Ketmia
![]() Hibiscus moscheutos | |||
Systematyka[1][2] | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | rośliny | ||
Podkrólestwo | |||
Nadgromada | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Nadklasa | okrytonasienne | ||
Klasa | Magnoliopsida | ||
Nadrząd | |||
Rząd | ślazowce | ||
Rodzina | ślazowate | ||
Rodzaj | ketmia | ||
Nazwa systematyczna | |||
Hibiscus L. Sp. Pl. 693. 1753 | |||
Typ nomenklatoryczny | |||
Hibiscus syriacus L.[3] | |||
| |||
| |||
|
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/91/Hibiscus_rosa-sinensis_%27Rainbow_Sherbet%27_flower_in_private_Austrian_garden_on_2014-09-20.png/220px-Hibiscus_rosa-sinensis_%27Rainbow_Sherbet%27_flower_in_private_Austrian_garden_on_2014-09-20.png)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9a/Straucheibisch_IMG_2560.jpg/220px-Straucheibisch_IMG_2560.jpg)
Ketmia[4], hibiskus, róża chińska[5][a] (Hibiscus L.) – rodzaj krzewów i roślin zielnych z rodziny ślazowatych. W zależności od ujęcia systematycznego zaliczanych jest tu od ok. 200[7][8] do ponad 400[9], a nawet 700 gatunków[10]. Niezależnie od ujęcia zasięg rodzaju jest rozległy – obejmuje wszystkie kontynenty w strefie międzyzwrotnikowej z mniej licznymi przedstawicielami w strefie klimatu umiarkowanego[7]. W południowej Europie występują jako rośliny rodzime dwa gatunki[10]. Rośliny te zasiedlają różnorodne siedliska – od bagien i lasów, w tym namorzyny, poprzez formacje zaroślowe, po otwarte tereny skaliste, pustynie i wybrzeża[11][12]. Kwiaty zapylane są przez owady i ptaki[11].
Liczne gatunki uprawiane są jako rośliny ozdobne. W ciepłym klimacie do najbardziej popularnych należy ketmia róża chińska H. rosa-sinensis, w warunkach klimatu umiarkowanego popularna jest mrozoodporna ketmia syryjska H. syriacus. Niektóre gatunki, zwłaszcza ketmia konopiowata H. cannabinus, użytkowane są jako włóknodajne, inne są jadalne (np. ketmia szczawiowa H. sabdariffa)[11].
Morfologia
- Pokrój
- Krzewy, półkrzewy i drzewa[7] (H. borneensis osiąga 30 m wysokości przy 80 cm średnicy pnia[10]), rzadziej rośliny zielne[7], zarówno roczne jak i trwałe[13]. Pędy są wzniesione, nagie do owłosionych[13], w tym sztywnymi i szczeciniastymi włoskami lub łuseczkowatymi[7], czasem kolczaste[12].
- Liście
- Skrętoległe, zimozielone lub opadające przed zimą[11]. Blaszka pojedyncza, niemal całobrzega, ząbkowana do klapowanej (od trzech do 7 klap[11]), czasem z miodnikami pozakwiatowymi na dolnej stronie[7].
- Kwiaty
- Zwykle okazałe, wyrastają pojedynczo w kątach liście w szczytowej części pędów[11], czasem tu skupione, rzadko wyrastają w pęczkach[7]. Rozwijają się na szypułkach dłuższych lub krótszych, zwykle wsparte okazałym kieliszkiem składającym się z 8 do 10 listków (rzadziej są tylko trzy lub jest ich więcej – do 20), rzadko listki kieliszka są zredukowane. Kielich składa się z 5 działek zrośniętych w dolnej części. Płatków korony jest 5, są one zwykle okazałe – duże i barwne, równej długości. Pręciki są liczne, z nitkami zrośniętymi w długą rurkę, od której oddzielają się pylniki osadzone na krótkich, wolnych końcach nitek. Zalążnia powstaje z 5 owocolistków, z długą szyjką słupka wewnątrz rurki tworzonej przez pręciki, na szczycie rozdzielającą się na 5 szyjek zwieńczonych główkowatymi znamionami[7][11].
- Owoce
- Nagie lub owłosione torebki, jajowate, podługowate[7] do kulistawych, na szczycie zwykle zaostrzone[13], otwierające się 5 klapami[8]. Wewnątrz są 5-komorowe, czasem 10-komorowe w przypadku rozwoju fałszywej przegrody[8]. W każdej z komór rozwija się od trzech do wielu nasion, zwykle nerkowatego kształtu, czasem kulistawych lub kanciastych, owłosionych lub brodawkowatych, czasem nagich[8][13].
