en religieus engagement koos. Het kamp-Engelman pleitte daarentegen voor een grotere artistieke vrijheid, zonder religieuze belemmeringen.[2]
Kuyle en de zijnen scheidden zich in 1933 af van De Gemeenschap, en richtten onder de naam De Nieuwe Gemeenschap (1934-1936) een concurrerend tijdschrift op. De redactie sympathiseerde allengs steeds meer met het opkomende fascisme en met name Kuyle liet zich hierbij in toenemende mate uit in heftige antisemitische bewoordingen.[3][4]
In de loop van 1936 sloot Albert Kuyle zich aan bij het fascistische Zwart Front en werd hij adviseur en campagneleider van de leider daarvan, Arnold Meijer. Tijdens de Duitse bezetting was hij enige tijd propagandist van deze organisatie, die nu omgedoopt was tot "Nationaal Front".[5] Na de bezetting kreeg Kuyle wegens zijn pro-Duitse en antisemitische publicaties enige tijd een publicatieverbod. In 1949 werd hij veroordeeld tot vier jaar gevangenisstraf wegens opzettelijke hulpverlening aan de vijand, welk vonnis in 1950 in cassatie werd omgezet tot één jaar voorwaardelijk met een proeftijd van drie jaar.[6]
Bibliografie
- Seinen, Een bundel verzen (1924), Met houtsneden van Joep Nicolas, opl. 360 ex.
- Zeiltocht, (1925) [7]
- Songs of Kalua (1927 (Stols), 1931 (De Gemeenschap))
- Van pij en burnous (1927)
- De bries (1929)
- De luister van uw huis (1930)[8]
- Werkverschaffing (1931), Bilthoven : In opdracht van de auteur, opl. 100 gesigneerde ex., niet in de handel[9]
- Harten en brood (1933)
- Weerlicht (1933)
- Alarm (1934)
- Jonas (1934)
- Tusschen Keulen en Parijs (1934), ill: Charles Eyck[10]
- Het land van de dorst (1935)
- Pan Europa, of Europa in de pan, met: Magda Kuyle, ill.: Karel Thole (1938)[11]
- Een jaar vol heiligen, (1938)[12]
- Van hoepelrok en pruikentooi, De 18e eeuw bezien in 8 novellen en in 18 kunsthistorische bijdragen aan de hand van aquarellen van G.D. Hoogendoorn, (1938), Schelven (red.) met litteraire bijdragen van Albert Kuyle, Hendrika Kuyper-van Oordt, Ignatia Lubeley, A. van Peeka, Wouter van Riesen, P.H. Ritter jr., Johan van der Woude en Marie C. Dr A.A. van Zeggelen, uitg: Callenbach
- Harmonika (1939)
- In Neerland staat een huis, (1941)[13]
- Zoon van Ameland, met een woord vooraf door I.J.M. v.d. Berg, (1946), biografie: Johannes de Jong[14]
- In excelsis (1947)
- IX gedichten (1947)
- De Gouden Joseph, waarin de lotgevallen, de zorgen en de zegen, de blijdschap en de duisternis verhaald worden van de Sint Joseph-parochie (1951)[15]
- Mannetje Windwijs (1953)
- Albert Kuyle Liber Amicorum bij zijn vijftigste verjaardag 1904-1954 (1954)[16]
- Kinderen der mensen (1954)
- Rond Jezus' kleed (1954)
- Albert Kuyle vertelt over Windwijs en Witbaard, prentjes van Arie Teeuwisse (1955)[17]
- Sint Eloy (1956)
- Heraut van het Woord : een levensschets van dienaar Gods Arnold Janssen, stichter der Missiecongregatie van het Goddelijk Woord (1956) inl: Mathias J.P. Tissen[18]
Zie ook
- Otto van Rees
- St Eloy
Externe links
- Biografieën, werken en teksten bij de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren (dbnl)
- Th.A.P. Bijvoet, 'Kuitenbrouwer, Louis Maria Albertus (1904-1958)', in: Biografisch Woordenboek van Nederland 3 (1989).
- ↑ G.W.F. Janssen. "Kuyle, Albert," De Nederlandse en Vlaamse auteurs, G.J. van Bork en P.J. Verkruijsse (red), 1985. Gearchiveerd op 24 juni 2019.
- ↑ Roomse ruzie. De splitsing tussen De Gemeenschap en De Nieuwe Gemeenschap. Samengesteld door Sjoerd van Faassen en Salma Chen. Nijmegen (Vantilt), Den Haag (Letterkundig museum) 2007).
- ↑ Th.A.P. Bijvoet, 'Kuitenbrouwer, Louis Maria Albertus (1904-1958)', in Biografisch Woordenboek van Nederland.
- ↑ "Albert Kuyle was fascist en rabiaat antisemiet (Poorthuis & Salemink)" Website Relatie Jodendom Christendom, Universiteit van Tilburg
- ↑ G.J. van Bork, Schrijvers en dichters (dbnl biografieënproject I) (2003-....).
- ↑ Biografisch Woordenboek Nederland (BWN) "Kuitenbrouwer, Louis Maria Albertus (1904-1958)". Gearchiveerd op 29 september 2020.
- ↑ Boosten en Stols, Maastricht, letter: Caslon, Bandontwerp: Willem Maas, oplage 570 genummerde exx
- ↑ St. Bernulphus-Huis, Amsterdam, 12 p., 6 platen, Overdruk uit De Tijd, 8 februari 1930
- ↑ Aanvraagnummer KB: KW 51 G 5
- ↑ Brusse Rdam, geb. 151p
- ↑ Het Spectrum, Utrecht, reeks: Schijnwerpers nr.20
- ↑ ill: Karel Thole, Spectrum Utrecht Schijnwerpers nr. 6
- ↑ Utrecht, In eigen beheer, T.g.v. het twintigjarig bestaan van Bredero's Bouw Bedrijf. Oplage 525 exx. Cuno van den Steene maakte het portret van de stichter en de verluchtingen.
- ↑ uitg: Dekker & Van de Vegt, Utrecht, 32p, Aanvraagnummer KB: 2101530
- ↑ In eigen beheer met goede hulp van Theo Kletter
- ↑ Uitgeverij de Fontein, oplage: 150 genummerde ex.
- ↑ Uitgeverij De Lanteern, Aanvraagnummer KB: KW BJ 28551
- ↑ Boekhandel van het Missiehuis, Overijse, Boekhandel St. Willibrordus, Deurne