Estońska Partia Centrum
![]() | |
Państwo |
|
---|---|
Skrót | KE |
Lider | |
Data założenia | 1991 |
Adres siedziby | Tallinn |
Ideologia polityczna | centryzm |
Barwy | zielona |
Strona internetowa |
Estońska Partia Centrum (est. Eesti Keskerakond, KE[1][2]) – estońska centrowa i socjalliberalna[3] partia polityczna, działająca od 1991. Założycielem i długoletnim przywódcą partii był Edgar Savisaar, pierwszy premier po ogłoszeniu niepodległości (1990–1992).
Historia
Partia została założona 12 października 1991[4]. W pierwszych wyborach, w których wzięła udział, występowała jeszcze jako Estoński Front Ludowy (krajowa organizacja niepodległościowa), zajmując trzecie miejsce. Od tego czasu pozostaje jedną z głównych sił politycznych w Estonii. Centryści oficjalnie kierują swój program wyborczy do klasy średniej. Są partią cieszącą się stosunkowo wysokim poparciem wśród mieszkańców Estonii narodowości rosyjskiej. Lider KE w 2007 sprzeciwiał się przeniesieniu Pomnika Wyzwolicieli Tallinna (Brązowego Żołnierza) z centrum estońskiej stolicy[5].
Edgar Savisaar kierował Estońską Partią Centrum od jej założenia do 1995 i ponownie od 1996 do 2016. W latach 1995–1996 na czele partii stała Andra Veidemann[6]. W listopadzie 2016 nowym przewodniczącym ugrupowania został Jüri Ratas[7]. We wrześniu 2023 przewodniczącym partii został Mihhail Kõlvart[8].
W 1995 partia weszła w skład koalicji współtworzącej gabinet Tiita Vähiego. Opuściła ją jednak już w tym samym roku po zdymisjonowaniu Edgara Savisaara w związku z tzw. aferą podsłuchową z jego udziałem[4]. Ponownie współrządziła w latach 2002–2003 (rząd Siima Kallasa wspólnie z Estońską Partią Reform) i w latach 2005–2007 (rząd Andrusa Ansipa, wspólnie z Estońską Partią Reform i Estońskim Związkiem Ludowym). Od 2007 ponownie pozostawała w opozycji. W 2016 partia współtworzyła nową koalicję rządową z socjaldemokratami i chadekami, w ramach której jej lider Jüri Ratas objął urząd premiera[9]. Po wyborach w 2019 lider centrystów pozostał na czele rządu; partia utrzymała koalicję z ugrupowaniem Isamaa oraz porozumiała się z narodowo-konserwatywną EKRE[10].
W styczniu 2021 Jüri Ratas ustąpił z funkcji premiera[11]. Estońska Partia Centrum pozostała ugrupowaniem rządzącym, zawiązując koalicję z Estońską Partią Reform i współtworząc rząd Kai Kallas[12]. Koalicja ta rozpadła się w czerwcu 2022, kiery to ministrowie z KE zostali odwołani[13].
Wyniki wyborcze
Wybory | Poparcie | Zmiana punktów procentowych | Mandaty (Zgromadzenie Państwowe) | Zmiana |
---|---|---|---|---|
1992 | 12,3% | – | 15 | – |
1995 | 14,2% | +1,9 | 16 | +1 |
1999 | 23,4% | +9,2 | 28 | +12 |
2003 | 25,4% | +2 | 28 | – |
2007 | 26,1% | +0,7 | 29 | +1 |
2011 | 23,3% | –2,8 | 26 | –3 |
2015[15] | 24,8% | +1,5 | 27 | +1 |
2019[16] | 23,1% | –1,7 | 26 | –1 |
2023[17] | 15,3% | –7,8 | 16 | –10 |
Wybory | Poparcie | Zmiana punktów procentowych | Mandaty | Zmiana |
---|---|---|---|---|
2004 | 17,5% | – | 1 | – |
2009 | 26,1% | +8,6 | 2 | +1 |
2014 | 22,4% | –3,7 | 1 | –1 |
2019 | 14,4% | –8,0 | 1 | – |
2024[18] | 12,4% | –2,0 | 1 | – |
Przypisy
- ↑ Wyniki wyborów do Parlamentu Europejskiego w 2014 r.. europarl.europa.eu. [dostęp 2019-05-08].
- ↑ EESTI KESKERAKOND (KE). vabaeestisona.com, 19 lutego 2019. [dostęp 2019-05-08]. (est.).
- ↑ a b Parties and Elections in Europe: Estonia. parties-and-elections.eu. [dostęp 2019-05-12]. (ang.).
- ↑ a b System partyjny Estonii. eesti.pl, 24 grudnia 2005. [dostęp 2017-06-13].
- ↑ Lõhestaja number üks. postimees.ee, 30 kwietnia 2007. [dostęp 2017-06-13]. (est.).
- ↑ Leaders of Estonia. zarate.eu. [dostęp 2017-06-13]. (ang.).
- ↑ Kazimierz Popławski: Jüri Ratas nowym liderem Estońskiej Partii Centrum. przegladbaltycki.pl, 5 listopada 2016. [dostęp 2017-06-13].
- ↑ Keskerakond valis uueks juhiks Mihhail Kõlvarti. err.ee, 10 września 2023. [dostęp 2023-09-27]. (est.).
- ↑ Valitsus andis ametivande. err.ee, 23 listopada 2016. [dostęp 2017-06-13]. (est.).
- ↑ New Estonian government appointed to office by Kaljulaid. bnn-news.com, 25 kwietnia 2019. [dostęp 2019-04-28]. (ang.).
- ↑ Jüri Ratas resigns as prime minister following loan scandal. err.ee, 13 stycznia 2021. [dostęp 2021-01-25]. (ang.).
- ↑ Gallery: Kaja Kallas’ government takes oath of office. err.ee, 26 stycznia 2021. [dostęp 2021-01-26]. (ang.).
- ↑ Kallas saatis Keskerakonna valitsusest välja. err.ee, 3 czerwca 2022. [dostęp 2022-06-04]. (est.).
- ↑ a b Previous elections. valimised.ee. [dostęp 2023-03-06]. (ang.).
- ↑ Hääletamis- ja valimistulemus hetkeseisuga. rk2015.vvk.ee, 2 marca 2015. [dostęp 2017-06-13]. (est.).
- ↑ Voting and election result. rk2019.valimised.ee, 5 marca 2019. [dostęp 2019-03-06]. (ang.).
- ↑ Reform Party weighing four coalition options. err.ee, 6 marca 2023. [dostęp 2023-03-06]. (ang.).
- ↑ Voting and election result. ep2024.valimised.ee, 10 czerwca 2024. [dostęp 2024-06-10]. (ang.).
- Britannica: topic/Estonian-Centre-Party