Świadkowie Jehowy w Holandii
![]() Biuro Oddziału w Emmen | |||
Państwo |
| ||
---|---|---|---|
Liczebność (2023) | 29 584 | ||
% ludności kraju (2023) | 0,17% | ||
Liczba zborów (2023) | 346 | ||
Rozpoczęcie działalności | 1891 | ||
|
![Mapa konturowa Holandii](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/48/Netherlands_location_map.svg/238px-Netherlands_location_map.svg.png)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e9/Geographylogo.svg/16px-Geographylogo.svg.png)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cb/Watchtower_May_1918_%28Dutch_Edition%29.png/240px-Watchtower_May_1918_%28Dutch_Edition%29.png)
Świadkowie Jehowy w Holandii – społeczność wyznaniowa w Holandii, należąca do ogólnoświatowej wspólnoty Świadków Jehowy, licząca w 2023 roku 29 584 głosicieli, należących do 346 zborów[1], posiadających 205 Sal Królestwa[a]. W 2023 roku na dorocznej uroczystości Wieczerzy Pańskiej zgromadziły się 49 084 osoby[2][b]. Działalność miejscowych głosicieli koordynuje Biuro Oddziału w Emmen[3]. Sale Zgromadzeń[4] znajdują się w Bennekom[5] i Swifterbant[6].
Historia
Początki
W 1891 roku kraj odwiedził Charles Taze Russell, który gościł w Rotterdamie, Amsterdamie i Hadze. W 1908 roku ukazał się w języku niderlandzkim „Boski plan wieków” – pierwszy tom Wykładów Pisma Świętego[7]. Pierwszym, który przyjął wierzenia Badaczy Pisma Świętego, został Heinrich Brinkhoff[8]. Wkrótce do działalności kaznodziejskiej dołączyli: pochodząca z Niemiec głosicielka Kropff w Rotterdamie, Frits Peters w Amsterdamie, Ruurd Hallema we Fryzji, a później także J. Andringa. W tym czasie centrum działalności stał się Rotterdam[9]. W roku 1918 zbory działały w Rotterdamie i Amsterdamie, a korzystano z publikacji również w języku niderlandzkim. W maju 1918 roku ukazał się pierwszy numer czasopisma „Strażnica” w języku niderlandzkim[10].
W 1920 roku Holandię odwiedził Joseph Franklin Rutherford. Rok później J.F. Rutherford pierwszym sługą kraju mianował Adriaana Blocka[8]. W Amsterdamie Biuro Oddziału funkcjonowało od 1 września 1922 roku do 1926 roku. W 1923 roku kraj po raz drugi odwiedził J.F. Rutherford. Jego wykład biblijny był transmitowany przez radio z amsterdamskiej Diamond Exchange. W roku 1927 Biuro Oddziału zostało przeniesiono do Haarlem, a w roku 1931 do Heemstede[7].
W 1927 roku André Kowalski rozpoczął regularną działalność kaznodziejską w Limburgii. W latach 20. i 30. XX wieku współwyznawcy z Niemiec podjęli działalność kaznodziejską w Holandii. Rozpoczęto wyświetlanie filmu Dramat stworzenia[11]. W roku 1931 wybudowano łodzie Almina i Lichtdrager (Nosiciel światła), które docierały z grupami pionierów do mieszkańców północnej części kraju. W roku 1933 około 100 głosicieli prowadziło działalność głównie w dużych miastach. W tym samym roku J.F. Rutherford wygłosił przemówienie do 165 obecnych w Hadze, jego wykład biblijny ponownie był transmitowany przez radio. W lipcu 1933 roku ukazał się pierwszy numer holenderskiej edycji „Złotego Wieku” (obecnie „Przebudźcie się!”).
W roku 1936 Robertowi A. Winklerowi i jego żonie Käthe udało się uciec z Niemiec do Holandii, gdzie zostali pionierami. Z Niemiec przenieśli notatki i plany dotyczące hitlerowskich obozów koncentracyjnych[12][13]. Pomimo że nie znał języka niderlandzkiego, w 1938 roku otrzymał polecenie odwiedzenia wszystkich zborów w Holandii. W 1939 roku został wolontariuszem w holenderskim Biurze Oddziału, a w 1940 roku jego nadzorcą. Stamtąd organizował działalność także Świadków Jehowy w całych Niemczech. Dopilnował, aby raporty i mapy obozów koncentracyjnych przemycane z hitlerowskich obozów przez Świadków Jehowy zostały przewiezione do Szwajcarii. W tamtejszym Biurze Oddziału Szwajcar Franz Zürcher z Berna zebrał je, spisał i opublikował w wydanej w roku 1938 w języku niemieckim, francuskim i polskim książce pt. Krucjata przeciwko chrześcijaństwu „opisująca cierpienia niemieckich Świadków Jehowy, którzy nie chcieli poprzeć nazizmu”[14].
W roku 1938 odbyło się pierwsze ogólnokrajowe zgromadzenie. W lipcu tego samego roku rząd holenderski ostrzegł, iż Świadkom Jehowy narodowości niemieckiej nie wolno głosić na terenie kraju[15]. Latem 1939 roku w Haarlem rozpoczęto druk publikacji biblijnych, co trwało mniej niż rok, do napaści nazistowskich Niemiec na Holandię w maju 1940 roku[7].
