Asymetryczna epoksydacja Sharplessa
Asymetryczna epoksydacja Sharplessa – enancjoselektywna reakcja chemiczna alkoholi allilowych z wodoronadtlenkiem tert-butylu wobec odpowiedniego enancjomeru winianu dietylu (DET) oraz izopropanolanu tytanu Ti(OiPr)4, której produktem są 2,3-epoksyalkohole[1][2].
Reakcję odkrył w 1980 roku chemik amerykańskiego pochodzenia K. Barry Sharpless, który w 2001 roku otrzymał nagrodę Nobla za osiągnięcia w asymetrycznej katalizie utleniania związków nienasyconych.
![Epoksydacja Sharplessa](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/00/Epoksydacja_Sharplessa.svg/550px-Epoksydacja_Sharplessa.svg.png)
Rolę utleniacza pełni wodoronadtlenek tert-butylu, natomiast na enancjoselektywność reakcji wpływa kompleks winianu dietylu oraz izopropanolan tytanu, który pełni rolę katalizatora[3][4]. Dzięki sitom molekularnym 3Å ilość potrzebnego katalizatora wynosi jedynie 5–10% molowych[5].
Reakcja ta została omówiona w kilku pracach przeglądowych[6][7][8][9].
Zobacz też
- asymetryczna aminohydroksylacja Sharplessa
- asymetryczna dihydroksylacja Sharplessa
- epitlenki
Przypisy
- ↑ Tsutomu Katsuki, K. Barry Sharpless. The first practical method for asymmetric epoxidation. „J. Am. Chem. Soc.”. 102 (18), s. 5974–5976, 1980. DOI: 10.1021/ja00538a077.
- ↑ J. Gordon Hill, K. Barry Sharpless, Christopher M. Exon, Ronald Regenye. ENANTIOSELECTIVE EPOXIDATION OF ALLYLIC ALCOHOLS: (2S,3S)-3-PROPYLOXIRANEMETHANOL. „Organic Syntheses”. 63, s. 66, 1985.
- ↑ Scott S. Woodard, M.G. Finn, K. Barry Sharpless. Mechanism of asymmetric epoxidation. 1. Kinetics. „J. Am. Chem. Soc.”. 113 (1), s. 106–113, 1991. DOI: 10.1021/ja00001a018.
- ↑ M.G. Finn, K. Barry Sharpless. Mechanism of asymmetric epoxidation. 2. Catalyst structure. „J. Am. Chem. Soc.”. 113 (1), s. 113–126, 1991. DOI: 10.1021/ja00001a019.
- ↑ YunY. Gao YunY. i inni, Catalytic asymmetric epoxidation and kinetic resolution: modified procedures including in situ derivatization, „J. Am. Chem. Soc.”, 19, 109, 1987, s. 5765–5780, DOI: 10.1021/ja00253a032 .
- ↑ R.A. Johnson, K.B. Sharpless. „Comp. Org. Syn.”. 7, s. 389–436, 1991.
- ↑ E. Hüft, K.B. Sharpless. „Top. Curr. Chem.”. 164, s. 63–77, 1993.
- ↑ T. Katsuki, V.S. Martin. „Org. React.”. 48, s. 1–300, 1996.
- ↑ A. Pfenninger. Asymmetric Epoxidation of Allylic Alcohols: The Sharpless Epoxidation. „Synthesis”, s. 89–116, 1986. DOI: 10.1055/s-1986-31489.
Linki zewnętrzne
- Sharpless Epoxidation