Kardynałowie z nominacji Innocentego II
Papież Innocenty II (1130–1143) w ciągu swego 13-letniego pontyfikatu mianował co najmniej 47 nowych kardynałów:
Nominacje
Uwagi odnośnie do dat: daty nominacji zdecydowanej większości kardynałów nie są znane. W literaturze przedmiotu są one ustalane hipotetycznie. Wiadomo, że zgodnie z obowiązującym wówczas prawem kościelnym nominacje kardynalskie miały miejsce co do zasady w tzw. soboty kwartalne, a czasem wyjątkowo także w Wielką Sobotę lub sobotę przed niedzielą pasyjną[1]. Najczęściej przyjmuje się, że kardynał został mianowany w ostatnią sobotę kwartalną przed pierwszą wzmianką dokumentacyjną o nim jako kardynale[2], w niektórych przypadkach jednak data ta jest korygowana w oparciu o dodatkowe przesłanki, w szczególności miejsce danego kardynała w porządku starszeństwa, wynikające z kolejności podpisów na papieskich przywilejach[3].
Nominacja ok. 1131
- Adenulf OSBCluny, opat Farfa – kardynał diakon S. Maria in Cosmedin, zm. 1144
Nominacje 5 marca 1132
- Łukasz, skryptor Kancelarii Apostolskiej – kardynał prezbiter Ss. Giovanni e Paolo, zm. 1140
- Odone Bonecase – kardynał diakon S. Giorgio, zm. 1162
- Guido Pisano – kardynał diakon Ss. Cosma e Damiano, zm. 15 sierpnia 1149
Nominacje 17 grudnia 1132
- Marcin OCist – kardynał prezbiter S. Stefano in Montecelio, zm. 21 września 1142
- Azo da Piacenza, prepozyt kolegiaty S. Antonino in Piacenza – kardynał diakon Świętego Kościoła Rzymskiego, następnie kardynał prezbiter S. Anastasia (22 grudnia 1134), zm. 15 września 1139
Nominacja ok. 1133
- Theodwin OSB, opat Gorze – kardynał biskup S. Rufina, zm. 1151
Nominacja 23 grudnia 1133
- Gwidon – kardynał diakon S. Adriano, zm. 1138
Nominacje 10 marca 1134
- Boecjusz – kardynał diakon Ss. Vito e Modesto, następnie kardynał prezbiter S. Clemente (28 maja 1138), zm. 1143
- Wassal – kardynał diakon S. Eustachio, zm. 1142
Nominacje 2 marca 1135
- Humbald – kardynał diakon S. Maria in Via Lata, następnie kardynał prezbiter Ss. Giovanni e Paolo (18 grudnia 1143), zm. 1149
- Chryzogon – kardynał diakon S. Maria in Portico, następnie kardynał prezbiter S. Prassede (17 grudnia 1138), zm. 1141.
Nominacja 1 czerwca 1135
- Grzegorz – kardynał prezbiter S. Prisca, zm. 1137.
Nominacja ok. 1135
- Stancius – kardynał prezbiter S. Sabina, zm. 1142 (?)
Nominacje 19 grudnia 1136
- Drogon de Champagne OSB, opat St.-Jean de Laon – kardynał biskup Ostii, zm. 19 grudnia 1137.
- Albert – kardynał biskup Albano, zm. 1141.
- Bernard OCart – kardynał prezbiter S. Crisogono, zm. 9 sierpnia 1138.
- Ivo de Chartres CanReg – kardynał diakon S. Maria in Aquiro, następnie kardynał prezbiter S. Lorenzo in Damaso (28 maja 1138), zm. 19 czerwca 1142.
Nominacja 6 marca 1137
- Balduino da Pisa OCist, przeor Chiaravalle – kardynał prezbiter S. Maria in Trastevere, następnie arcybiskup Pizy (kwiecień 1138), zm. 25 maja 1145
Nominacje 18 grudnia 1137
- Griffone, archiprezbiter bazyliki watykańskiej – kardynał prezbiter S. Pudenziana, następnie biskup Ferrary (22 kwietnia 1139), zm. 1158 (?)
- Grzegorz – kardynał diakon S. Angelo, zm. 1140
- Gerard – kardynał diakon S. Maria in Domnica, zm. 1145 (?)