Okres II wojny światowej
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/99/Stolperstein_Winkler%2C_Robert_Arthur.jpg/240px-Stolperstein_Winkler%2C_Robert_Arthur.jpg)
Dwa tygodnie po zajęciu Holandii przez wojska niemieckie, 29 maja 1940 roku Komisarz Rzeszy Arthur Seyss-Inquart w tajnym rozporządzeniu wprowadził całkowity zakaz działalności Świadków Jehowy. Zakaz ten został opublikowany w prasie 10 marca 1941 roku, a Świadków oskarżono o prowadzenie działalności „przeciw wszelkim instytucjom państwowym i kościelnym”. Jak zauważył historyk holenderski dr Louis de Jong w Het Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog: „Represje ze skutkiem śmiertelnym spadły tylko na jedno ugrupowanie religijne – na Świadków Jehowy”[16]. W 1940 roku w Holandii działalność kaznodziejską prowadziło około 500 głosicieli. Aż do końca wojny spotykano się w małych grupach, zazwyczaj w mieszkaniach prywatnych.
6 lipca 1940 roku gestapo zajęło biuro w Heemstede oraz drukarnię Towarzystwa Strażnica w Haarlem. W następnym roku przez kraj przetoczyła się fala aresztowań. W poszukiwaniach i aresztowaniach Świadków współpracowała z gestapo policja holenderska. 310 głosicieli deportowano. W trakcie II wojny światowej uwięziono ogółem 426 Świadków Jehowy, spośród których około 310 zesłano do niemieckich obozach koncentracyjnych, a 117 holenderskich Świadków Jehowy poniosło w nich śmierć[17][18]. Dla przykładu 20 Świadków Jehowy wysłano do Auschwitz-Birkenau[c][19], a w 1944 około 50 głosicieli przebywało w KL Vught. Świadkowie, którzy nie zostali aresztowani, padali ofiarami brutalnego prześladowania, a niektórzy zostali rozstrzelani bez sądu[d][20]. Łącznie w wyniku prześladowań zginęło 131 holenderskich Świadków Jehowy[7].
Większość uwięzionych w czasie wojny holenderskich Świadków Jehowy trafiła do obozów koncentracyjnych Amersfoort, Ravensbrück, Sachsenhausen i Vught. Inni zostali deportowani do Auschwitz, Buchenwaldu, Dachau, Mauthausen, Natzweiler-Struthof, Neuengamme i Westerbork[7][21].
W czasie rozpoczęcia aresztowań około 580 głosicieli pozostających na wolności kontynuowało działalność. W czasie wojny Świadkowie mieszkający na wsiach dzielili się żywnością ze współwyznawcami z miast. W samym tylko roku 1941 Świadkowie Jehowy w Holandii rozpowszechnili ponad 350 000 egzemplarzy różnych publikacji. W tym celu stosowano rozmaite pokrowce pozwalające ukryć czasopisma „Strażnica” oraz „Pociecha” (obecnie „Przebudźcie się!”)[7]. W roku 1943 pomimo uwięzień i prześladowań zanotowano liczbę 1379 głosicieli.
Rozwój działalności
W okresie wojny szeregi głosicieli w Holandii znacznie się powiększyły. W maju 1945 roku działalność kaznodziejską prowadziło 2000 głosicieli, a w sierpniu – 3125. 5 sierpnia 1945 roku, w Amsterdamie niecałe cztery miesiące po uwolnieniu Świadków Jehowy z niemieckich obozów koncentracyjnych odbył się kongres z udziałem około 4 tysięcy osób. Zebrania zborowe zaczęto organizować w wynajmowanych salach lekcyjnych czy domach kultury[7].
Na przełomie listopada i grudnia 1945 roku kraj odwiedzili przedstawiciele Biura Głównego Towarzystwa Strażnica. 5 grudnia 1945 roku odbyło się spotkanie z Nathanem H. Knorrem, który odwiedzał zniszczone wojną kraje Europy w celu ustalenia niezbędnej pomocy[7][22][23]. Wkrótce przeprowadzono specjalną akcję śpieszenia z pomocą, dzięki której Świadkowie Jehowy z Kanady, Szwajcarii, Szwecji, Stanów Zjednoczonych i z innych państw ofiarowali odzież i żywność współwyznawcom z Holandii, których dobytek został zniszczony lub utracony w czasie wojny. Przedstawiciele Biura Głównego, w tym Nathan Knorr i Milton George Henschel, odwiedzali Holandię również w następnych latach.
W maju 1946 roku nabyto nieruchomość, w której zorganizowano Biuro Oddziału (rozbudowywane w latach 1960, 1967, 1972, 1977). W 1946 roku zorganizowano kongres w Hadze, podczas którego 525 osób zostało ochrzczonych w Morzu Północnym[17]. W roku 1948 w Holandii działalność kaznodziejską prowadziło 4190 głosicieli[24]. Kolejny kongres odbył się 20 czerwca 1948 roku w Utrechcie[25].
29 maja 1949 roku zarejestrowano Stichting Genootschap tot Verbreiding van het Evangelie (Stowarzyszenie Głoszenia Ewangelii) reprezentujące Świadków Jehowy w Holandii[26]. W 1950 roku działalność kaznodziejską prowadziło 5716 głosicieli. W 1952 roku, duchowni katoliccy próbowali przeszkodzić w odbyciu się zgromadzenia w Venlo. Ponieważ zerwano umowy na wynajem obiektu, to na otwartym polu postawiono namiot i tam zorganizowano zgromadzenie. Program próbował zakłócić tłum liczący 1000 osób. Policja aresztowała niektórych zgromadzonych[8]. 17 marca 1953 roku Sąd Najwyższy zagwarantował prawo do proponowania publikacji[27]. W roku 1953 w działalności kaznodziejskiej brało udział 7000 głosicieli, a w cztery lata później – 10 000.
Pod koniec lat 50. XX wieku Rada miasta Doetinchem nadała jednej z ulic imię Bernarda Polmana, również Świadka Jehowy, zastrzelonego 17 listopada 1944 roku w Zevenaar z powodu odmowy kopania okopów wojskowych dla Niemców[16].
