Edmund White
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d4/Edmund_White_by_David_Shankbone.jpg/250px-Edmund_White_by_David_Shankbone.jpg)
Edmund Valentine White III (ur. 13 stycznia 1940 w Cincinnati) – amerykański powieściopisarz, dramatopisarz, nowelista i krytyk literacki.
Uchodzi za jednego z najwybitniejszych pisarzy amerykańskich przedstawiających problematykę homoseksualizmu. Na język polski prozę Edmunda White’a tłumaczyli Jerzy Jarniewicz[1], Jacek Dehnel, Piotr Tarczyński[2], Andrzej Sosnowski i Szymon Żuchowski[3]. Jest zdeklarowanym gejem[4][5].
Studiował na Uniwersytecie Michigan (w Ann Arbor). W latach 1962–1979 pracował dla tygodnika „Time”. Wykładał na Uniwersytecie Johnsa Hopkinsa (w Baltimore), a następnie w latach 1981–1983 na Uniwersytecie Columbia (w Nowym Jorku). Na Uniwersytecie Yale i Uniwersytecie w Princeton prowadził zajęcia z pisania kreatywnego. W latach 1983–1990 mieszkał Paryżu, nadal wykładając na amerykańskich uczelniach. Jest członkiem wielu stowarzyszeń literackich[1].
Twórczość
Wśród wcześniejszych utworów White’a znajdują wyrafinowane poetyckie powieści nie poruszające tematyki homoseksualnej w sposób tak wyrazisty jak późniejsze dzieła: debiutancka powieść Zapominanie Eleny (przekład polski: Andrzej Sosnowski i Szymon Żuchowski) oraz Nocturnes for the King of Naples (1978, Nokturny dla króla Neapolu)[1].
Znaczący rozgłos przyniosła mu powieść A Boy’s Own Story (1982, Spowiedź chłopca)[6] ukazująca dzieciństwo i wczesną młodość chłopaka, który odkrywa swą seksualną odmienność na tle represyjnego klimatu Ameryki lat 50. Homoseksualizm bohatera rodzice uważają za chorobę, co usiłuje on pogodzić z normalną edukacją i życiem rodzinnym. Bardzo osobista i intymna narracja książki, z przewrotnym zakończeniem porównywanym przez krytyków do najlepszych powieści Geneta i Gombrowicza[1].
Powieść stanowi pierwszą część autobiograficznej trylogii, której kolejna, The Beautiful Room is Empty (Piękny pokój jest pusty), ukazała się pięć lat później. Jej bohater, tradycyjnie wychowany młodzieniec ukazany w kontekście społeczno-środowiskowym, zmaga się z akceptacją własnej orientacji seksualnej. Tło ostatnich kart powieści stanowią sceny nowojorskich zamieszek ulicznych na Christopher Street latem 1969, które stały się pierwszym aktem gay liberation movement[1]. Trzecia część The Farewell Symphony (1997) jest obrazem dwudziestu lat dorosłości bohatera do początku lat 90.
White jest współautorem wydanego w 1977 opracowania The Joy of Gay Sex (Radość gejowskiego seksu). Wśród jego publikacji znajdują się nowele poruszających problematykę AIDS oraz liczne artykułów i szkice o tematyce gejowskiej, w tym również wydana w 1980 praca pt. States of Desire: Travels in Gay America (Stany pożądania. Podróże po gejowskiej Ameryce)[1].
Spod pióra White’a wyszły również trzy biografie pisarzy homoseksualistów. W 1993 ukazało się, będące owocem siedmioletniej pracy, 700-stronicowe opracowanie życiorysu Jeana Geneta (Genet: A Biography), wydane niemal równocześnie w Anglii, Ameryce i Francji[1] Uchodące za najdonioślejsze dzieło krytyczne o tym pisarzu. W 1998 ukazała się biografia Marcel Proust, a w 2008 Rimbaud: The Double Life of a Rebel.
Przypisy
- ↑ a b c d e f g Edmund White w serwisie PIW, dostęp 2009-08-01.
- ↑ Encor. Hotel de Dream: powieść nowojorska / Edmund White [online], katalogi.bn.org.pl [dostęp 2017-06-07] .
- ↑ Encore – Zapominanie Eleny / Edmund White [online], katalogi.bn.org.pl [dostęp 2017-06-07] .
- ↑ Edmund White w bazie Notable Names Database (ang.)
- ↑ Witryna internetowa Edmunda White’a.
- ↑ A Boy’s Own Story wydana została w Polsce przez Państwowy Instytut Wydawniczy w 1998 pt. Zuch.
Bibliografia
![]() | Zobacz multimedia związane z tematem: Edmund White |
- „Literatura na Świecie” – numer 03/1997 (308) poświęcony twórczości Edmunda White’a
- ISNI: 0000000121458238
- VIAF: 102030733
- LCCN: n79082217
- GND: 121588912
- NDL: 00477126
- BnF: 11929126d
- SUDOC: 027196089
- SBN: CFIV064701
- NLA: 35604003
- NKC: utb2011620115
- BNE: XX844437
- NTA: 069589240
- BIBSYS: 90144959
- CiNii: DA04738109
- Open Library: OL32847A
- PLWABN: 9810565032905606
- NUKAT: n99020286
- J9U: 987007269714505171
- PTBNP: 75428
- CANTIC: a10440768
- LNB: 000000461
- NSK: 000102819
- CONOR: 57054051
- ΕΒΕ: 65703
- BLBNB: 000558621
- LIH: LNB:OEK;=xs
- Britannica: biography/Edmund-White
- NE.se: edmund-white