Łówcza
wieś | |||
![]() Nowy kościół z 2001 | |||
Państwo |
| ||
---|---|---|---|
Województwo | |||
Powiat | lubaczowski | ||
Gmina | Narol | ||
Liczba ludności (2021) | 404[2] | ||
Strefa numeracyjna | 16 | ||
Kod pocztowy | 37-614[3] | ||
Tablice rejestracyjne | RLU | ||
SIMC | 0606903[4] | ||
Położenie na mapie gminy Narol ![]() | |||
Położenie na mapie Polski ![]() | |||
Położenie na mapie województwa podkarpackiego ![]() | |||
Położenie na mapie powiatu lubaczowskiego ![]() | |||
![]() | |||
|
![]() | Zobacz w indeksie Słownika geograficznego Królestwa Polskiego hasło Łówcza |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ab/%C5%81%C3%B3wcza%2C_ko%C5%9Bci%C3%B3%C5%82_Matki_Bo%C5%BCej_Bolesnej_%28HB2%29.jpg/238px-%C5%81%C3%B3wcza%2C_ko%C5%9Bci%C3%B3%C5%82_Matki_Bo%C5%BCej_Bolesnej_%28HB2%29.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3a/%C5%81%C3%B3wcza_%28HB1%29.jpg/238px-%C5%81%C3%B3wcza_%28HB1%29.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/44/%C5%81%C3%B3wcza_%28HB2%29.jpg/238px-%C5%81%C3%B3wcza_%28HB2%29.jpg)
Łówcza (ukr. Лівча) – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie lubaczowskim, w gminie Narol[5][4].
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa przemyskiego.
Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Michała Archanioła w Płazowie. We wsi jest kościół filialny Matki Bożej Bolesnej[6].
Położenie
Łówcza leży na pograniczu Płaskowyżu Łówczy (należącego do Roztocza) i Płaskowyżu Tarnogrodzkiego. W tym miejscu południowo-wschodnia krawędź Roztocza jest wysoka. Dolna część Łówczy leży na wysokości 256 m n.p.m. a górna na wysokości 340 m n.p.m. Wieś rozciąga się wzdłuż potoku Łówcza na długości ok. 4 km ze wschodu na zachód i składa się z przysiółków: Wola, Samulaki, Koziejówka, Łówcza Stara, Łówcza Nowa, Garby i Koniec. Potok zwany jest też Łówczanką lub Łotoczą, wypływa w górnej części wsi i uchodzi do Brusienki w Nowym Lublińcu.
Części wsi
SIMC | Nazwa | Rodzaj |
---|---|---|
0606910 | Garby | część wsi |
0606926 | Samolaki | część wsi |
0606932 | Wola | część wsi |
Historia
Najstarsza wzmianka o Łówczy (Lowcze) pochodzi z 1484 r. W 1618 r. stanowiła własność królewską. Z 1685 r. pochodzi akt erekcyjny (przypuszczalnie powtórny) tutejszej parafii, wydany przez właściciela wsi, Adama Antoniego Bełżeckiego, kasztelana bełskiego. W 1880 r. Łówcza miała 1134 mieszkańców, w większości Ukraińców. Działał tu tartak wodny, młyn, cegielnia i wapiennik.
W II Rzeczypospolitej wieś w powiecie lubaczowskim województwa lwowskiego[7]. 21 września 1939 r. w okolicy Łówczy złożyły broń otoczone przez Niemców resztki 75. pułku piechoty. Tutaj także został wzięty do niewoli dowódca Armii Kraków gen. Antoni Szylling. W latach 1939–1941 przez Łówczę przechodziła niemiecko-radziecka linia demarkacyjna. Po stronie niemieckiej znajdował się przysiółek Wola. Ciągi dawnych wałów są na terenie wsi widoczne do dziś.
W latach 1944–1945 na terenie wsi miały miejsce starcia z oddziałami UPA. Jednym z nich był napad na posterunek MO w nocy z 27 na 28 marca 1945 r., podczas którego zginął komendant, trzech milicjantów i cztery osoby cywilne a 15 gospodarstw zostało spalonych. Nacjonaliści ukraińscy z OUN-UPA zamordowali tutaj łącznie 28 Polaków[7].Ku czci zabitych funkcjonariuszy milicji w październiku 1974 roku odsłonięto pomnik[8]. Ludność ukraińska została wysiedlona w latach 1945 i 1947.
Zabytki
- Dawna cerkiew greckokatolicka pw. św. Paraskewy z 1808 r., rozbudowana w 1899 r., drewniana, z zachowanym ikonostasem. Od końca lat 40. XX w. do czasu wybudowania nowego kościoła w 2001 r. służyła jako kaplica filialna parafii rzymskokatolickiej w Płazowie.
- Drewniana dzwonnica z 1920 r.
- Resztki cmentarza przycerkiewnego, m.in. ciekawy nagrobek właściciela Łówczy, I. Thullie, z wierszowanym epitafium: Żona mężowi. Patrz! o to posąg z kamienia wykuty / Nad zimnym grobem śmierci upominek / Zapłacz wyrazem żalu i pokuty / Tu mąż i ojciec znalazł swój spoczynek.
- Cmentarz greckokatolicki z licznymi nagrobkami bruśnieńskimi
- Resztki zespołu dworskiego; założenia parku geometrycznego i brama.
- Cerkiew pw. św. Paraskewy z 1808
- Nagrobek właściciela Łówczy, I. Thullie, z wierszowanym epitafium
- Krzyże bruśnieńskie na cmentarzu greckokatolickim
Przypisy
- ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 73601
- ↑ Wieś Łówcza w liczbach [online], Polska w liczbach [dostęp 2023-01-23] , liczba ludności na podstawie danych GUS.
- ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 751 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22] .
- ↑ a b c GUS. Wyszukiwarka TERYT
- ↑ a b Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
- ↑ Opis parafii na stronie diecezji
- ↑ a b SzczepanS. Siekierka SzczepanS., HenrykH. Komański HenrykH., KrzysztofK. Bulzacki KrzysztofK., Ludobójstwo dokonane przez nacjonalistów ukraińskich na Polakach w województwie lwowskim 1939–1947, Wrocław: Stowarzyszenie Upamiętnienia Ofiar Zbrodni Ukraińskich Nacjonalistów, 2006, s. 488, ISBN 83-85865-17-9, OCLC 77512897 .
- ↑ Rada Ochrony Pomników Walki i Męczeństwa ”Przewodnik po upamiętnionych miejscach walk i męczeństwa lata wojny 1939- 1945", Sport i Turystyka 1988, ISBN 83-217-2709-3, str. 596
Linki zewnętrzne
- Łówcza, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. V: Kutowa Wola – Malczyce, Warszawa 1884, s. 751 .
Bibliografia
- P. Wład, M. Wiśniewski - Roztocze Wschodnie, Wyd. Nauk. Turyst. i Eduk., Mielec 2004
- Losy cerkwi w Polsce po 1944 r., Reg. Ośr. Studiów i Ochr. Środ. Kulturowego w Rzeszowie, 1977
- p
- d
- e
Miasta | |
---|---|
Wsie |
|
Osada |
|
Integralne części wsi |
|