W 1961 roku odbył się w Amsterdamie kongres międzynarodowy pod hasłem „Zjednoczeni wielbiciele” z udziałem 23 708 osób. 10 lipca 1963 roku na stadionie Yankee podczas międzynarodowego kongresu pod hasłem „Wiecznotrwała dobra nowina” w Nowym Jorku ogłoszono wydanie w języku niderlandzkim Chrześcijańskich Pism Greckich w Przekładzie Nowego Świata (Nowy Testament). W 1969 roku w serii kongresów pod hasłem „Pokój na ziemi” uczestniczyło 36 096 osób. Podczas międzynarodowego kongresu z tej serii w Norymberdze w Niemczech ogłoszono wydanie kompletnego Przekładu Nowego Świata Pisma Świętego w języku niderlandzkim[7].
W roku 1971 w Holandii przekroczono liczbę 20 000 głosicieli. W roku 1973 w Utrechcie odbył się kongres międzynarodowy pod hasłem „Boskie zwycięstwo”. W 1974 roku w mieście Bennekom zakupiono nieruchomość, która po niewielkich przeróbkach mogła służyć jako Sala Zgromadzeń. Została ona uroczyście oddana do użytku 12 maja 1975 roku. W dniach od 12 do 16 lipca 1978 roku na stadionie Feijenoord w Rotterdamie odbył się kongres międzynarodowy pod hasłem „Zwycięska wiara”. Program był przedstawiany w języku niderlandzkim i włoskim oraz częściowo również w języku angielskim, a uczestniczyło w nim 35 361 osób. W roku 1978 w Heerenveen oddano drugą Salę Zgromadzeń, która funkcjonowała do pożaru w październiku 1989 roku[7].
6 lutego 1980 roku zarejestrowano Wachttoren-, Bijbel- en Traktaatgenootschap, religijną jednostkę prawną reprezentującą Świadków Jehowy[26]. W roku 1983 otwarto nowe Biuro Oddziału[8]. W 1983 roku otrzymano również specjalne zezwolenia na działalność kaznodziejską w porcie morskim w Rotterdamie i na zacumowanych tam statkach z całego świata, prowadzoną w ponad 80 językach[28][29][30]. Działalność wielojęzyczna prowadzona jest również na tamtejszych parkingach[31][32]. W 1989 roku działalność kaznodziejską prowadziło ponad 30 000 głosicieli, a na kongresach pod hasłem „Prawdziwa pobożność” było obecnych 44 185 osób.
W roku 1990 na kongresach pod hasłem „Czysta mowa” w Holandii ogłoszono wydanie „Pisma Świętego w Przekładzie Nowego Świata” w języku niderlandzkim (wydanie z roku 1990). 21 września 1991 roku w miejsce Sali Zgromadzeń w Heerenveen otwarto nowy obiekt tego typu w Swifterbant. W latach 90. XX wieku Świadkowie Jehowy z Holandii wysłali pomoc humanitarną rosyjskim i ukraińskim współwyznawcom. Wysłano im 2600 paczek, zawierających 52 tony żywności. W roku 1995 na skutek nieszczelności grobli ewakuowano członków dziesięciu zborów. Udostępniono im kwatery u współwyznawców na terenie całego kraju.
22 kwietnia 1996 zarejestrowano Stichting Wereldwijde Educatieve Services (Fundację Światowej Służby Edukacyjnej)[26]. W roku 1996 w Holandii działalności kaznodziejskiej brało udział 32 792 głosicieli.
8 kwietnia 1999 roku w United States Holocaust Memorial Museum w Waszyngtonie przygotowano dla zwiedzających specjalny program zatytułowany „Świadkowie Jehowy w Holandii w czasie okupacji hitlerowskiej”. W programie wzięło udział kilku historyków oraz grupa ocalałych. Do lipca 1998 roku literaturę biblijną drukowano w holenderskim Biurze Oddziału, później większość nowoczesnych maszyn drukarskich wysłano do drukarni w Nigerii i na Filipinach.
2 maja 2009 roku uroczyście otwarto rozbudowane Biuro Oddziału ze studiem nagrań dla Regionalnego Centrum Audio-Wideo. Uczestniczyło w nim ponad 600 Świadków Jehowy z 31 krajów oraz członek Ciała Kierowniczego Theodore Jaracz[33]. 24 sierpnia 2009 zarejestrowano Christelijke gemeente van Jehovah’s Getuigen (Chrześcijański Zbór Świadków Jehowy) jako stowarzyszenie reprezentujące Świadków Jehowy[26].
1 października 2014 roku w Zwolle odsłonięto tablicę pamiątkową, upamiętniającą śmierć Hermana van Elburga[e][34][35][36].
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c5/Koninkrijkszaal%2C_Tilburg-Noord%2C_Nederland_%282010-03-23%29.jpg/240px-Koninkrijkszaal%2C_Tilburg-Noord%2C_Nederland_%282010-03-23%29.jpg)
W roku 2015 zorganizowano specjalną publiczną służbę w Amsterdamie, w której brało udział 700 głosicieli w kilkunastu językach[37].
W dniach od 5 do 7 sierpnia 2016 roku odbył się kongres specjalny pod hasłem „Lojalnie trwajmy przy Jehowie!” w Utrechcie, z udziałem zagranicznych delegatów z Belgii, Danii, Islandii, Luksemburga, Niemiec, Norwegii, Stanów Zjednoczonych, Szwajcarii i Szwecji[38].
17 września 2016 roku została oddana do użytku nowa Sala Zgromadzeń w Centrum Kongresowym w Swifterbant, mogąca pomieścić 2500 osób, z możliwością rozszerzenia do 3500 w czasie kongresów regionalnych. Poprzednia Sala została przekształcona w Centrum Szkoleniowe[39][40]. 27 maja 2017 roku podczas specjalnego programu w Swifterbant ogłoszono wydanie zrewidowanej wersji „Pisma Świętego w Przekładzie Nowego Świata” w języku niderlandzkim[17].
