Dreptacz okazały
Badister unipustulatus | |||
Bonelli, 1813 | |||
![]() | |||
Systematyka | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | zwierzęta | ||
Typ | stawonogi | ||
Gromada | owady | ||
Rząd | chrząszcze | ||
Podrząd | |||
Rodzina | biegaczowate | ||
Podrodzina | dzierowate | ||
Plemię | Licinini | ||
Podplemię | Licinina | ||
Rodzaj | dreptacz | ||
Podrodzaj | Badister s.str. | ||
Gatunek | dreptacz okazały | ||
Synonimy | |||
| |||
| |||
| |||
|
Dreptacz okazały[1] (Badister unipustulatus) – gatunek chrząszcza z rodziny biegaczowatych i podrodziny dzierowatych. Zamieszkuje palearktyczną Eurazję od Azorów po Syberię i Azję Środkową. Zasiedla pobrzeża wód.
Taksonomia
Gatunek ten opisany został po raz pierwszy w 1813 roku na podstawie okazów z Włoch przez Franco Andreę Bonelliego na łamach „Mémoires de l'Académie Impériale des Sciences, Littérature et Beaux-Arts de Turin: Sciences Physiques et Mathématiques”[2].
Morfologia
Chrząszcz o wydłużonym ciele długości od 6,8 do 8,7 mm. Głowa jest czarna, niemal tak szeroka jak przedplecze i od 1,3 do 1,7 raza od niego dłuższa. Warga górna jest na przedniej krawędzi ostro, V-kształtnie wycięta[3]. Aparat gębowy ma prawą żuwaczkę wykrojoną na krawędzi zewnętrzno-grzbietowej, lewą zaś niezmodyfikowaną[3][4]. Głaszczki są czerwonobrązowe z przyczernionymi szczytami członów drugiego i trzeciego. Ostatni człon głaszczków szczękowych jest spiczasty[3]. Czułki są czerwonobrązowe z brązowymi i na szczytach zaczernionymi członami od drugiego do czwartego, a czasem także z zaczernionym szczytem członu pierwszego[3][1]. Przedplecze jest żółtoczerwone, żółtobrązowe, czerwone lub czerwonobrązowe[3][4][1], wyraźnie silniej zwężone ku tyłowi niż ku przodowi[3]. Tarczka jest czerwonobrązowa[3], niewiele ciemniejsza od tła pokryw[1]. Pokrywy mają tło żółtoczerwone, żółtobrązowe lub czerwone z czarnym wzorem[3][4][1], typowo w postaci pary półksiężycowatych plam, czasem jednak rozbitych na dwie lub trzy pary kropek, niekiedy z zaczernieniem okolicy tarczki. Wierzchołkowa część pokryw wykazuje irydyzację. Międzyrzędy są gładkie. Powierzchnie pokryw mają po jednym chetoporze (punkcie szczecinkowym) przytarczkowym i po dwa (rzadko trzy) chetopory dyskalne. Wierzchołkową krawędzią pokryw biegnie szereg krótkich włosków. Skrzydła tylnej pary są w pełni wykształcone[3]. Episternity śródtułowia są żółtoczerwone do czerwonych[3][4], natomiast barwa zapiersia i odwłoka jest czarna[3].
Ekologia i występowanie
Owad rozmieszczony na nizinach[3]. Zasiedla wilgotne, zarośnięte pobrzeża wód oraz zacienione mokradła, najchętniej brzegi małych zbiorników śródleśnych[3][5].
Gatunek palearktyczny[3]. W Europie znany jest z Azorów, Portugalii, Hiszpanii, Irlandii, Wielkiej Brytanii, Francji, Belgii, Holandii, Niemiec, Szwajcarii, Austrii, Włoch, Malty, Danii, Szwecji, Finlandii, Estonii, Łotwy, Litwy, Polski, Czech, Słowacji, Ukrainy, Mołdawii, Rumunii, Bułgarii, Słowenii, Chorwacji, Bośni i Hercegowiny, Serbii, Czarnogóry, Albanii, Macedonii Północnej, Grecji oraz europejskiej części Rosji. W Azji podawany jest z zachodniosyberyjskiej części Rosji, anatolijskiej części Turcji, Gruzji, Armenii, Kazachstanu i Uzbekistanu[6][7].
Przypisy
- ↑ a b c d e Badister unipustulatus – Dreptacz okazały. [w:] Insektarium.net [on-line]. [dostęp 2024-02-13].
- ↑ Fr.-A.F.A. Bonelli Fr.-A.F.A., Observations entomologiques. Deuxième partie, „Mémoires de l'Académie Impériale des Sciences, Littérature et Beaux-Arts de Turin: Sciences Physiques et Mathématiques”, 20, 1813, s. 433–484 .
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n Karel Hůrka: Carabidae of the Czech and Slovak Republics. Zlin: Kabourek, 1996, s. 36-40, 374-382.
- ↑ a b c d Jürgen Trautner, Kartin Geigenmüller: Tiger Beetles, Ground Beetles. Ilustrated Key to the Cicindellidae and Carabidae of Europe. Josef Margraf, 1987, s. 409-418.
- ↑ BolesławB. Burakowski BolesławB., MaciejM. Mroczkowski MaciejM., JaninaJ. Stefańska JaninaJ., Chrząszcze – Coleoptera. Biegaczowate – Carabidae, część 2, „Katalog Fauny Polski”, 3, 13, Warszawa: Instytut Zoologiczny Polskiej Akademii Nauk, 1974 .
- ↑ M.M. Baehr M.M., Licinini, [w:] IvanI. Löbl, AlešA. Smetana (red.), Catalogue of Palaearctic Coleoptera. Volume I. Archostemata - Myxophaga - Adephaga, Stenstrup, Denmark: Apollo Books, 2003, s. 440-441, ISBN 87-88757-73-0 .
- ↑ WolfgangW. Lorenz WolfgangW., Badister (Badister) unipustulatus Bonelli, 1813 in: CarabCat, O.O. Bánki i inni red., Catalogue of Life Checklist, 29 lipca 2021, DOI: 10.48580/dfqf-3dk [dostęp 2024-02-13] .