John Carradine
![]() John Carradine (1967) | |||
Imię i nazwisko | Richmond Reed Carradine | ||
---|---|---|---|
Data i miejsce urodzenia | 5 lutego 1906 | ||
Data i miejsce śmierci | 27 listopada 1988 | ||
Zawód | aktor, malarz, reżyser, artysta grafik, rzeźbiarz | ||
Współmałżonek | Ardanelle McCool Cosner | ||
Lata aktywności | 1930–1988 | ||
|
John Carradine właściwie Richmond Reed Carradine[1] (ur. 5 lutego 1906[2] w Nowym Jorku[3], zm. 27 listopada 1988[4] w Mediolanie[5] we Włoszech) – amerykański aktor filmowy irlandzkiego pochodzenia. Specjalizował się głównie w rolach w tzw. filmach klasy B, były to przede wszystkim horrory i westerny[6]. W ciągu trwającej blisko 60 lat aktorskiej kariery zagrał w ponad 200 filmach i dziesiątkach seriali telewizyjnych.
Życiorys
Wczesne lata
Urodził się w Nowym Jorku jako syn lekarki chirurga dr Genevieve Winnifred Richmond[7][8] i Williama Reeda Carradine’a (1871-1909)[9], dziennikarza i korespondenta Associated Press[10]. Jego ojciec był synem Beverly’ego Francisa Carradine’a (1848–1931)[11], ewangelicznego autora metodysty piszącego przede wszystkim na temat uświęcenia.
Rodzina mieszkała w Peekskill. Kiedy John miał dwa lata jego ojciec zmarł na gruźlicę. Matka następnie wyszła za mąż za producenta papieru Pecka. Uczęszczał do Christ Church School w Kingston i Episcopal Academy w Merion w Pensylwanii. Naukę kontynuował w Graphic Arts School[12].
Kariera
Początkowo pracował jako malarz i rzeźbiarz[13]. Po przeprowadzce do Nowego Orleanu, w 1925 roku zadebiutował w lokalnym teatrze w przedstawieniu Dama kameliowa Aleksandra Dumasa, a następnie w różnych klasycznych i współczesnych produkcjach. Kiedy zaplanowano malowanie teatru, został zatrudniony jako projektant przez Cecila B. DeMille’a[14].
Po raz pierwszy trafił na ekran jako Buzzard Hatburn w filmie Tol’able David (1930) i musicalu Michaela Curtiza Bright Lights (1930). Wystąpił potem m.in. w westernie To the Last Man (1933), historycznym Cecila B. DeMille’a Kleopatra (Cleopatra, 1934) z Claudette Colbert, Kardynał Richelieu (Cardinal Richelieu, 1935), ekranizacji powieści Wiktora Hugo Nędznicy (Les Misérables, 1935) czy Dyliżans (1939). Wśród jego licznych ról oprawców, zdrajców, tchórzy jest też wymieniony David Riccio w historycznym filmie Johna Forda Maria, królowa Szkotów (Mary of Scotland, 1936) z Katharine Hepburn, Naveau w adaptacji powieści Aleksandra Dumasa Trzej muszkieterowie (1939) w reż. Allana Dwana, były proboszcz Jim Casy w Gronach gniewu (1940)[15] czy Foressi w komedii Wielka noc Casanowy (Casanova’s Big Night, 1954) z Bobem Hope, pułkownik Proctor Stamp w przygodowym W 80 dni dookoła świata (1956) czy biblijny Aaron w monumentalnym widowisku Cecila B. DeMille’a Dziesięcioro przykazań (1956).
W komedii Myra Breckinridge (1970) z Raquel Welch wcielił się w chirurga. Elia Kazan zaangażował go do melodramatu Ostatni z wielkich (1976) z Robertem De Niro. Użyczył także głosu Dawidowi, królowi Izraela w serialu animowanym Najwięksi bohaterowie biblijni (Greatest Heroes of the Bible, 1978) oraz w angielskiej wersji animowanego japońskiego filmu Lampa Aladyna (1982). Zagrał też w Lodowi piraci (1986) i komedii Francisa Forda Coppoli Peggy Sue wyszła za mąż (Peggy Sue Got Married, 1986) z Kathleen Turner.
Życie prywatne
Był czterokrotnie żonaty[16]. 31 grudnia 1935 poślubił Ardanelle McCool Cosner, z którą miał syna Davida (ur. 8 grudnia 1936, zm. 3 czerwca 2009)[17], zagrali razem w dramacie Martina Scorsese Wagon towarowy Bertha (1972) i serialu ABC Kung Fu (1972-75). Małżeństwo trwało tylko sześć lat do 14 marca 1941, a Carradine po rozwodzie odebrał także Bruce’a Johna (ur. 10 kwietnia 1933), zaadoptowanego po ślubie syna z pierwszego małżeństwa Ardanelle McCool Cosner, która cierpiała na zaburzenia urojeniowe[18].
Ożenił się po raz drugi 13 sierpnia 1944 z aktorką Sonią Sorel (z domu Henius)[19], z którą miał dwóch synów: Keitha Iana (ur. 8 sierpnia 1949)[20] i Roberta (ur. 24 marca 1954)[21]. Sonia Sorel miała z poprzedniego małżeństwa syna Dale’a i syna z późniejszej relacji Michaela Bowena Jr. (ur. 21 czerwca 1953)[22]. Jednak 6 marca 1957 doszło do rozwodu.