W lipcu 2018 roku w Oslo w Norwegii odbył się kongres specjalny pod hasłem „Bądź odważny!” z udziałem delegacji z Holandii[41].
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8a/Deelnemers_verlaten_het_%E2%80%98Liefde_faalt_nooit%21%E2%80%99-congres_van_Jehovah%E2%80%99s_Getuigen%2C_Utrecht%2C_2_augustus_2019_-_3_%28cropped%29.jpg/244px-Deelnemers_verlaten_het_%E2%80%98Liefde_faalt_nooit%21%E2%80%99-congres_van_Jehovah%E2%80%99s_Getuigen%2C_Utrecht%2C_2_augustus_2019_-_3_%28cropped%29.jpg)
Od 2 do 4 sierpnia 2019 roku w Utrechcie odbył się kongres międzynarodowy pod hasłem „Miłość nigdy nie zawodzi!” z udziałem 42 335 osób, w tym 6000 delegatów zagranicznych z przeszło 15 krajów. W 2019 roku delegacje brały udział w kongresach międzynarodowych w Hiszpanii, Meksyku i Stanach Zjednoczonych. Program został przedstawiony w języku niderlandzkim, angielskim, arabskim, hiszpańskim, papiamento, polskim, portugalskim i twi. Ochrzczono 212 osób. Ciało Kierownicze Świadków Jehowy reprezentował Geoffrey Jackson[10][42]. W lipcu 2021 roku zorganizowano pomoc humanitarną dla poszkodowanych przez powódź[43].
Kongresy regionalne są organizowane w językach: niderlandzkim, niderlandzkim języku migowym, angielskim, francuskim, hiszpańskim, papiamento (Curaçao) i portugalskim, a zgromadzenia obwodowe również w arabskim i twi. Działalność kaznodziejską prowadzi również 19 zborów i ponad 70 grup obcojęzycznych (w językach: niderlandzkim, niderlandzkim języku migowym, angielskim, arabskim, asyryjskim, bułgarskim, chińskim, chorwackim, francuskim, hindi, hiszpańskim, indonezyjskim, kreolskim Wysp Zielonego Przylądka, papiamento (Curaçao), perskim, polskim, portugalskim, rosyjskim, somalijskim, srańskim, tigrinia, tureckim, twi, wietnamskim i włoskim). W roku 2018 w Holandii zbory Świadków Jehowy zgromadzały się w 205 Salach Królestwa[44].
W holenderskim Biurze Oddziału literatura biblijna jest tłumaczona na język niderlandzki. Wydawane są również publikacje biblijne w 20 językach pismem brajla[3].
Zbory polskojęzyczne
Zbory polskojęzyczne działają w Helmond i Nieuwegein, a grupy także w Almere, Bredzie, Hadze, Heerhugowaard, Hoofddorp i Venlo, które zostały przydzielone do obwodu polskojęzycznego: EU Polish 7. Do 2021 roku działały również grupy w Haarlem i w Maassluis [45]. Zgromadzenia obwodowe w języku polskim odbywają się w Sali Zgromadzeń w Swifterbant[46].
Świadkowie Jehowy w holenderskich terytoriach zależnych i w krajach stowarzyszonych
Świadkowie Jehowy na Arubie
![Mapa konturowa Aruby, po lewej znajduje się punkt z opisem „Oranjestad”](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6f/Location_map_Aruba.png/150px-Location_map_Aruba.png)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e9/Geographylogo.svg/16px-Geographylogo.svg.png)
Osobny artykuł: Świadkowie Jehowy na Arubie.
Świadkowie Jehowy na Arubie – społeczność wyznaniowa na Arubie należąca do ogólnoświatowej wspólnoty Świadków Jehowy licząca w 2023 roku 1097 głosicieli, należących do 14 zborów[47]. Na dorocznej uroczystości Wieczerzy Pańskiej w 2023 roku zebrały się 2725 osób[2]. Działalność miejscowych głosicieli koordynuje Amerykańskie Biuro Oddziału w Wallkill w Stanach Zjednoczonych[48].
Historia
Na przełomie lat 20. i 30. XX wieku rozpoczęto działalność kaznodziejską na wyspie. W 1946 roku powstał pierwszy 11-osobowy zbór angielskojęzyczny w San Nicolas. Wkrótce przyjechali pierwsi misjonarze, absolwenci Szkoły Gilead. W roku 1955 na wyspie przebywał z wizytą Nathan Knorr, który otworzył Salę Królestwa w Oranjestad. W 1956 roku założono pierwszy 16-osobowy zbór posługujący się językiem papiamento[49]. W roku 1957 zanotowano liczbę 26 głosicieli, w roku 1960 przekroczono liczbę 100, sześć lat później 150 głosicieli. W 1986 roku na wyspie działało ich 361, w 1993 roku – 491. Od połowy lat 90. XX w. wielu głosicieli wyemigrowało (głównie do Holandii), mimo to w 2008 roku działało 766, w 2012 – 899, w 2014 – 965, a w 2016 – 1058 głosicieli.
![Mapa konturowa Bonaire, blisko centrum po prawej na dole znajduje się punkt z opisem „Kralendijk”](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f2/Location_map_Bonaire.png/150px-Location_map_Bonaire.png)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e9/Geographylogo.svg/16px-Geographylogo.svg.png)
Świadkowie Jehowy na Bonaire
Świadkowie Jehowy na Bonaire – społeczność wyznaniowa na Bonaire, należąca do ogólnoświatowej wspólnoty Świadków Jehowy, licząca w 2023 roku 139 głosicieli, należących do 2 zborów[50]. W 2023 roku na dorocznej uroczystości Wieczerzy Pańskiej zgromadziły się 392 osoby[2]. Działalność miejscowych głosicieli koordynuje Amerykańskie Biuro Oddziału w Wallkill w Stanach Zjednoczonych[51].