Nominacja 26 lutego 1138
- Ottaviano de Monticello, subdiakon S.R.E., rektor Benewentu – kardynał diakon S. Nicola in Carcere, kardynał prezbiter S. Cecilia (3 marca 1151), Antypapież Wiktor IV (7 września 1159), zm. 20 kwietnia 1164
Nominacja 3 kwietnia 1138
- Alberic de Beauvais OSBCluny, opat Vézelay – kardynał biskup Ostii, zm. w lutym 1148
Nominacja 17 grudnia 1138
- Ubaldo de Lucca – kardynał diakon S. Adriano, następnie kardynał prezbiter S. Prassede (24 maja 1141), kardynał biskup Ostii (20 grudnia 1158); od 1 września 1181 Papież Lucjusz III, zm. 25 listopada 1185
Nominacja 18 marca 1139
- Ribaldo da Piacenza, kanonik kapituły w Piacenzie – kardynał diakon S. Maria in Portico, następnie kardynał prezbiter S. Anastasia (2 marca 1140), zm. 10 maja 1142
Nominacja 23 września 1139
- Guido de Castro Ficeclo – kardynał diakon S. Apollinare, zm. 1147
Nominacje 23 grudnia 1139
- Presbitero, subdiakon S.R.E. – kardynał diakon Świętego Kościoła Rzymskiego, następnie kardynał prezbiter S. Pudenziana (2 marca 1140), zm. 1140
- Rainier, subdiakon S.R.E. – kardynał diakon Świętego Kościoła Rzymskiego, następnie kardynał prezbiter S. Prisca (2 marca 1140), zm. 1146.
- Goizo Malastriva – kardynał diakon Świętego Kościoła Rzymskiego, następnie kardynał prezbiter S. Cecilia (2 marca 1140), zm. 1144
Nominacje 2 marca 1140
- Gregorio Centu – kardynał prezbiter S. Maria in Trastevere, następnie kardynał biskup Sabiny (1154), zm. 1162
- Guido Florentinus – kardynał prezbiter S. Crisogono, zm. 1157.
- Tomasz – kardynał diakon Świętego Kościoła Rzymskiego, następnie kardynał prezbiter S. Vitale (22 lutego 1141), zm. w październiku 1146
Nominacje 21 września 1140
- Piotr, archiprezbiter bazyliki watykańskiej – kardynał prezbiter S. Pudenziana, zm. 1144
- Longin – kardynał prezbiter, zm. 1140 (?)
Nominacje 22 lutego 1141
- Etienne de Chalons OCist – kardynał biskup Palestriny, zm. 30 marca 1144
- Piotr – kardynał diakon Świętego Kościoła Rzymskiego, następnie kardynał diakon S. Maria in Aquiro (20 września 1141), zm. 1144
- Gregorio CanReg, kanonik kapituły w Lukce – kardynał diakon Świętego Kościoła Rzymskiego, zm. 1147 (?)
Nominacja ok. 1141
- Rainaldo di Collemezzo OSB, opat Montecassino – kardynał prezbiter (Ss. Marcellino e Pietro?)[4], zm. 28 października 1166.
Nominacja 20 września 1141
- Piotr – kardynał diakon S. Maria in Portico, zm. 1145
Nominacje 20 grudnia 1141
- Hubald – kardynał prezbiter Ss. Giovanni e Paolo, zm. 1142
- Guido de Summa – kardynał diakon Świętego Kościoła Rzymskiego, następnie kardynał prezbiter S. Lorenzo in Damaso (18 grudnia 1143), kardynał biskup Ostii (29 maja 1149), zm. 1151
Nominacje 14 marca 1142
- Imar OSBCluny, opat St. Moutierneuf – kardynał biskup Tusculum; od września 1159 w obediencji antypapieża Wiktora IV, zm. 28 października 1161
- Gilbert – kardynał diakon S. Adriano, następnie kardynał prezbiter S. Marco (18 grudnia 1143), zm. 1150
- Niccolò – kardynał diakon Świętego Kościoła Rzymskiego, następnie kardynał prezbiter S. Ciriaco (18 grudnia 1143), zm. 1 kwietnia 1151
Nominacja 27 lutego 1143
- Hugo d'Homblieres OSB, opat Homblieres – kardynał biskup Albano, zm. 1143
Nominacja 18 września 1143
- Piotr – kardynał biskup Albano, zm. 1145
Biskup Rudolf z Orte
W latach 1132–1136 bulle Innocentego II regularnie podpisywał Rudolf, biskup latyńskiej diecezji Orte w latach ok. 1117 – po 1151. Jego status jako kardynała-biskupa jest jednak niepewny i w najlepszym wypadku miał charakter tymczasowy. Przypuszczalnie miał on zastępować w kurii kardynała-biskupa Egidiusza z Tusculum, który poparł Anakleta II. Po roku 1136 znika on z otoczenia papieża, a w tekście dokumentu z 10 lutego 1151 wyraźnie odróżnia się go od kardynałów[5].
Wątpliwe przypadki
Dwóch następujących kardynałów jest wymienianych wśród nominatów Innocentego II na podstawie zaledwie pojedynczych wzmianek:
- Piotr, kardynał prezbiter S. Marco – podpisał bullę z 3 kwietnia 1130[6]
- Egmundus, kardynał prezbiter Ss. Silvestro e Martino – podpisał bullę z 31 marca 1139[7]
Obie te bulle nie są znane z oryginałów, a zachowane kopie zawierają poważne błędy. Oba kościoły tytularne miały w tym czasie innych znanych z imienia kardynałów: prezbiterem S. Marco wiosną 1130 był anakletianin Bonifacy[8], a kardynałem Ss. Silvestro e Martino jeszcze 29 marca 1139 był Mateusz[9]. W przypadku Piotra może zatem chodzić o zniekształcenie nazwy kościoła tytularnego (S. Marci zamiast S. Martini) a przypadku Egmunda o zniekształcenie imienia (Egmundus zamiast Ego Matthaeus), co jest tym bardziej prawdopodobne z uwagi na częste stosowanie abrewiatur. W obu przypadkach kwestionowane podpisy znajdują się w miejscach odpowiadających w porządku starszeństwa miejscom zajmowanym właśnie przez Pietro Ruffino oraz Mateusza.
