Dane tabelaryczne algorytmu DES
Główny artykuł: Data Encryption Standard.
W poniższym artykule znajdują się dane tabelaryczne niezbędne do implementacji algorytmu DES a także pomocne podczas jego kryptoanalizy.
Permutacja początkowa (IP)
![Permutacja początkowa](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/12/DES-ip.svg/400px-DES-ip.svg.png)
Permutacja początkowa przeprowadzana jest na wszystkich blokach danych przed pierwszym cyklem szyfrowania. Jej celem nie jest zwiększenie bezpieczeństwa szyfru lecz ułatwienie wprowadzania danych i szyfrogramu do układu.
58 | 50 | 42 | 34 | 26 | 18 | 10 | 2 | 60 | 52 | 44 | 36 | 28 | 20 | 12 | 4 |
62 | 54 | 46 | 38 | 30 | 22 | 14 | 6 | 64 | 56 | 48 | 40 | 32 | 24 | 16 | 8 |
57 | 49 | 41 | 33 | 25 | 17 | 9 | 1 | 59 | 51 | 43 | 35 | 27 | 19 | 11 | 3 |
61 | 53 | 45 | 37 | 29 | 21 | 13 | 5 | 63 | 55 | 47 | 39 | 31 | 23 | 15 | 7 |
Powyższą tabelę odczytujemy od lewej do prawej, z góry na dół. Permutowanie bitów wygląda następująco: na miejsce bitu pierwszego wstawiamy bit 58, na miejsce bitu drugiego wstawiamy bit 50. Analogicznie postępujemy z pozostałymi bitami.
Permutacja końcowa (IP-1)
![Permutacja końcowa](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8f/DES-ip-1.svg/400px-DES-ip-1.svg.png)
Permutacja końcowa wykonywana jest po ostatnim cyklu szyfrowania. Jest odwrotnością permutacji początkowej.
40 | 8 | 48 | 16 | 56 | 24 | 64 | 32 | 39 | 7 | 47 | 15 | 55 | 23 | 63 | 31 |
38 | 6 | 46 | 14 | 54 | 22 | 62 | 30 | 37 | 5 | 45 | 13 | 53 | 21 | 61 | 29 |
36 | 4 | 44 | 12 | 52 | 20 | 60 | 28 | 35 | 3 | 43 | 11 | 51 | 19 | 59 | 27 |
34 | 2 | 42 | 10 | 50 | 18 | 58 | 26 | 33 | 1 | 41 | 9 | 49 | 17 | 57 | 25 |
Permutacja rozszerzająca (E)
![Permutacja rozszerzona](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/46/DES-ee.svg/400px-DES-ee.svg.png)
Permutacja rozszerzająca stosowana jest podczas rozszerzania prawej połowy danych z 32 bitów do 48 bitów.
32 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 |
8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 |
16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 |
24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 28 | 29 | 30 | 31 | 32 | 1 |
Permutacja klucza 1 (PC-1)
Permutacja PC-1 jest stosowana do wybrania 56 z 64 bitów klucza, który jest później dzielony na dwie części w celu dokonania niezależnych cyklicznych przesunięć bitów.
Lewa część | ||||||
57 | 49 | 41 | 33 | 25 | 17 | 9 |
1 | 58 | 50 | 42 | 34 | 26 | 18 |
10 | 2 | 59 | 51 | 43 | 35 | 27 |
19 | 11 | 3 | 60 | 52 | 44 | 36 |
Prawa część | ||||||
63 | 55 | 47 | 39 | 31 | 23 | 15 |
7 | 62 | 54 | 46 | 38 | 30 | 22 |
14 | 6 | 61 | 53 | 45 | 37 | 29 |
21 | 13 | 5 | 28 | 20 | 12 | 4 |
Permutacja klucza 2 (PC-2)
Permutacja PC-2 wybiera do szyfrowania 48 z 56 bitów klucza wygenerowanego dla danej rundy.
14 | 17 | 11 | 24 | 1 | 5 |
3 | 28 | 15 | 6 | 21 | 10 |
23 | 19 | 12 | 4 | 26 | 8 |
16 | 7 | 27 | 20 | 13 | 2 |
41 | 52 | 31 | 37 | 47 | 55 |
30 | 40 | 51 | 45 | 33 | 48 |
44 | 49 | 39 | 56 | 34 | 53 |
46 | 42 | 50 | 36 | 29 | 32 |
Permutacja P-bloku
![Permutacja P-bloku](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c4/DES-pp.svg/300px-DES-pp.svg.png)
Permutacja w P-blokach wykonywana jest po przejściu danych przez S-bloki.
