Baldurek pstrokaty
Rutpela maculata | |||||
(Poda, 1761) | |||||
Systematyka | |||||
Domena | eukarionty | ||||
---|---|---|---|---|---|
Królestwo | zwierzęta | ||||
Typ | stawonogi | ||||
Gromada | owady | ||||
Rząd | chrząszcze | ||||
Podrząd | |||||
Rodzina | |||||
Podrodzina | zmorsznikowe | ||||
Plemię | Lepturini | ||||
Gatunek | baldurek pstrokaty | ||||
| |||||
| |||||
|
Baldurek pstrokaty[1], strangalia plamista[2][3], pętlak pstrokaty[2] (Rutpela maculata) – gatunek chrząszcza z rodziny kózkowatych i podrodziny zmorsznikowych (Lepturinae).
Taksonomia
Gatunek opisany został w 1761 roku przez Nicolausa Podę von Neuhausa jako Leptura maculata[4].
Opis
Ciało długości od 14 do 20 mm[2][3]. Pokrywy jasnożółte z czarnymi plamkami[3], tworzącymi bardzo zmienny wzór. Samiec posiada dwa większe zęby na goleniach tylnych odnóży[2].
Biologia i ekologia
Zamieszkuje lasy liściaste[2]. Owady dorosłe występują licznie od maja do sierpnia[3], przy czym kulminacja rójki przypada na lipiec[5]. Chrząszcze żywią się pyłkiem i nektarem kwiatów roślin zielnych i drzewiastych z rodziny baldaszkowatych, krwawników, świerzbnic, jeżyn, czarnego bzu i innych, przez co mogą mieć znaczenie jako zapylacza. Spotyka się je na śródleśnych łąkach, porębach i przydrożach[2], w pobliżu drzew lęgowych[5]. Larwy przechodzą rozwój w butwiejącym drewnie drzew liściastych i iglastych: w cienkich pniach martwych lub obumierających drzew i w rozkładających się gałęziach i pniakach. Cykl rozwojowy jest zwykle dwuletni[2]. Wśród roślin żywicielskich wymieniane są brzozy, osika, dęby, wierzby, buk, topole, grab, jesiony, leszczyna, głogi, bez i trzmieliny[5].
Rozprzestrzenienie
Znany z prawie całej Europy, Azji Mniejszej, Kaukazu, Armenii i północnego Iranu[5][2]. W Polsce wszędzie z wyjątkiem wysokich gór[5][2].
Systematyka
Wyróżnia się 3 podgatunki tego chrząszcza[4]:
- Rutpela maculata irmasanica Sama, 1996
- Rutpela maculata maculata (Poda, 1761)
- Rutpela maculata nigricornis (Stierlin, 1864)
Przypisy
- ↑ Jacek Kurzawa: Polskie nazwy kózkowatych. [dostęp 2014-07-05].
- ↑ a b c d e f g h i Jiří Zahradník: Przewodnik: Kózkowate. Warszawa: Multico, 2001, s. 102.
- ↑ a b c d Jiří Zahradník: Przewodnik: Owady. Warszawa: Multico, 2000, s. 188.
- ↑ a b R. maculata na Cerambycidae of the World. [dostęp 2014-07-05].
- ↑ a b c d e R. maculata w Coleoptera Poloniae. [dostęp 2014-07-05].