30 sierpnia 1957 ożenił się z Doris (Erving Rich) Grimshaw, która 18 maja 1971 zmarła w pożarze w swoim mieszkaniu w Oxnard w Kalifornii. Pożar został spowodowany przez palącego się papierosa. Została uratowana z podobnym ogniem zaledwie dwa tygodnie wcześniej. W chwili śmierci, ona i Carradine byli w separacji. Carradine był żonaty po raz czwarty, od 3 lipca 1975 z Emily Cisneros, która go przeżyła.
Przez ostatnie lata swego życia cierpiał na artretyzm, ale pomimo wielkiego bólu nadal pracował. Zmarł 27 listopada 1988 roku w Mediolanie we Włoszech w wieku 82. lat[23][24]. Za zasługi dla przemysłu filmowego ma gwiazdę na Walk of Fame (Hollywood Walk of Fame)[25].
Ważniejsze filmy
- Ogród Allaha (1936) jako Wróżący z piasku
- Bohaterowie morza (1937) jako Long Jack
- Dyliżans (1939) jako Hatfield
- Bębny nad Mohawkiem (1939) jako Caldwell
- Grona gniewu (1940) jako Jim Casey
- Dom Frankensteina (1944) jako Dracula
- Dom Draculi (1945) jako Dracula
- Upadły anioł (1945) jako prof. Madley
- Johnny Guitar (1954) jako Stary Tom
- Dziesięcioro przykazań (1956) jako Aaron
- W 80 dni dookoła świata (1956) jako płk. Proctor Stamp
- Człowiek, który zabił Liberty Valance’a (1962) jako mjr Cassius Starbuckle
- Jesień Czejenów (1964) jako mjr Jeff Blair
- Billy the Kid kontra Drakula (1966) jako Hrabia Drakula / Udający Jamesa Underhilla
- Kłopoty z dziewczynami (1969) jako Drewcolt
- Wszystko, co chcielibyście wiedzieć o seksie, ale baliście się zapytać (1972) jako dr Bernardo
- Wagon towarowy Bertha (1972) jako H. Buckram Sartoris
- Ostatni z wielkich (1976) jako przewodnik wycieczki
- Rewolwerowiec (1976) jako Hezekiah Beckhum
- Biały bizon (1977) jako Amos Biggs
- Potwór z jeziora (1979) jako ksiądz
- Skowyt (1981) jako Erle Kenton
- Peggy Sue wyszła za mąż (1986) jako Leo
- Potwór w szafie (1987) jako Joe Shempter
- Pogrzebani żywcem (1990) jako Jacob
Przypisy
- ↑ John Carradine. Listal. [dostęp 2016-09-19]. (ang.).
- ↑ John Carradine. AdoroCinema. [dostęp 2016-09-19]. (port.).
- ↑ John Carradine Actor. TV Guide. [dostęp 2016-09-19]. (ang.).
- ↑ John Carradine. SensaCine.com. [dostęp 2016-09-19]. (hiszp.).
- ↑ John Carradine – Actor. CineMagia.ro. [dostęp 2016-09-19]. (rum.).
- ↑ John Carradine. Rotten Tomatoes. [dostęp 2016-09-19]. (ang.).
- ↑ Rev Beverly Carradine (1848-1931). Find a Grave Memorial. [dostęp 2016-09-19]. (ang.).
- ↑ Albin Krebs: John Carradine, Actor, Dies; appeared in Numerous Roles. New York Times. [dostęp 2016-09-19]. (ang.).
- ↑ William Reed Carradine (1871-1909). Find a Grave Memorial. [dostęp 2016-09-19]. (ang.).
- ↑ John Carradine Biography (1906-). Film Reference. [dostęp 2016-09-19]. (ang.).
- ↑ Kathy Jennings Brown: Rev Beverly Carradine (1848-1931). Find a Grave Memorial. [dostęp 2016-09-19]. (ang.).
- ↑ John Carradine. AllMovie. [dostęp 2016-09-19]. (ang.).
- ↑ John Carradine. ČSFD.cz. [dostęp 2016-09-19]. (cz.).
- ↑ John Carradine. MYmovies.it. [dostęp 2016-09-19]. (wł.).
- ↑ John Carradine. TCM. [dostęp 2016-09-19]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-03-31)]. (ang.).
- ↑ John Carradine Dating History. FamousFix. [dostęp 2016-09-19]. (ang.).
- ↑ David Carradine. AdoroCinema. [dostęp 2016-09-19]. (port.).
- ↑ Keith Carradine’s Long Road to 'Dirty Rotten Scoundrels. The New York Times. [dostęp 2015-12-11]. (ang.).
- ↑ Sonia Sorel (1921-2004) – Genealogy. Geni. [dostęp 2016-09-17]. (ang.).
- ↑ Keith Carradine Biography (1949-). Film Reference. [dostęp 2015-12-11]. (ang.).
- ↑ Robert Carradine Bio. BuddyTV. [dostęp 2015-12-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-06-28)]. (ang.).
- ↑ Michael Bowen Biography ((?)-). Film Reference. [dostęp 2016-09-17]. (ang.).
- ↑ Kenneth T. Yamada: Actor John Carradine, Veteran of 500 Films, Stage, TV, Dies at 82. Los Angeles Times. [dostęp 2016-09-19]. (ang.).
- ↑ Actor John Carradine Dies. The Washington Post. [dostęp 2016-09-19]. (ang.).
- ↑ John Carradine (1906-1988). Find a Grave Memorial. [dostęp 2016-09-19]. (ang.).
Linki zewnętrzne
- John Carradine w bazie IMDb (ang.)
- John Carradine w bazie Filmweb
- John Carradine w bazie Notable Names Database (ang.)
- Britannica: biography/John-Carradine
- Universalis: john-carradine
- NE.se: john-carradine
- SNL: John_Carradine
- Hrvatska enciklopedija: 10873