Jaroslav Pelikan
![]() | |
Data i miejsce urodzenia | 17 grudnia 1923 |
---|---|
Data śmierci | 13 maja 2006 |
Zawód, zajęcie | historyk chrześcjaństwa |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b3/Jaroslav_Pelikan_signature_20.8.1998.jpg/240px-Jaroslav_Pelikan_signature_20.8.1998.jpg)
Jaroslav Jan Pelikan (ur. 17 grudnia 1923 w Akron, Ohio, zm. 13 maja 2006) – amerykański historyk chrześcijaństwa.
Życiorys
Wyrósł w tradycji luterańskiej, był synem luterańskiego pastora, pochodzenia słowackiego. Kilka lat przed śmiercią, w 1998 wraz z żoną przeszedł na prawosławie.
W 1999 nadano mu tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu Karola w Pradze[1].
Poglądy na Filioque
Jaroslav Pelikan wyjaśniał postawę Prawosławia wobec zagadnienia Filioque. Prawosławni teolodzy nie uznają Filioque jedynie na płaszczyźnie refleksji teologicznej na temat relacji w Trójcy. Refleksję o tajemnicy Trójcy dzielą oni na dwa działy: ekonomię – objawienie się Boga w historii oraz teologię, czyli samą tajemnicę wewnętrzną Boga, objawianą przez ekonomię. Zgodnie z tym rozróżnieniem, należy dostrzec dwa różne terminy: posłanie i pochodzenie. Patrząc pod względem ekonomii, w dniu Pięćdziesiątnicy Duch Święty został posłany przez Obydwu: zarówno Ojca, jak i Syna. Jednak patrząc teologicznie – w samym Bóstwie jedynie Ojciec jest zasadą i źródłem istnienia, z którego obydwaj: Syn i Duch Święty wiecznie pochodzą.
Jako uzasadnienie tego rozróżnienia na posłanie (ekonomia) i pochodzenie (teologia), prawosławni teologowie przytaczają fragment z Ewangelii św. Jana,15, 26:
Gdy jednak przyjdzie Pocieszyciel, którego Ja wam poślę /(gr.) pempso/ od Ojca, Duch Prawdy, który od Ojca pochodzi /(gr.) ekporeuetai/, On będzie świadczył o Mnie[2].
Przypisy
Bibliografia
Wydania oryginalne
- Jesus through the centuries: his place in the history of culture, 1985.
- Seria The Christian Tradition.
- T.1: The emergence of the Catholic tradition (100-600).
- T.2: The spirit of Eastern Christendom (600-1700).
- T.3: The Growth of Medieval Theology.
- T.4:Reformation of church and dogma (1300-1700).
- T.5: Christian doctrine and modern culture (since 1700).
- The Melody of Theology: A Philosophical Dictionary. Cambridge, Mass.; Londyn: Harvard Univ. Press, 1988.
Polskie przekłady
- Jezus przez wieki. A. Pawelec (przekł.). Kraków: Znak, 1993, s. 303. ISBN 83-7006-095-1.
- Seria Tradycja chrześcijańska – historia rozwoju doktryny
- T. 1. Powstanie wspólnej tradycji (100-600). Marta Höffner (przekł.). T. 1. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2008, s. 409, seria: Tradycja chrześcijańska: historia rozwoju doktryny. ISBN 978-83-233-2586-4.
- T. 2. Duch wschodniego chrześcijaństwa (600-1700). M. Piątek (przekł.). T. 2. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2009, s. 355, seria: Tradycja chrześcijańska: historia rozwoju doktryny. ISBN 978-83-233-2764-6.
- T. 3. Rozwój teologii średniowiecznej (600-1300). J. Pociej (przekł.). T. 3. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2009, s. 355, seria: Tradycja chrześcijańska: historia rozwoju doktryny. ISBN 978-83-233-2795-0.
- T. 4. Reformacja Kościoła i dogmatów (1300–1700). Marek Król (przekł.). T. 4. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2010, s. 546, seria: Tradycja chrześcijańska: historia rozwoju doktryny. ISBN 978-83-233-2727-1.
- T. 5. Doktryna chrześcijańska a kultura nowożytna (od 1700). Marek Król (przekł.). T. 5. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2010, s. 442, seria: Tradycja chrześcijańska: historia rozwoju doktryny. ISBN 978-83-233-2906-0.
- Maryja przez wieki. Jan Pociej (przekł.). Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2012, s. 224. ISBN 978-83-233-3366-1.
- Jan Sebastian Bach wśród teologów. Ewa Sojka (przekł.). Katowice: Wydawnictwo CLC, 2017, s. 186. ISBN 978-83-64837-22-7.
- p
- d
- e
do 2009 |
|
---|---|
2010–2019 |
|
lata 20. XXI wieku |
|
- ISNI: 0000000108581995
- VIAF: 66486209
- LCCN: n50009026
- GND: 119435314
- NDL: 00472892
- LIBRIS: 31fhjw8m4z5sv5q
- BnF: 12053269q
- SUDOC: 028763831
- SBN: CFIV067349
- NLA: 35942552
- NKC: jn20000620275
- BNE: XX973941
- NTA: 070681945
- BIBSYS: 90156295
- CiNii: DA0080739X
- Open Library: OL35660A
- PLWABN: 9810572289505606
- NUKAT: n94001539
- J9U: 987007266318005171
- CANTIC: a10136216
- LNB: 000056383
- NSK: 000049017
- CONOR: 37930851
- ΕΒΕ: 70695
- BLBNB: 000193041
- KRNLK: KAC200705036
- LIH: LNB:V*308927;=BP
- RISM: people/30029949