Ewelina Pęksowa
Data i miejsce urodzenia | 18 października 1923 |
---|---|
Data i miejsce śmierci | 12 czerwca 2015 |
Narodowość | polska |
Dziedzina sztuki | malarstwo |
Ewelina Pęksowa (ur. 18 października 1923 w Zakopanem[1], zm. 12 czerwca 2015[2] tamże[3]) – polska malarka tworząca na szkle związana z nurtem sztuki ludowej. Sędzia narciarski w klasie państwowej (od 1963)[1].
Życiorys
Młodość
Była córką podhalańskiego wytwórcy nart i pamiątek Stanisława Zubka[4]. W 1939 roku ukończyła zakopiańskie gimnazjum „Szarotka”[5]. Po maturze wyjechała do Krakowa[3]. W czasie okupacji niemieckiej, w 1944 roku poślubiła prawnika Władysława Pęksę[4], działacza konspiracji niepodległościowej[6], z którym posługiwała się wówczas fałszywym nazwiskiem Wojdyna[5]. Po zakończeniu II wojny światowej powróciła do rodzinnego Zakopanego, gdzie pracowała w sklepie swojego ojca[3].
Działalność artystyczna
Rok 1966 w działalności artystycznej Pęksowej stanowi debiut, w którym twórczyni zdecydowała się zaprezentować swoje dzieła podczas zorganizowanej przez Związek Podhalan w Zakopanem wystawy sztuki ludowej i pamiątkarskiej[4]. Od 1968 roku działała jako malarka tworząc prace na szkle. Należała do Stowarzyszenia Twórców Ludowych[7]. Jej twórczość zyskała znaczne uznanie[8], a sama Ewelina Pęksowa została wyróżniona między innymi w 1976 roku nagrodą im. Oskara Kolberga w uznaniu zasług dla kultury ludowej[4] oraz w 1987 roku nagrodą im. św. Brata Alberta za osiągnięcia w sztuce sakralnej[1], a także w 2008 roku Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”[2]. Swoje obrazy prezentowała na ponad 55 wystawach indywidualnych oraz ponad trzystu zbiorowych w Polsce i na świecie[9] w tym między innymi w Bułgarii, Czechosłowacji, RFN, Szwajcarii, Szwecji, Wielkiej Brytanii oraz ZSRR[1]. Bogata kolekcja jej prac znajduje się w zbiorach Muzeum Tatrzańskiego im. dra Tytusa Chałubińskiego w Zakopanem[9].
Została pochowana na Pęksowym Brzyzku (kw. P-III-9)[10].
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0c/Gr%C3%B3b_Eweliny_P%C4%99ksowej.jpg/220px-Gr%C3%B3b_Eweliny_P%C4%99ksowej.jpg)
Przypisy
- ↑ a b c d Ewelina Pęksowa [online], z-ne.pl [dostęp 2015-06-20] (pol.).
- ↑ a b Zmarła Ewelina Pęksowa [online], tygodnikpodhalanski.pl [dostęp 2015-06-20] (pol.).
- ↑ a b c Malarka Ewelina Pęksowa spoczęła na cmentarzu na Pęksowym Brzyzku [online], dzieje.pl [dostęp 2022-04-11] (pol.).
- ↑ a b c d Ewelina Pęksowa - laureat Nagrody Kolberga 1976 [online], www.nagrodakolberg.pl [dostęp 2022-04-11] .
- ↑ a b Sztuka ludowa. Na szkle malowane- Ewelina Pęksowa [online], kulturacity.blogspot.com [dostęp 2022-04-11] (pol.).
- ↑ Gąsienice, Bachledy, Roje, Gutowie - oto największe góralskie rody [online], Gazeta Krakowska [dostęp 2022-04-11] (pol.).
- ↑ ZCK, Ewelina Pęksowa [online], Zakopane - oficjalny serwis internetowy [dostęp 2022-04-11] (pol.).
- ↑ Ewelina Pęksowa (1923–2015) | KulturaLudowa.pl [online] [dostęp 2022-04-11] (pol.).
- ↑ a b Muzeum Powiększa Swoją Kolekcję – Zakup Obrazów Na Szkle Eweliny Pęksowej [online], muzeumtatrzanskie.com.pl [dostęp 2015-06-20] (pol.).
- ↑ śp. Ewelina Pęksa