В
![]() | Ten artykuł dotyczy litery alfabetu cyrylickiego. Zobacz też: B – litera alfabetu łacińskiego i Β – litera alfabetu greckiego. |
![]() | |||
Informacje podstawowe | |||
Majuskuła | В | ||
---|---|---|---|
Minuskuła | в | ||
Podstawowe pismo | cyrylica | ||
Pochodzenie | |||
Oparty na grafemie | Β β | ||
| |||
Ta strona zawiera symbole fonetyczne MAF. Bez właściwego wsparcia renderowania wyświetlane mogą być puste prostokąty lub inne symbole zamiast znaków Unikodu. |
В, Вв (we) – trzecia litera podstawowej cyrylicy. Zwykle oznacza spółgłoskę [v]. Jej kształt pochodzi od greckiej litery Β, która w czasie, gdy tworzyła się cyrylica, posiadała już tę właśnie wartość fonetyczną – stąd rozbieżność w wymowie między alfabetem łacińskim a greckim i cyrylickim.
W niektórych językach wymawiana jest ona odmiennie:
- w języku rosyjskim występuje tendencja do ubezdźwięcznienia do [f];
- w językach kaukaskich w wyrazach rodzimych oznacza [w];
- w alfabecie ukraińskim, w ogólnonarodowej normie literackiej, nigdy nie oznacza głoski [v], lecz:
Sytuacja w potocznym języku ukraińskim jest jeszcze bardziej skomplikowana:
- w pozycji przed І zamiast [β] może być wymawiane [v], co daje trzecie możliwe znaczenie;
- w dialektach zachodnich zamiast [w] może być wymawiane [v], jednak bez ubezdźwięczenienia do [f];
- wprawdzie w języku literackim [β] nigdy nie powinno być ubezdźwięczniane, jednak w praktyce w dialektach zachodnich przed lub po spółgłosce bezdźwięcznej może przechodzić w [f], co daje czwarte możliwe znaczenie.
W alfabecie białoruskim drugą funkcję ukraińskiego В spełnia litera ў.
W języku ukraińskim, w zależności od pozycji w wyrazie i zdaniu, występuje wymiana liter В (ale wyłącznie w znaczeniu [w]) i У. Wynika to z wymiany głosek [w] – [u], którą zgodnie z ukraińską zasadą ortograficzną należy oddać w pisowni. Taka sama wymiana występuje zresztą w języku białoruskim oraz podobna – w słoweńskim (w tym ostatnim jednak nie ma odzwierciedlenia na piśmie). Z kolei analogiczna dwoistość wymowy prasłowiańskiego v (jako [v] lub [w]) występuje również w języku słowackim.
Kodowanie
Znak | В | в | ||
---|---|---|---|---|
Nazwa w Unikodzie | Cyrillic Capital Letter Ve[1] | Cyrillic Small Letter Ve[2] | ||
Kodowanie | dziesiętnie | szesnastkowo | dziesiętnie | szesnastkowo |
Unicode | 1042 | U+0412 | 1074 | U+0432 |
UTF-8 | 208 146 | d0 92 | 208 178 | d0 b2 |
Odwołania znakowe SGML | В | В | в | в |
Mac Cyrillic | 130 | 82 | 226 | E2 |
ISO 8859-5 | 178 | B2 | 210 | D2 |
Windows-1251 | 194 | C2 | 226 | E2 |
CP 855 | 236 | EC | 235 | EB |
KOI8-R i KOI8-U | 247 | F7 | 215 | D7 |
Zobacz też
Przypisy
- p
- d
- e
Podstawowe litery i litery używane w językach słowiańskich | |
---|---|
Inne litery | |
Litery nieużywane współcześnie | |
Digrafy |
|
Trigrafy | |
Tetragrafy |
|
Pentagrafy | |
Elementy systemu liczbowego i inne znaki |
|
- Zobacz też
- Lista liter cyrylicy
- Głagolica
- ISO 9