Historia
Na przełomie lat 20. i 30. XX wieku rozpoczęto działalność kaznodziejską na wyspie Bonaire. W 1949 roku na wyspę przybyło dwóch misjonarzy, absolwentów Szkoły Gilead, którzy założyli zbór. W roku 1954 w miejscowej Sali Królestwa wyświetlili film „Społeczeństwo Nowego Świata w działaniu”, który obejrzało 135 osób, w tym 10 głosicieli. W roku 2011 przekroczono liczbę 100 głosicieli. W roku 2012 powstał drugi zbór. Sala Królestwa znajduje się w Kralendijk; zebrania odbywają się w językach: hiszpańskim, niderlandzkim i papiamento.
Świadkowie Jehowy na Curaçao
![Mapa konturowa Curaçao, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „Willemstad”](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9b/OSM_Curacao.png/150px-OSM_Curacao.png)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e9/Geographylogo.svg/16px-Geographylogo.svg.png)
Świadkowie Jehowy na Curaçao – społeczność wyznaniowa na Curaçao, należąca do ogólnoświatowej wspólnoty Świadków Jehowy, licząca w 2023 roku 1967 głosicieli, należących do 24 zborów[52]. W 2023 roku na dorocznej uroczystości Wieczerzy Pańskiej zgromadziło się 5219 osób[2]. Działalność miejscowych głosicieli koordynuje Amerykańskie Biuro Oddziału w Wallkill w Stanach Zjednoczonych[53].
Historia
Działalność kaznodziejską na wyspie Curaçao rozpoczęto pod koniec lat 20. XX wieku[49]. W roku 1940 na Curaçao ochrzczono pierwszych tutejszych Świadków Jehowy. Sześć lat później na wyspę przybyli Thomas Russell Yeatts i jego żona, Hazel, pierwsi misjonarze, absolwenci szóstej klasy Szkoły Gilead. Założyli oni na Curaçao pierwszy zbór angielskojęzyczny, a w roku 1954 powstał zbór głosicieli władających językiem papiamento. W roku 1950 na wyspę przybył Nathan H. Knorr (kolejne jego wizyty na wyspie odbyły się w 1955 i 1962 roku). W tym samym roku na Curaçao otwarto Biuro Oddziału. Pierwszy zbór języka papiamento powstał w 1956 roku i liczył 16 osób[49]. W roku 1962 w Buena Vista na Curaçao otwarto pierwszą Salę Królestwa, która stanowiła również miejsce kongresów dla głosicieli z Antyli Holenderskich i Aruby. W następnych latach kongresy organizowano na przemian również na Arubie. W 1964 roku otwarto nowe Biuro Oddziału (rozbudowane w 1978 roku). W latach 70. XX wieku w okręgu Schelpwijk na Curaçao otwarto Salę Zgromadzeń (rozbudowaną na początku XXI wieku). W 1985 roku 294 współwyznawców z Alaski przyleciało na Curaçao, by wybudować Salę Królestwa w Pannekoek. Nowa Sala Królestwa ukończona została w ciągu dziewięciu dni. W roku 1999 otwarto na tej wyspie nowe Biuro Oddziału, z tej okazji 21 listopada tego samego roku, 2588 obecnych skorzystało ze specjalnego programu, przedstawionego na stadionie sportowym[54]. W 2011 roku wydano Chrześcijańskie Pisma Greckie w Przekładzie Nowego Świata (Nowy Testament) w miejscowym języku papiampento. W 2012 roku zanotowano liczbę 1859 głosicieli, a w 2014 – 1969. W roku 2015 przekroczono liczbę 2000 głosicieli. Kongresy odbywają się w języku angielskim, hiszpańskim i papiamento (Curaçao).
Świadkowie Jehowy na Sabie
![Mapa konturowa Saby, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Windwardside”](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/96/OSM_Saba.png/150px-OSM_Saba.png)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e9/Geographylogo.svg/16px-Geographylogo.svg.png)
Świadkowie Jehowy na Sabie – społeczność wyznaniowa na Sabie, należąca do ogólnoświatowej wspólnoty Świadków Jehowy, licząca w 2023 roku 18 głosicieli[55]. W 2023 roku na dorocznej uroczystości Wieczerzy Pańskiej zgromadziło się 55 osób[2]. Działalność miejscowych głosicieli koordynuje Amerykańskie Biuro Oddziału w Wallkill w Stanach Zjednoczonych[56].
Historia
22 czerwca 1952 roku z pokładu 18-metrowego szkunera Sibia zeszli na wyspę pierwsi Świadkowie Jehowy, którzy przebywali na niej kilka dni, prowadząc działalność kaznodziejską. W roku 1954 wyspę po raz drugi odwiedzili misjonarze, którzy przypłynęli tu łodzią Light[57]. W roku 1966 zanotowano pierwszego głosiciela na wyspie Saba, wkrótce dołączyła do niego rodzina współwyznawców z Kanady. 28 września 2003 roku odremontowano – przez współwyznawców z Florydy – Salę Królestwa w Windwardside na Sabie. W 2010 roku zanotowano liczbę 14 głosicieli, a na Wieczerzy Pańskiej zebrało się 60 osób. We wrześniu 2017 roku zorganizowano pomoc humanitarną dla poszkodowanych przez huragan Irma[58]. W 2020 roku zanotowana liczbę 16 głosicieli.
