Elio Vittorini
![]() Elio Vittorini (1949) | |||
Data i miejsce urodzenia | 23 lipca 1908 | ||
---|---|---|---|
Data i miejsce śmierci | 12 lutego 1966 | ||
Zawód, zajęcie | pisarz | ||
|
Elio Vittorini (ur. 23 lipca 1908 w Syrakuzach, zm. 12 lutego 1966 w Mediolanie) – włoski prozaik oraz tłumacz literatury amerykańskiej na język włoski.
Urodził się w Syrakuzach na Sycylii jako syn pracownika kolei. Jako siedemnastolatek zrezygnował ze szkoły i wyjechał do północnych Włoch, gdzie zaczął pracować jako robotnik drogowy. Potem przeniósł się do Florencji, gdzie pracował jako korektor i uczył się angielskiego[1]. Debiutował na łamach florenckiego czasopisma literackiego "Solaria", gdzie w 1931 r. ukazują się jego pierwsze opowiadania - zebrane później w tomie Piccola borghesia (1931) oraz Erica; Garibaldynka (1956).
Do 1941 roku utrzymywał się z tłumaczeń amerykańskich i angielskich utworów na język włoski. Przekładał m.in. utwory Williama Saroyana, D.H. Lawrence'a, Edgara Allana Poe, Williama Faulknera, Daniela Defoe i Ernesta Hemingwaya, a także wiersze T.S. Eliota, W.H. Audena czy Louisa MacNeice[1]. Był też autorem powieści o tematyce współczesnej Il garofano rosso (1948) oraz Sycylijska rozmowa (1941, wyd polskie 1984).
Utwory Elio Vittoriniego były niezgodne z linią prezentowaną przez władze faszystowskie, czasopismo w którym się ukazywały były cenzurowane, a nawet wycofano z obiegu cały nakład. W 1942 roku po opublikowaniu Sycylijskiej rozmowy, był przesłuchiwany, a w 1943 roku uwięziony. Po zwolnieniu działał w ruchu oporu[1].
Po wojnie Vittorini wydawał pismo polityczno-kulturalne Il Politecnico (1945–1947), a później redagował mediolański kwartalnik literacki Il Menabò (wraz z Italo Calvino)[1].
Najbardziej znaną jego powieścią jest Ludzie'a czy nie? (1945, wyd. polskie 1958) o włoskim ruchu oporu w czasie II wojny światowej.
W 1958 roku został zgłoszony do literackiej nagrody Nobla[2].
Wybrane publikacje
- Ritratto di re Gianpiero (1927)
- Piccola borghesia (1931)
- Il garofano rosso (1933/1934)
- Nei Morlacchi. Viaggio in Sardegna (1936)
- Sycylijska rozmowa (Conversazione in Sicilia (1938/1939), przekład na język polski Barbara Sieroszewska, ISBN 83-06-01004-3, 1984)
- Americana (1941/1942)
- Ludzie, czy nie? (Uomini e no, 1945, przekład na polski Halina Ochęduszko, 1958)
- Il Sempione strizza l’occhio al Frejus (1947)
- Le donne di Messina (1949)
- La garibaldina (1950)
- Erica e i suoi fratelli (1956)
- Diario in pubblico (1957)
- Le due tensioni (1967)
- Le città del mondo (1969)
Bibliografia
- Pisarze świata. Słownik encyklopedyczny, wyd. PWN, 1999
Przypisy
- ISNI: 0000000121251544
- VIAF: 27072824
- LCCN: n79060053
- GND: 11876876X
- NDL: 00459808
- LIBRIS: 53hkm1fp16kpvpb
- BnF: 11928572f
- SUDOC: 027188671
- SBN: CFIV008772
- NLA: 35583247
- NKC: ola2003172314
- DBNL: vitt002
- BNE: XX853971
- NTA: 068575076
- BIBSYS: 90087208
- CiNii: DA02102271
- Open Library: OL289229A
- PLWABN: 9810633528605606
- NUKAT: n98097760
- J9U: 987007269657605171
- PTBNP: 55567
- CANTIC: a11982172
- LNB: 000231751
- NSK: 000049760
- CONOR: 5696867
- ΕΒΕ: 71027
- BLBNB: 000383536
- KRNLK: KAC200907227
- LIH: LNB:BmhZ;=CB
- PWN: 3992998
- Britannica: biography/Elio-Vittorini
- Treccani: elio-vittorini
- Universalis: elio-vittorini
- БРЭ: 1917220
- NE.se: elio-vittorini
- SNL: Elio_Vittorini
- VLE: elio-vittorini
- Catalana: 0071400
- DSDE: Elio_Vittorini
- Hrvatska enciklopedija: 64939