Encheiridion
![]() | Ten artykuł od 2011-09 wymaga zweryfikowania podanych informacji. Należy podać wiarygodne źródła w formie przypisów bibliograficznych. Część lub nawet wszystkie informacje w artykule mogą być nieprawdziwe. Jako pozbawione źródeł mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Sprawdź w źródłach: Encyklopedia PWN • Google Books • Google Scholar • Federacja Bibliotek Cyfrowych • BazHum • BazTech • RCIN • Internet Archive (texts / inlibrary) Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się w dyskusji tego artykułu. Po wyeliminowaniu niedoskonałości należy usunąć szablon {{Dopracować}} z tego artykułu. |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a1/Epictetus_Enchiridion_1683_page1.jpg/220px-Epictetus_Enchiridion_1683_page1.jpg)
Encheiridion (gr. en 'w' i cheir 'ręka', dosłownie: mały przedmiot, który mieści się w dłoni; podręcznik) – dzieło filozoficzne przypisywane Epiktetowi, którego właściwym autorem jest jego uczeń Flawiusz Arrian, gdyż Epiktet, stosując rady Sokratesa zawarte między innymi w Fajdrosie nie zapisywał swoich myśli. Arrianus w młodości słuchał wykładów Epikteta w Nikopolu i na bieżąco je notował. Nie jest znany tytuł jaki nadał tym zapiskom. W starożytności Encheiridion funkcjonował pod kilkoma różnymi tytułami, a sam Arrianus w liście do Lucjusza naprzemiennie nazywa go "słowami" lub "pamiętnikiem".
Encheiridion jest zbiorem krótszych lub rozbudowanych sentencji dotyczących przyjemności, obowiązków człowieka oraz wartości, o jakie powinien zabiegać, jak również cnót i celu w życiu. Autor wielokrotnie podkreśla różnice, jaka zachodzi pomiędzy człowiekiem prostym a filozofem. Człowiek prosty oczekuje pożytku i szkody nie od siebie (tak jak filozof), ale od rzeczy zewnętrznych, dlatego też bycie filozofem często związane jest z narażaniem się na szyderstwa przez odmienność. Wszystko, co tyczy się człowieka podzielone zostaje w dziele na dwie grupy:
- rzeczy zależne od człowieka – są to sądy, popędy, pragnienia, odrazy
- rzeczy niezależne od człowieka – należy do nich: ciało, mienie, sława, godności
Rzeczy niezależne powinny pełnić funkcję służebną, a uważanie ich za ważne i wolne rodzi żale i skargi skierowane do bogów i innych ludzi. Niepowodzenia życiowe, jakie spotykają człowieka nie z jego winy (kiedy np. niebo nie obdarza go dobrami jakich by oczekiwał) nie powinny wywoływać żalu: "Nie usiłuj naginać biegu wydarzeń do swej woli, ale naginaj wole do biegu wydarzeń, a życie upłynie ci w przyjemności". Daleki od pochwały bierności, Epiktet zachęca do zrozumienia "natury" i postrzegania woli własnej jako części zasady przewodniej wszechświata.
Tekst:
- Εγχειρίδιον (gr.)
- Encheiridion przekład polski
- VIAF: 148147095176425082731, 5044165628898742480000, 316731366, 1080154381057930292373, 296163709956929700001, 188326381, 4568158792910139040009, 4415147484333649360001, 218169545, 9405159477701127990006, 110144648570337265925
- LCCN: n83017218
- GND: 4248266-5
- BnF: 120476238
- SUDOC: 028692543, 033363811
- NLA: 36336375
- BNE: XX1955926
- PLWABN: 9810674965505606
- J9U: 987007588185205171
- CANTIC: a20375013
- ΕΒΕ: 69244
- LIH: LNB:b0P;=BI, LNB:RqJ;=Bj
- Britannica: topic/Manual-by-Epictetus, topic/Encheiridion