Według kroniki Romualda z Salerno, roczników magdebruskich oraz roczników klasztoru św. Piotra w Erfurcie również Bernardo da Pisa OCist, późniejszy papież Eugeniusz III (1145–1153), został mianowany kardynałem prezbiterem, jednak wiarygodność tych przekazów jest bardzo wątpliwa[10].
Ponadto według późniejszej o blisko półtora wieku relacji Jakuba de Voragine pierwszy arcybiskup Genui Syrus (1130/33-1163), przed swoją nominacją biskupią był kardynałem w kurii Innocentego II. W oparciu o istniejący materiał źródłowy nie jest jednak możliwa weryfikacja tej informacji[11].
Przypisy
- ↑ Werner Maleczek, Papst und Kardinalskolleg von 1191 bis 1216, Wiedeń 1984, s. 289. Brixius, s. 7-15, przyjmuje piątki kwartalne jako daty promocji. Rozbieżność ta ma w dużej mierze charakter pozorny, zależy bowiem od tego, czy jako datę promocji uważa się zatwierdzenie nominacji na tajnym konsystorzu, co miało miejsce w piątki, czy też oficjalne ich ogłoszenie i udzielenie nominatom święceń, co miało miejsce w soboty. W artykule przyjęto soboty jako dni właściwych promocji.
- ↑ Zob. Zenker, s. 220 i nast., z tym, że Zenker przyjmuje, że promocje miały miejsce w piątki kwartalne (a nie soboty).
- ↑ por. Rudolf Hüls, Kardinäle, Klerus und Kirchen Roms: 1049–1130, Bibliothek des Deutschen Historischen Instituts in Rom. Max Niemeyer Verlag. Tybinga 1977, ISBN 978-3-484-80071-7
- ↑ Rainaldo jest po raz pierwszy poświadczony jako kardynał we wrześniu 1141, zob. G. A. Loud: The Latin Church in Norman Italy. Cambridge University Press, 2007, s. 158 przyp. 87. Jego kościół tytularny nie wynika ze współczesnych dokumentów, o tym, że był on prezbiterem Ss. Marcellino e Pietro informuje dopiero Chacón, col. 998. Tytuł Ss. Marcellino e Pietro jest jednak jednym z nielicznych, które przez cały okres kardynalatu Rainaldo nie mają znanego kardynała, zatem wydaje się, że relacja Chacóna zasługuje na przymiot wiarygodności, por. Brixius, s. 94.
- ↑ por. Zenker, s. 52-53.
- ↑ Cesare Vignati, Codice diplomatico Laudense. Vol. I, G. Brigola e compagno, 1879, s. 122
- ↑ Publications de la Société historique et archéologique dans le Limbourg, V, s. 26
- ↑ R. Hüls, Kardinäle, Klerus und Kirchen Roms: 1049-1130, Tybinga 1977, s. 186.
- ↑ Marquis D'Albon: Cartulaire général de l'Ordre du Temple (1119?-1150), vol. I, Paryż 1913, s. 375
- ↑ Michael Horn, Studien zur Geschichte Papst Eugens III.(1145-1153), Lang 1992, s. 42-45.
- ↑ por. Zenker, s. 192-193.
Bibliografia
- Otto Kares, Chronologie der Kardinalbischöfe im elften Jahrhundert, (w:) Festschrift zur Jahrhundertfeier des Gymnasiums am Burgplatz in Essen, Essen 1924, s. 19 i nast.
- Johannes M. Brixius, Die Mitglieder des Kardinalkollegiums von 1130-1181, Berlin 1912, s. 40-48
- Barbara Zenker, Die Mitglieder des Kardinalkollegiums von 1130 bis 1159, Würzburg 1964
- Klaus Ganzer, Die Entwicklung des Auswärtigen Kardinalats im hohen Mittelalter, Tybinga 1963
- Jacques Paul Migne, Patrologia Latina - vol. 179 (col. 53-658 - Innocenti II Pontifici Romanis Epistolae et Privilegia)
- Alfonso Chacón: Vitæ, et res gestæ Pontificvm Romanorum et S. R. E. Cardinalivm ab initio nascentis Ecclesiæ vsque ad Vrbanvm VIII. Pont. Max. Volumen I, Rzym 1677
- p
- d
- e
Do XI wieku | |
---|---|
XII wiek | |
XIII wiek | |
XIV wiek | |
XV wiek | |
XVI wiek | |
XVII wiek | |
XVIII wiek | |
XIX wiek | |
XX wiek | |
XXI wiek |