Jurgis Baltrušaitis
![]() | |
Data i miejsce urodzenia | 20 kwietnia?/2 maja 1873 |
---|---|
Data i miejsce śmierci | 3 stycznia 1944 |
Miejsce spoczynku | Montrouge |
Zawód, zajęcie | poeta, dyplomata, tłumacz |
Narodowość | litewska |
Edukacja | |
Dzieci | Jurgis Baltrušaitis |
Jurgis Baltrušaitis (Bałtruszajtis, ur. 20 kwietnia?/2 maja 1873 w Paantvardys niedaleko Jurborka, zm. 3 stycznia 1944 w Paryżu) – poeta litewski, piszący po litewsku i rosyjsku, przedstawiciel symbolizmu, ambasador Litwy w ZSRR.
Życie
Wywodził się z rodziny chłopskiej. Ukończył w 1898 wydział przyrodniczy Uniwersytetu Moskiewskiego. Wiele podróżował. Aktywnie uczestniczył w życiu literackim Moskwy i Petersburga. Wraz z Konstatntinem Balmontem i Walerijem Briusowem założył wydawnictwo „Skorpion”. Wydawał almanach Siewiernyje cwiety oraz miesięcznik „Wiesy”. W latach 1921–1939 był dyplomatą litewskim w Moskwie. W 1939 wyjechał na stałe do Paryża.
Twórczość poetycka
Debiutował w roku 1899. Pierwszą książkę, Ziemnyje stupieni. Elegii, piesni, poemy (Ziemskie stopnie. Elegie, pieśni, poematy), wydał w 1911. Kolejna, Gornaja tropa (Górska ścieżka) ukazała się rok później. Trzeci tom rosyjski, Lilija i sierp (Lilia i sierp) wyszedł pośmiertnie w 1949 w Paryżu. Tom wierszy litewskich Ašarų vainikas (Wianek z łez) poeta ogłosił w 1942. Tom Poezija (Poezja) opublikowano pośmiertnie w 1948.
Oszczędna w słowach, operująca tradycyjnymi formami poezja Baltrušaitisa to głównie liryka refleksyjna, kontemplacyjna i filozoficzna, skoncentrowana na temacie życia i śmierci, przemijania, samotności, miejsca człowieka we wszechświecie.
Działalność translatorska
Był też tłumaczem. Tłumaczył na język rosyjski m.in. dzieła George’a Gordona Byrona, Gerharta Hauptmanna, Gabriele d’Annunzio, Knuta Hamsuna i Henrika Ibsena.
Działalność krytyczna
Zajmował się również działalnością krytyczną, Jest autorem szkiców krytycznych m.in. o Ibsenie, Strindbergu, Balmoncie, Nikołaju Rierichu (Roerichu). Jako krytyk teatralny związany był z rosyjskim teatrem eksperymentalnym.
Recepcja polska
W Polsce nie ukazał się dotąd książkowy wybór utworów Baltrušaitisa. Jego wiersze, tłumaczone z rosyjskiego, zamieszczane były w czasopismach i antologiach. Tłumaczyli go na polski m.in. Witold Dąbrowski, Leszek Engelking i Józef Waczków.
Linki zewnętrzne
- Dzieła Jurgisa Baltrušaitisa (lit.) w bibliotece Polona
- ISNI: 0000000102463509
- VIAF: 97091123
- ULAN: 500458501
- LCCN: n84068152
- GND: 121910032
- LIBRIS: tr572r4c570kjt2
- BnF: 155532679
- SUDOC: 134159691
- SBN: BVEV032909
- NKC: ola2002151505
- RSL: 000090119
- NTA: 112921108
- BIBSYS: 90206081
- CiNii: DA07054482
- Open Library: OL4827530A, OL2137568A
- PLWABN: 9810630329005606
- NUKAT: n2012252932, n2020006697
- J9U: 987007301040405171
- CONOR: 8638819
- LIH: LNB:V*88428;=BQ
- PWN: 3873784
- БРЭ: 1848055
- SNL: Jurgis_Baltrušaitis
- VLE: jurgis-baltrusaitis
- Catalana: 0007151
- Hrvatska enciklopedija: 5602