Świadkowie Jehowy na Sint Eustatius
![Mapa konturowa Morza Karaibskiego, po prawej znajduje się punkt z opisem „Oranjestad”](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7a/Caribbean_location_map.svg/150px-Caribbean_location_map.svg.png)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e9/Geographylogo.svg/16px-Geographylogo.svg.png)
Świadkowie Jehowy na Sint Eustatius – społeczność wyznaniowa na Sint Eustatius, należąca do ogólnoświatowej wspólnoty Świadków Jehowy, licząca w 2023 roku 27 głosicieli, należących do 1 zboru[59]. Na dorocznej uroczystości Wieczerzy Pańskiej zgromadziło się 87 osób (2023)[2]. Działalność miejscowych głosicieli koordynuje Amerykańskie Biuro Oddziału w Wallkill w Stanach Zjednoczonych[60].
Historia
W czerwcu 1952 roku szkunerem Sibia przypłynęli na wyspę pierwsi Świadkowie Jehowy i przebywali na niej kilka dni, prowadząc działalność kaznodziejską. W roku 1954 wyspę ponownie odwiedzili misjonarze, którzy przypłynęli tu łodzią Light[57]. Wkrótce powstał zbór. We wrześniu 2017 roku zorganizowano pomoc humanitarną dla poszkodowanych przez huragan Irma[58]. W 2022 roku zanotowano liczbę 34 głosicieli – najwięcej w historii wyspy. Sala Królestwa mieści się w Oranjestad.
Świadkowie Jehowy na Sint Maarten
![Mapa konturowa Sint Maarten, na dole nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Philipsburg”](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2c/Sint_Maarten_location_map.svg/150px-Sint_Maarten_location_map.svg.png)
Świadkowie Jehowy na Sint Maarten – społeczność wyznaniowa na Sint Maarten, należąca do ogólnoświatowej wspólnoty Świadków Jehowy, licząca w 2023 roku 324 głosicieli, należących do 4 zborów[61]. W 2023 roku na dorocznej uroczystości Wieczerzy Pańskiej zgromadziło się 848 osób[2]. Działalność miejscowych głosicieli koordynuje Amerykańskie Biuro Oddziału w Wallkill w Stanach Zjednoczonych[62].
Historia
W czerwcu 1952 roku na Sint Maarten, podobnie jak na wyspy Saba, Sint Eustatius i inne wyspy Antyli Holenderskich, przypłynęli szkunerem Sibia pierwsi Świadkowie Jehowy i przebywali na niej kilka dni, prowadząc działalność kaznodziejską. W latach 50. XX wieku powstały dwa pierwsze małe zbory. W latach 70. XX w. zostały połączone w jeden większy. Jednakże wzrastająca liczba głosicieli doprowadziła w 1987 roku do powstania drugiego dużego zboru. W 1993 roku powstał trzeci zbór, w 2005 roku czwarty, a dwa lata później piąty. We wrześniu 2017 roku zorganizowano pomoc humanitarną dla poszkodowanych przez huragan Irma[58][63]. W 2019 roku powstał szósty zbór. Kongresy odbywają się w języku angielskim, hiszpańskim i papiamento (Aruba); do roku 2019 w Sali Królestwa-Sali Zgromadzeń w Philipsburgu. W roku 2015 osiągnięto liczbę 391 głosicieli.
Galeria
- Tablica informująca o kongresie w Utrechcie
- Jedna z holenderskich Sal Królestwa
- „Informator”– poprzednik „Naszej Służby Królestwa” (wydanie holenderskie)
- „Nasza Służba Królestwa” (wydanie holenderskie 2010)
Zobacz też
Uwagi
- ↑ Zbory w Holandii zostały podzielone na 18 obwodów niderlandzkojęzycznych, pozostałe zbory i grupy obcojęzyczne należą do obwodów, które swym zasięgiem obejmują inne zbory w Europie. Zbory i grupy niderlandzkojęzyczne działają również w Arubie, Belgii, Bonaire, Brazylii, Curaçao, Francji i Surinamie.
- ↑ W związku z pandemią COVID-19 od 14 marca 2020 do 31 sierpnia 2022 roku działalność od domu do domu była zawieszona (prowadzona była listownie, telefonicznie, w formie elektronicznej, od 31 maja 2022 roku wznowiono publiczną działalność ewangelizacyjną). Od 1 kwietnia 2022 roku program uroczystości Pamiątki śmierci Jezusa Chrystusa oraz zebrań zborowych przeprowadzany jest w formie hybrydowej: w Sali Królestwa i poprzez wideokonferencje. Do 31 grudnia 2022 roku wstrzymano organizowanie kongresów regionalnych i zgromadzeń obwodowych z osobistym udziałem obecnych. Ich program został zamieszczony w oficjalnym serwisie internetowym jw.org.
- ↑ Jedną z ofiar była Deliana Rademakers, przez krótki czas więziona w kilku holenderskich więzieniach, a następnie przetransportowana do KL Auschwitz-Birkenau poprzez KL Ravensbrück. 20 listopada 1942 roku została zarejestrowana jako numer obozowy 25563. Zmarła niespełna trzy tygodnie po wywiezieniu jej do Auschwitz. Była jednym z 20 holenderskich Świadków Jehowy wywiezionych do KL Auschwitz-Birkenau (Personal story: Deliana Rademakers, auschwitz.nl [dostęp 22 stycznia 2015]).
