Akrylany
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/af/Ethyl_acrylate.png/220px-Ethyl_acrylate.png)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a8/Acrylate-anion.svg/220px-Acrylate-anion.svg.png)
Akrylany (lub niepoprawnie z angielskiego akrylaty) – sole lub estry kwasu akrylowego o wzorze ogólnym CH2=CHCOOR (gdzie R – reszta organiczna lub dowolny kation). Zawierają grupę winylową (-HC=CH2), w której dwa atomy węgla połączone podwójnym wiązaniem są jednocześnie związane z grupą karboksylową. Akrylany i metakrylany (pochodne kwasu metakrylowego, (CH2=C(CH3)COOH) łatwo tworzą polimery (poliakrylany) ze względu na dużą aktywność wiązania podwójnego.
Cyjanowe pochodne akrylanów, cyjanoakrylany (N≡C-C(=CH2)-COOR), są głównymi składnikami klejów szybkowiążących typu Super Glue.
W naturze związki te są używane przez morski fitoplankton jako trująca ochrona przeciwko organizmom drapieżnym, jak np. protisty zwierzęce. Potencjalna korzyść z tego mechanizmu obronnego jest jednak złożona, ponieważ może zmniejszyć atrakcyjność planktonu jako pokarmu dla jednych organizmów, zwiększając ją dla innych konsumentów[1][2].
Przypisy
- ↑ MarinaM. Pančić MarinaM., ThomasT. Kiørboe ThomasT., Phytoplankton defence mechanisms: traits and trade‐offs, „Biological Reviews”, 93 (2), 2018, s. 1269-1303, DOI: 10.1111/brv.12395, PMID: 29356270 .
- ↑ Stefan Chudzyński, Jan Puternicki, Wiktor Surowiak: 1000 słów o tworzywach sztucznych. Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1981, s. 11-12. ISBN 83-11-06641-8. (pol.).