16 | 7 | 20 | 21 | 29 | 12 | 28 | 17 |
1 | 15 | 23 | 26 | 5 | 18 | 31 | 10 |
2 | 8 | 24 | 14 | 32 | 27 | 3 | 9 |
19 | 13 | 30 | 6 | 22 | 11 | 4 | 25 |
Struktura S-boksów
Podczas szyfrowania w S-boksach ma miejsce operacja podstawiania: za każde sześć bitów wejściowych podstawiamy cztery bity wyjściowe. Jeżeli bity wejściowe oznaczymy kolejno a1, a2, a3, a4, a5, a6 to bity a1 oraz a6 tworzą 2-bitową liczbę określającą wiersz, natomiast bity a2, a3, a4 oraz a5 tworzą liczbę 4-bitową określającą kolumnę (zarówno kolumny jak i wiersze numerujemy od zera). Na przecięciu określonego w ten sposób wiersza i kolumny znajduje się liczba wyjściowa bloku. Przykładowo, jeżeli na wejście pierwszego S-boksa podamy następujący ciąg bitów: 101010 to liczbą wyjściową będzie 0110.
S1 | ||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
x0000x | x0001x | x0010x | x0011x | x0100x | x0101x | x0110x | x0111x | x1000x | x1001x | x1010x | x1011x | x1100x | x1101x | x1110x | x1111x | |
0yyyy0 | 14 | 4 | 13 | 1 | 2 | 15 | 11 | 8 | 3 | 10 | 6 | 12 | 5 | 9 | 0 | 7 |
0yyyy1 | 0 | 15 | 7 | 4 | 14 | 2 | 13 | 1 | 10 | 6 | 12 | 11 | 9 | 5 | 3 | 8 |
1yyyy0 | 4 | 1 | 14 | 8 | 13 | 6 | 2 | 11 | 15 | 12 | 9 | 7 | 3 | 10 | 5 | 0 |
1yyyy1 | 15 | 12 | 8 | 2 | 4 | 9 | 1 | 7 | 5 | 11 | 3 | 14 | 10 | 0 | 6 | 13 |
S2 | ||||||||||||||||
x0000x | x0001x | x0010x | x0011x | x0100x | x0101x | x0110x | x0111x | x1000x | x1001x | x1010x | x1011x | x1100x | x1101x | x1110x | x1111x | |
0yyyy0 | 15 | 1 | 8 | 14 | 6 | 11 | 3 | 4 | 9 | 7 | 2 | 13 | 12 | 0 | 5 | 10 |
0yyyy1 | 3 | 13 | 4 | 7 | 15 | 2 | 8 | 14 | 12 | 0 | 1 | 10 | 6 | 9 | 11 | 5 |
1yyyy0 | 0 | 14 | 7 | 11 | 10 | 4 | 13 | 1 | 5 | 8 | 12 | 6 | 9 | 3 | 2 | 15 |
1yyyy1 | 13 | 8 | 10 | 1 | 3 | 15 | 4 | 2 | 11 | 6 | 7 | 12 | 0 | 5 | 14 | 9 |
S3 | ||||||||||||||||
x0000x | x0001x | x0010x | x0011x | x0100x | x0101x | x0110x | x0111x | x1000x | x1001x | x1010x | x1011x | x1100x | x1101x | x1110x | x1111x | |
0yyyy0 | 10 | 0 | 9 | 14 | 6 | 3 | 15 | 5 | 1 | 13 | 12 | 7 | 11 | 4 | 2 | 8 |
0yyyy1 | 13 | 7 | 0 | 9 | 3 | 4 | 6 | 10 | 2 | 8 | 5 | 14 | 12 | 11 | 15 | 1 |
1yyyy0 | 13 | 6 | 4 | 9 | 8 | 15 | 3 | 0 | 11 | 1 | 2 | 12 | 5 | 10 | 14 | 7 |
1yyyy1 | 1 | 10 | 13 | 0 | 6 | 9 | 8 | 7 | 4 | 15 | 14 | 3 | 11 | 5 | 2 | 12 |
S4 | ||||||||||||||||
x0000x | x0001x | x0010x | x0011x | x0100x | x0101x | x0110x | x0111x | x1000x | x1001x | x1010x | x1011x | x1100x | x1101x | x1110x | x1111x | |
0yyyy0 | 7 | 13 | 14 | 3 | 0 | 6 | 9 | 10 | 1 | 2 | 8 | 5 | 11 | 12 | 4 | 15 |
