Bernhard Grzimek
![]() | |||
Data i miejsce urodzenia | 24 kwietnia 1909 | ||
---|---|---|---|
Data i miejsce śmierci | 13 marca 1987 | ||
Zawód, zajęcie | lekarz weterynarii, zoolog | ||
Narodowość | niemiecka | ||
![]() | |||
|
Bernhard Klemens Maria Grzimek (ur. 24 kwietnia 1909 w Nysie, zm. 13 marca 1987 we Frankfurcie nad Menem) – niemiecki lekarz weterynarii, zoolog, założyciel Narodowego Parku Serengeti, wyróżniony w 1960 Oscarem za film dokumentalny o Serengeti. Był to pierwszy niemiecki film, który uzyskał tę nagrodę. Odbył liczne podróże przyrodnicze, głównie do Australii i Afryki.
Życie
Urodził się w Nysie w budynku przy obecnej ul. Wrocławskiej 24/25[1]. Ojciec, adwokat i notariusz pochodzący ze Zwiastowic koło Prudnika[2], osierocił go w wieku trzech lat i wychowała go matka Margarete. Ukończył w 1928 nyskie liceum, po czym podjął studia weterynaryjne w Lipsku, kontynuując je w Berlinie, gdzie uzyskał doktorat w 1933. Po studiach pracował w swoim zawodzie w ministerstwie rolnictwa i innych ministerstwach związanych z rolnictwem. Prowadził także badania nad zoopsychologią, między innymi w Stadninie Koni Janów Podlaski. W czasie II wojny światowej służył w Wehrmachcie, nie pełniąc jednak służby frontowej. W czasie II wojny światowej wielokrotnie ukrywał Żydów. Od 1 maja 1945 dyrektor ogrodu zoologicznego we Frankfurcie nad Menem, który odbudował ze zniszczeń wojennych. Zoo tym kierował do 1974. Jednocześnie prowadził szeroką działalność popularyzatorską i skierowaną na ochronę przyrody. Napisał kilkadziesiąt książek o tej tematyce, zrealizował kilka filmów i prowadził stały program telewizyjny. Jego książki miały wiele wydań także w przekładach.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f9/Grzimek_grave%2CNgorongoro.jpg/197px-Grzimek_grave%2CNgorongoro.jpg)
Był zaangażowany w ochronę Parku Narodowego Serengeti, pełnił funkcje kuratora parków narodowych w Ugandzie i Tanzanii.
Bernhard Grzimek miał trzech synów, w tym jednego adoptowanego. Jego drugi syn Michael Grzimek, również zoolog, był najbliższym współpracownikiem ojca; zginął w 1959 w wypadku lotniczym w kraterze Ngorongoro, podczas kręcenia filmu nagrodzonego później Oscarem. Pochowany został na terenie rezerwatu. Bernhard Grzimek ożenił się po latach z wdową po synu i adoptował swoje wnuki. Gdy zmarł, został pochowany również w rezerwacie Ngorongoro w Tanzanii, w jednym grobie z synem[3].
Odznaczony Wielkim Niemieckim Krzyżem Zasług, doktor honoris causa Uniwersytetu Berlińskiego. Uhonorowany znaczkiem wydanym przez Pocztę Niemiecką w 2009.
W 2008 na ścianie budynku rektoratu Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Nysie przy ul. Armii Krajowej 7, odsłonięto tablicę upamiętniającą Bernharda Grzimka.
![]() | Zobacz kolekcję cytatów z zoologa w Wikicytatach |
Dzieła Grzimka
Filmy
- 1956: Kein Platz für wilde Tiere
- 1959: Serengeti darf nicht sterben Serengeti nie może umrzeć (film nagrodzony Oskarem)
- 1956–1980: Ein Platz für Tiere (Fernsehreihe der ARD; bis 1987 gekürzte Neubearbeitungen)
Książki i inne publikacje
- 1933: Das Arteriensystem des Halses und Kopfes, der Vorder- und Hintergliedmaße von Gallus domesticus. Doktorat, Humboldt-Universität Berlin.
- 1933: Das kleine Geflügelbuch. Deutscher Verlag, Berlin.
