Alba Longa
Alba Longa – według tradycji rzymskiej najważniejsza osada Lacjum, stolica Związku Latyńskiego położona w okolicach jeziora Albano lub na zboczu Monte Cavo w Górach Albańskich[1][2] (identyfikacja jest sporna). Została założona przez mitycznego Askaniusza, syna Eneasza[3], miało to nastąpić 30 lat po zbudowaniu Lawinium[4][5]. Podobno z osady pochodzili Romulus i Remus[1]. Potęga miasta zmniejszyła się pod naciskiem rzymskim w VII wieku p.n.e. Prymat Alby w Lacjum wzmacniało jej położenie blisko świątyni Jowisza Latyńskiego (Iuppiter Latiaris)[3][6].
Legenda głosi, że osadę zburzyły wojska króla Rzymu Tullusa Hostiliusza, na jego polecenie z całego miasta miały ocaleć jedynie świątynie. Mieszkańców Alby przesiedlono do Rzymu[7]. Według Tytusa Liwiusza od założenia miasta do jego zburzenia minęło 400 lat[8]. W rzeczywistości kres Albie położyli Etruskowie, którzy w 650 r. p.n.e. zajęli tereny Lacjum.
Według legendy trzej Horacjusze (przedstawiciele patrycjuszów rzymskich) mieli walczyć z trzema Kuriacjuszami (przedstawicielami Alba Longa) o honor, chwałę i prestiż na Półwyspie Apenińskim – zgodnie z umową miasto pokonanych miało bez walki poddać się miastu zwycięzców. W pierwszej fazie pojedynku zginęło dwóch Horacjuszy, tylko najmłodszy wyszedł bez draśnięcia i zastosował podstęp. Upozorował ucieczkę i ranni w walce Kuriacjusze w rozproszeniu byli łatwym celem dla ocalałego. Jego siostra Horacja, która przyglądała się potyczce, zaczęła płakać, gdy zabijał kolejnego Kuriacjusza, jej narzeczonego. Po walce brat podszedł do niej i zadając śmiertelne pchnięcie powiedział: „Niech tak zginie każda Rzymianka, która opłakuje śmierć wroga[9]”.
Mityczni królowie miasta
Według Liwiusza, Dionizjusza z Halikarnasu i Owidiusza miastem rządzili następujący władcy[10][5][11]:
- Askaniusz – założyciel miasta, syn Eneasza, rządził 38 lat;
- Sylwiusz – syn Askaniusza lub jego brat, rządził 29 lat, od jego imienia wziął się przydomek kolejnych władców;
- Eneasz Sylwiusz – syn Sylwiusza, rządził 31 lat;
- Latynus Sylwiusz – syn Eneasza, rządził 51 lat;
- Alba Sylwiusz – syn Latynusa, rządził 39 lat;
- Atys Sylwiusz – syn Alby, rządził 26 lat;
- Kapys Sylwiusz – syn Atysa, rządził 28 lat;
- Kapetus Sylwiusz – syn Kapysa, rządził 13 lat;
- Tyberynus Sylwiusz – syn Kapeta, rządził 8 lat, podobno od jego imienia wzięła się nazwa rzeki Tyber;
- Agryppa Sylwiusz – syn Tyberynusa, rządził 41 lat;
- Romulus Sylwiusz – syn Agryppy rządził 19 lat;
- Awentyn Sylwiusz – syn Romulusa, rządził 37 lat, od jego imienia miała pochodzić nazwa wzgórza awentyńskiego;
- Proka Sylwiusz – syn, Awentyna, rządził 23;
- Numitor Sylwiusz – syn Proka, starszy brat Amuliusza, ojciec Laususa i Rei Sylwii, dziad Romulusa i Remusa;
- Amuliusz Sylwiusz – syn Proka, młodszy brat Numitora, uzurpator, który obalił Numitora, rządził 42 lata;
- Numitor Sylwiusz – po raz drugi, powrócił na tron dzięki pomocy wnuków, podobno nastąpiło to 431 lat od zburzenia Troi.
![]() | Zobacz hasło Alba Longa w Wikisłowniku |
Przypisy
- ↑ a b Encyklopedia Powszechna PWN. T. 1. A-F. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1974, s. 46.
- ↑ Liwiusz ↓, przypis redaktorski, s. 11.
- ↑ a b Alba Longa, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2021-04-30] .
- ↑ Liwiusz ↓, przypis redaktorski, s. 11 i n..
- ↑ a b Dionizjusz ↓, 71.
- ↑ Ziółkowski 2009 ↓, s. 454.
- ↑ Liwiusz ↓, s. 53 i n..
- ↑ Liwiusz ↓, s. 54.
- ↑ Liwiusz ↓, s. 46.
- ↑ Liwiusz ↓, s. 12.
- ↑ Owidiusz, Metamorfozy, t. pierwszy [dostęp 2021-05-01] (łac.).
Bibliografia
- Tytus Liwiusz: Dzieje od założenia miasta Rzymu. Wyd. 2. Wrocław: Zakład im. Ossolińskich, 1955.
- Dionizjusz z Halikarnasu: Księga I. [w:] Starożytność rzymska [on-line]. [dostęp 2021-05-01]. (ang.).
- Adam Ziółkowski: Starożytność. Warszawa: PWN, 2009, seria: Historia Powszechna. ISBN 978-83-01-16401-0.
- PWN: 3867298
- Britannica: place/Alba-Longa
- NE.se: alba-longa
- SNL: Alba_Longa
- Catalana: 0001674
- DSDE: Alba_Longa