0yyyy1 | 13 | 8 | 11 | 5 | 6 | 15 | 0 | 3 | 4 | 7 | 2 | 12 | 1 | 10 | 14 | 9 |
1yyyy0 | 10 | 6 | 9 | 0 | 12 | 11 | 7 | 13 | 15 | 1 | 3 | 14 | 5 | 2 | 8 | 4 |
1yyyy1 | 3 | 15 | 0 | 6 | 10 | 1 | 13 | 8 | 9 | 4 | 5 | 11 | 12 | 7 | 2 | 14 |
S5 | ||||||||||||||||
x0000x | x0001x | x0010x | x0011x | x0100x | x0101x | x0110x | x0111x | x1000x | x1001x | x1010x | x1011x | x1100x | x1101x | x1110x | x1111x | |
0yyyy0 | 2 | 12 | 4 | 1 | 7 | 10 | 11 | 6 | 8 | 5 | 3 | 15 | 13 | 0 | 14 | 9 |
0yyyy1 | 14 | 11 | 2 | 12 | 4 | 7 | 13 | 1 | 5 | 0 | 15 | 10 | 3 | 9 | 8 | 6 |
1yyyy0 | 4 | 2 | 1 | 11 | 10 | 13 | 7 | 8 | 15 | 9 | 12 | 5 | 6 | 3 | 0 | 14 |
1yyyy1 | 11 | 8 | 12 | 7 | 1 | 14 | 2 | 13 | 6 | 15 | 0 | 9 | 10 | 4 | 5 | 3 |
S6 | ||||||||||||||||
x0000x | x0001x | x0010x | x0011x | x0100x | x0101x | x0110x | x0111x | x1000x | x1001x | x1010x | x1011x | x1100x | x1101x | x1110x | x1111x | |
0yyyy0 | 12 | 1 | 10 | 15 | 9 | 2 | 6 | 8 | 0 | 13 | 3 | 4 | 14 | 7 | 5 | 11 |
0yyyy1 | 10 | 15 | 4 | 2 | 7 | 12 | 9 | 5 | 6 | 1 | 13 | 14 | 0 | 11 | 3 | 8 |
1yyyy0 | 9 | 14 | 15 | 5 | 2 | 8 | 12 | 3 | 7 | 0 | 4 | 10 | 1 | 13 | 11 | 6 |
1yyyy1 | 4 | 3 | 2 | 12 | 9 | 5 | 15 | 10 | 11 | 14 | 1 | 7 | 6 | 0 | 8 | 13 |
S7 | ||||||||||||||||
x0000x | x0001x | x0010x | x0011x | x0100x | x0101x | x0110x | x0111x | x1000x | x1001x | x1010x | x1011x | x1100x | x1101x | x1110x | x1111x | |
0yyyy0 | 4 | 11 | 2 | 14 | 15 | 0 | 8 | 13 | 3 | 12 | 9 | 7 | 5 | 10 | 6 | 1 |
0yyyy1 | 13 | 0 | 11 | 7 | 4 | 9 | 1 | 10 | 14 | 3 | 5 | 12 | 2 | 15 | 8 | 6 |
1yyyy0 | 1 | 4 | 11 | 13 | 12 | 3 | 7 | 14 | 10 | 15 | 6 | 8 | 0 | 5 | 9 | 2 |
1yyyy1 | 6 | 11 | 13 | 8 | 1 | 4 | 10 | 7 | 9 | 5 | 0 | 15 | 14 | 2 | 3 | 12 |
S8 | ||||||||||||||||
x0000x | x0001x | x0010x | x0011x | x0100x | x0101x | x0110x | x0111x | x1000x | x1001x | x1010x | x1011x | x1100x | x1101x | x1110x | x1111x | |
0yyyy0 | 13 | 2 | 8 | 4 | 6 | 15 | 11 | 1 | 10 | 9 | 3 | 14 | 5 | 0 | 12 | 7 |
0yyyy1 | 1 | 15 | 13 | 8 | 10 | 3 | 7 | 4 | 12 | 5 | 6 | 11 | 0 | 14 | 9 | 2 |
1yyyy0 | 7 | 11 | 4 | 1 | 9 | 12 | 14 | 2 | 0 | 6 | 10 | 13 | 15 | 3 | 5 | 8 |
1yyyy1 | 2 | 1 | 14 | 7 | 4 | 10 | 8 | 13 | 15 | 12 | 9 | 0 | 3 | 5 | 6 | 11 |
Przesunięcia klucza
W każdej rundzie dokonywane jest cykliczne przesunięcie każdej połówki klucza o określoną liczbę bitów w lewo.
Numer rundy | Liczba bitów |
---|---|
1 | 1 |
2 | 1 |
3 | 2 |
4 | 2 |
5 | 2 |
6 | 2 |
7 | 2 |
8 | 2 |
9 | 1 |
10 | 2 |
11 | 2 |
12 | 2 |
13 | 2 |
14 | 2 |
15 | 2 |
16 | 1 |
Bibliografia
- National Institute of Standards and Technology (NIST): Data Encryption Standard (DES). 1993.