- ↑ Po wojnie, 17 czerwca 1946 roku, królowa Holandii Wilhelmina przesłała rodzinie Świadków Jehowy z Amsterdamu kondolencje i wyrazy uznania dla postawy ich syna, Jacoba van Bennekoma, który w trakcie II wojny światowej został osadzony w obozie koncentracyjnym w mieście Amersfoort i następnie stracony przez hitlerowców za odmowę pracy polegającej na kopaniu dołów przeciwczołgowych. Natomiast rada miasta Doetinchem, postanowiła nadać jednej z ulic imię Bernarda Polmana, dla uhonorowania innego holenderskiego Świadka Jehowy, na którym w czasie wojny wykonano wyrok śmierci ponieważ odmówił wykonywania robót przymusowych na potrzeby wojska
- ↑ Herman van Elburg, jako Świadek Jehowy, w czasie II wojny światowej ukrywał współwyznawców, został stracony 17 lutego 1943 roku w obozie koncentracyjnym w Dachau
Przypisy
- ↑ Holandia – Ilu tam jest Świadków Jehowy [online], jw.org [dostęp 2024-04-14] .
- ↑ a b c d e f g Watchtower, Sprawozdanie z działalności Świadków Jehowy na całym świecie w roku służbowym 2023 [online], jw.org .
- ↑ a b Watchtower, Biuro Oddziału w Holandii [online], jw.org [dostęp 2013-12-12] .
- ↑ Nieustająca walka z żywiołem, „Przebudźcie się!”, Towarzystwo Strażnica, 22 października 2004, s. 18, ISSN 1234-1169 .
- ↑ Plaatsen waar in 2004 „Wandel met God”-districtscongressen worden gehouden, „Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy”, CXXV, Towarzystwo Strażnica, 1 marca 2004, s. 31 (niderl.).
- ↑ Pożar daje początek budowie, „Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy”, Towarzystwo Strażnica, 15 maja 1992, s. 32, ISSN 1234-1150 .
- ↑ a b c d e f g h i j Watchtower, Holandia. Nasza historia [online], jw.org, 2015 [dostęp 2015-10-06] [zarchiwizowane z adresu 2016-11-08] (ang.).
- ↑ a b c d Watchtower, Sto lat trudności i sukcesów w Holandii [online], jw.org, 7 października 2022 [dostęp 2022-10-29] .
- ↑ Rocznik Świadków Jehowy 1986, Nowy Jork: Towarzystwo Strażnica, 1986 (ang.).
- ↑ a b Watchtower, Kongresy międzynarodowe 2019 [online], jw2019.org, 30 sierpnia 2018 [dostęp 2019-07-30] [zarchiwizowane z adresu 2019-04-24] .
- ↑ Watch Tower Bible and TractW.T.B.T. Society Watch Tower Bible and TractW.T.B.T., „Dramat stworzenia” — niezapomniana produkcja [online], jw.org, 29 listopada 2022 .
- ↑ 1986 Yearbook of Jehovah’s Witnesses, Watchtower, 1986, s. 125 .
- ↑ GerhardG. Besier GerhardG., KatarzynaK. Stokłosa KatarzynaK., Jehovah's Witnesses in Europe: Past and Present Volume I/2 [online], 2016, s. 142 (ang.).
- ↑ BlickB. Aktuell BlickB., Stolpersteine erinnern an verfolgte Zeugen Jehovas [online], 13 lutego 2019 [dostęp 2020-01-18] (niem.).
- ↑ Watchtower, „Niech wiara twa nie chwieje się”!, „Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy”, CXXI, Towarzystwo Strażnica, 1 listopada 2000, s. 22–27, ISSN 1234-1150 .
- ↑ a b Wierni i nieustraszeni w obliczu hitlerowskich prześladowań, „Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy”, Towarzystwo Strażnica, 1 kwietnia 2000, s. 24–28, ISSN 1234-1150 .
- ↑ a b c Watchtower, Our History [online], jw2019.org, 2018 [dostęp 2019-04-28] [zarchiwizowane z adresu 2019-04-24] (ang.).
- ↑ ThomasT. Rahe ThomasT., Świadkowie Jehowy w obozie koncentracyjnym Bergen-Belsen, [w:] HansH. Hesse, „Najodważniejsi byli zawsze Świadkowie Jehowy”, Wrocław: Wydawnictwo A PROPOS, 2010, s. 162, ISBN 978-83-61387-21-3 .
- ↑ Jehovah's Witnesses [online], auschwitz.nl [dostęp 2015-01-22] [zarchiwizowane z adresu 2016-03-05] (ang.).
- ↑ Fioletowe trójkąty — „Zapomniane ofiary” reżimu nazistowskiego [online], jw.org [dostęp 2024-05-01] .
- ↑ Miejsce PamieciM.P. Auschwitz Miejsce PamieciM.P., "O Auschwitz" (odc. 17): więźniowie z fioletowym trójkątem – Świadkowie Jehowy w Auschwitz [online], auschwitz.org, 15 lutego 2015 [dostęp 2022-02-15] .
- ↑ Watchtower, Ciało Kierownicze dba o jedność — część 1 [online], jw.org, 2022 [dostęp 2022-09-05] .
- ↑ Watchtower, Pozostali silni duchowo w trudnych czasach [online], jw.org [dostęp 2024-04-19] .
- ↑ 1949 Yearbook of Jehovah's Witnesses, Watchtower, 1949, s. 190–192 (ang.).
- ↑ Gotowi służyć Jehowie, gdziekolwiek trzeba, „Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy”, CXXXVI, Watch Tower Bible and Tract Society, 15 lipca 2013, s. 27–31, ISSN 1234-1150 .
- ↑ a b c d Status prawny w Unii Europejskiej, Watchtower, 2016, s. 4 (ang.).
- ↑ Głosiciele Królestwa bronią swoich praw przed sądem, [w:] Królestwo Boże panuje!, Towarzystwo Strażnica, 2014, s. 146 .
- ↑ Watchtower, Głoszenie od statku do statku [online], jw.org [dostęp 2015-10-07] .
