Guna (hinduizm)
![]() | Ten artykuł dotyczy pojęcia w hinduizmie. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa. |
Guna (dewanagari गुण) – w sanskrycie słowo oznaczające więź, nić lub cechę. W hinduizmie termin ten rozumiany jest jako jakość, cecha.
Trzy guny
Według samkhji istnieją trzy guny:
- sattwa,
- radźas,
- tamas.
To znaczenie słowa guna jest najczęściej używane, nie tylko w samkhji, lecz także w innych prądach filozofii indyjskiej, w ajurwedzie i indyjskiej psychologii.
Każda wiedza, którą otrzymujemy w tym materialnym świecie, jest zanieczyszczona przez trzy siły natury materialnej. Lecz istnieje też wiedza inna, wolna od tego skażenia, która nazywana jest wiedzą transcendentalną. Aby zdobyć taką wiedzę, należy rozwinąć w sobie wszystkie cechy duchowe. Żywa istota, jako że jest transcendentalna, nie ma nic wspólnego z tą materialną naturą. Jednakże będąc uwarunkowaną przez ten świat materialny, działa pod wpływem trzech sił natury. Przewaga którejś z gun natury przejawia się w naszym postępowaniu, czynnościach, jedzeniu itd. Przez praktykę można rozwinąć gunę dobroci i w ten sposób pokonać gunę ignorancji i pasji. Podobnie można rozwinąć gunę pasji i pokonać dobroć i ignorancję, czy też rozwinąć gunę ignorancji, pokonując pasję i dobroć. To, pod wpływem jakiej guny natury znajduje się dana osoba, można rozpoznać po manifestowanych przez nią czynnościach[1].
Wisznu nigdy nie znajduje się pod wpływem Maji, która to włada gunami. To raczej dusze uwarunkowane, czyli nieskończenie małe, integralne cząstki Boga, ulegają jej wpływowi i pojawiają się w różnych ciałach[2].
Objaśnienia Kryszny
W Bhagawadgicie Kryszna zdefiniował i opisał wszystkie trzy guny. Opowiedział również o podziale m.in. stanów umysłu, żywności, darów, ofiar na sattwiczne, radżasowe i tamasowe.
Zobacz też
- guna (buddyzm)
Przypisy
- ↑ Bhagavad-gita Taka Jaką Jest. Rozdz. Trzy Siły Natury Materialnej. Z sanskrytu na angielski: A.C.Bhaktivedanta Swami Prabhupada, z angielskiego na polski: NN, Wyd. Bhaktivedanta Book Trust, Paris 1980, Vaduz 1981, 1982, 1986.
- ↑ Upaniszady, Katha Upaniszad.
- J9U: 987007467886905171
- Britannica: place/Guna-India