- 1933: Geflügel richtig füttern
- 1934: Das Eierbuch
- 1936: Handbuch für Geflügelkrankheiten, später als Neuauflage unter dem Titel: Krankes Geflügel
- 1941: Wir Tiere sind ja gar nicht so! Franckh’sche Verlagshandlung
- 1943: Unsere Brüder mit den Krallen
- 1943: Wolf Dschingis: Neue Erlebnisse, Erkenntnisse und Versuche mit Tieren. Franckh’sche Verlagshandlung.
- 1949: Die Elefantenschule
- 1951: Affen im Haus und andere Tierberichte, Franckh’sche Verlagshandlung
- 1952: Flug ins Schimpansenland: Reise durch ein Stück Afrika von heute, Franckh’sche Verlagshandlung
- 1954: Kein Platz für wilde Tiere
- 1956: 20 Tiere und ein Mensch
- 1956: Thulo aus Frankfurt Rund um die Giraffe, Franckh’sche Verlagshandlung
- 1959: Serengeti darf nicht sterben (über die Arbeit am Film)
- 1962: Auch Nashörner gehören allen Menschen
- 1962: Das Tierhaus in den Bergen, Jugendbuch
- 1963: Wir lebten mit den Baule. Flug ins Schimpansenland, Ullstein Taschenbuch (Neuausgabe des Buches von 1952)
- 1965: Wildes Tier, weißer Mann
- 1966: Mit Grzimek durch Australien
- 1967: Grzimeks Tierleben
- 1969: Grzimek unter Afrikas Tieren: Erlebnisse, Beobachtungen, Forschungsergebnisse
- 1974: Auf den Mensch gekommen: Erfahrungen mit Leuten
- 1975: 20 Tiere und ein Mensch (DDR Lizenzausgabe erschienen beim Henschelverlag Berlin)
- 1977: Und immer wieder Pferde. Kindler
- 1979: Vom Grizzlybär zur Brillenschlange: Ein Naturschützer berichtet aus vier Erdteilen, Kindler
- 1980: Einsatz für Afrika: Neue Erlebnisse mit Wildtieren, Kindler
- 1984: Tiere, mein Leben: Erlebnisse und Forschungen aus fünf Jahrzehnten, Harnack
- 1987-89: Grzimeks Enzyklopädie der Säugetiere (Herausgeber)
- 2009: Mein Leben.
Prace Grzimka wydane w języku polskim
- Nie ma miejsca dla dzikich zwierząt, Warszawa 1964
- Serengeti nie może umrzeć: 367000 zwierząt szuka swego państwa, Nasza Księgarnia, Warszawa 1968
- Dwadzieścia zwierząt i jeden człowiek, Wiedza Powszechna, Warszawa 1965
- Z kamerą przez Australię, Wiedza Powszechna, Warszawa 1970
- Tropiliśmy słonia Tiemoco, Nasza Księgarnia, Warszawa 1972
Przypisy
- ↑ Przechadzka śladami Bernharda Grzimka nysa.naszemiasto.pl
- ↑ Bernhard Grzimek. Zwiastowickie korzenie laureata Oscara, [w:] PiotrP. Bujak PiotrP., Źródło. Wybitne postacie związane z gminą Głogówek, Głogówek 2013, s. 51 .
- ↑ JerzyJ. Chmurzyński JerzyJ., Bernhard Grzimek (biografia)., Polskie Towarzystwo Etologiczne [zarchiwizowane] .
Bibliografia
- Bogdan Snoch: Górnośląski Leksykon Biograficzny. Suplement do wydania drugiego. Katowice: Muzeum Śląskie, 2006, s. 47. ISBN 83-60353-11-5.
- Mirosław Syniawa, 2007: Bernhard Grzimek. Przyroda Górnego Śląska, nr 47, s. 14-15.
Linki zewnętrzne
- [1]
- ISNI: 0000000108573215
- VIAF: 49288793
- LCCN: n81092244
- GND: 118543040
- NDL: 00522229
- LIBRIS: 86lnnrjs2szpsr0
- BnF: 12291449b
- SUDOC: 031758932
- SBN: RAVV035431
- NLA: 35155403
- NKC: jn20000602694
- NTA: 068207751
- BIBSYS: 90075173
- CiNii: DA02614863
- Open Library: OL154371A
- PLWABN: 9810696018605606
- NUKAT: n97034679
- J9U: 987007262138705171
- PTBNP: 1858502
- LNB: 000030053
- NSK: 000002753
- BNC: 000391023
- ΕΒΕ: 254442
- LIH: LNB:Xde;=Bx