- ↑ Pomaganie ludziom wszelkiego pokroju w Holandii, „Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy”, Towarzystwo Strażnica, 1 lutego 2000, s. 7 .
- ↑ Głoszenie dobrej nowiny w jednym z największych portów świata, „Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy”, Towarzystwo Strażnica, 15 kwietnia 1992, s. 18–21 .
- ↑ Watchtower, Kierowcy ciężarówek znajdują drogę do życia [online], jw.org [dostęp 2016-09-05] .
- ↑ Rocznik Świadków Jehowy 2007, Nowy Jork: Towarzystwo Strażnica, 2007, s. 56, 57 .
- ↑ Watchtower, Sprawozdanie Komitetu Nauczania [online], jw.org, 3 lipca 2017 [dostęp 2017-07-03] .
- ↑ Watchtower, Herman van Elburg: Surrendered His Life for Our Brothers [online], jw.org [dostęp 2015-01-06] (ang.).
- ↑ Herman van Elburg krijgt herinneringsbordje [online], weblogzwelle.nl, 29 września 2014 [dostęp 2015-01-06] (niderl.).
- ↑ Herinnering aan oorlogsslachtoffer Herman van Elburg in Azaleapark Zwolle [online], weblogzwelle.nl, 1 października 2014 [dostęp 2015-01-06] [zarchiwizowane z adresu 2015-09-23] (niderl.).
- ↑ Watchtower, Osiągnięcia organizacji – zlot żaglowców w Amsterdamie w roku 2015 [online], jw.org [dostęp 2016-04-04] .
- ↑ Watchtower, Special Conventions 2016 [online], jw2016.org, 2015 [dostęp 2015-09-30] [zarchiwizowane z adresu 2016-11-08] (ang.).
- ↑ Watchtower, Nowa Sala Zgromadzeń w Swifterbant w Holandii [online], jw.org [dostęp 2017-06-05] .
- ↑ Open huis in nieuw Congresscentrum Jehovah's Getuigen [online], dedrontenaaar.nl, 8 września 2016 [dostęp 2017-06-05] (niderl.).
- ↑ Watchtower, Kongresy specjalne 2018 [online], jw2018.org, 10 września 2017 [dostęp 2017-09-18] [zarchiwizowane z adresu 2018-11-21] .
- ↑ Watchtower, Kongres międzynarodowy w roku 2019 pod hasłem „Miłość nigdy nie zawodzi!” — Utrecht (Holandia) [online], jw.org, 12 sierpnia 2019 [dostęp 2019-08-12] .
- ↑ Watchtower, Katastrofalne powodzie dotykają Europę Zachodnią [online], jw.org, 27 lipca 2021 [dostęp 2021-08-04] .
- ↑ Watchtower, Kingdom Work [online], jw2019.org, 2018 [dostęp 2019-04-28] [zarchiwizowane z adresu 2019-04-24] (ang.).
- ↑ Dane według wyszukiwarki zborów, na oficjalnej stronie Świadków Jehowy jw.org [dostęp 2022-11-20] .
- ↑ Holandia, j. polski: Zgromadzenia obwodowe [online], jw.org [dostęp 2022-12-28] .
- ↑ Aruba – Ilu tam jest Świadków Jehowy [online], jw.org [dostęp 2024-04-14] .
- ↑ Watchtower, Kontakt. Aruba [online], jw.org [dostęp 2020-12-23] .
- ↑ a b c Watchtower, 75 rocznica tłumaczenia publikacji biblijnych na język papiamento [online], jw.org, 11 grudnia 2923 [dostęp 2023-12-15] .
- ↑ Bonaire – Ilu tam jest Świadków Jehowy [online], jw.org [dostęp 2024-04-14] .
- ↑ Watchtower, Kontakt. Bonaire [online], jw.org [dostęp 2018-11-27] .
- ↑ Curaçao – Ilu tam jest Świadków Jehowy [online], jw.org [dostęp 2024-04-14] .
- ↑ Watchtower, Kontakt. Curaçao [online], jw.org [dostęp 2018-11-27] .
- ↑ Watchtower, Rocznik Świadków Jehowy 2002 [online], jw.org, s. 67 .
- ↑ Saba – Ilu tam jest Świadków Jehowy [online], jw.org [dostęp 2024-04-14] .
- ↑ Saba. Kontakt [online], jw.org .
- ↑ a b 1956 Yearbook of Jehovah's Witnesses, Watchtower, 1956, s. 77, 78 (ang.).
- ↑ a b c Watchtower, Skutki przejścia huraganu Irma [online], jw.org [dostęp 2017-10-03] .
- ↑ Sint Eustatius – Ilu tam jest Świadków Jehowy [online], jw.org [dostęp 2024-04-14] .
- ↑ Sint Eustatius. Kontakt [online], jw.org .
- ↑ Saint Maarten – Ilu tam jest Świadków Jehowy [online], jw.org [dostęp 2024-04-14] .
- ↑ Sint Maarten. Kontakt [online], jw.org .
- ↑ Watchtower, Świadkowie Jehowy zwiększają tempo akcji niesienia pomocy po przejściu huraganów [online], jw.org, 19 stycznia 2018 [dostęp 2018-01-25] .
Bibliografia
- Rocznik Świadków Jehowy: 1994–2017; 1986 (ang.)
- Watchtower, Our History [online], jw2016.org, 2015 [dostęp 2015-10-01] [zarchiwizowane z adresu 2016-11-08] (ang.).
- Watchtower, Our History [online], jw2019.org, 2018 [dostęp 2019-07-20] [zarchiwizowane z adresu 2019-04-24] (ang.).
Linki zewnętrzne
- Watchtower, Świadkowie Jehowy na całym świecie. Holandia [online], jw.org [dostęp 2020-12-23] .
- p
- d
- e
- p
- d
- e