Systematyka
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b2/Hibiscus_schizopetalus_Nice_Phoenix.jpg/220px-Hibiscus_schizopetalus_Nice_Phoenix.jpg)
- Synonimy
Bombycidendron Zoll. & Moritzi, Bombycodendron Hassk., orth. Var., Brockmania W. Fitzg., Pariti Adans., Wilhelminia Hochr.[14]
W szerokim ujęciu synonimami są także nazwy: Abelmoschus Medik., Anotea (DC.) Kunth, Cenocentrum Gagnep., Decaschistia Wight & Arn., Helicteropsis Hochr., Kosteletzkya C. Presl, Malachra L., Malvaviscus Fabr., Pavonia Cav., Peltaea (C. Presl) Standl., Phragmocarpidium Krapov., Rojasimalva Fryxell, Senra Cav., Talipariti Fryxell[10]
- Pozycja systematyczna
Rodzaj z plemienia Hibisceae, podrodziny Malvoideae, rodziny ślazowatych Malvaceae, rzędu ślazowców[2][15].
Ujęcie systematyczne rodzaju jest bardzo dyskusyjne. Tradycyjne podziały na rodzaje w obrębie aż trzech plemion (Decaschistieae, Hibisceae i Malvavisceae) zostały zakwestionowane, gdy okazało się w badaniach molekularnych, że Hibiscus jest taksonem parafiletycznym. W konsekwencji w grę wchodzi, albo rozbicie tego rodzaju na liczne drobne taksony, albo włączenie do niego wielu innych rodzajów[13][16]. Raczej to drugie rozwiązanie jest preferowane, skutkujące rozszerzeniem ujęcia rodzaju tak, że obejmuje około 700 gatunków[10][16].
- Wykaz gatunków[9]
- Hibiscus acapulcensis Fryxell
- Hibiscus acetosella Welw. ex Hiern
- Hibiscus acicularis Standl.
- Hibiscus aculeatus Walter
- Hibiscus adscensionis Fryxell & Krapov.
- Hibiscus aethiopicus L.
- Hibiscus ahlensis Ulbr.
- Hibiscus allenii Sprague & Hutch.
- Hibiscus altissimus Hornby
- Hibiscus amambayensis Krapov. & Fryxell
- Hibiscus amazonicus Fryxell
- Hibiscus ambanitazensis M.H.Hanes & G.E.Schatz
- Hibiscus ambovombensis Hochr.
- Hibiscus analalavensis M.H.Hanes & G.E.Schatz
- Hibiscus andersonii Krapov. & Fryxell
- Hibiscus andongensis Hiern
- Hibiscus aneuthe Craven, F.D.Wilson & Fryxell
- Hibiscus angolensis Exell
- Hibiscus ankaramyensis Hochr.
- Hibiscus ankeranensis M.H.Hanes & G.E.Schatz
- Hibiscus antanossarum Baill.
- Hibiscus aphelus Craven, F.D.Wilson & Fryxell
- Hibiscus apodus Juswara & Craven
- Hibiscus aponeurus Sprague & Hutch.
- Hibiscus archboldianus Borss.Waalk.
- Hibiscus arenicola A.S.Mitch.
- Hibiscus argutus Baker
- Hibiscus aridicola J.Anthony
- Hibiscus aridus R.A.Dyer
- Hibiscus arnhemensis F.D.Wilson
- Hibiscus arnottianus A.Gray
- Hibiscus articulatus Hochst. ex A.Rich.
- Hibiscus aruensis Borss.Waalk.
- Hibiscus australensis Fosberg
- Hibiscus austrinus Juswara & Craven
- Hibiscus austroyunnanensis C.Y.Wu & K.M.Feng
- Hibiscus bacalusius Craven, F.D.Wilson & Fryxell
- Hibiscus barbosae Exell
- Hibiscus benedicti Callm.
- Hibiscus benensis Fryxell & Krapov.
- Hibiscus benguellensis Exell & Mendonça
- Hibiscus bennettii L.A.J.Thomson & Braglia
- Hibiscus bequaertii De Wild.
- Hibiscus berberidifolius A.Rich.
- Hibiscus bernieri Baill.
- Hibiscus bicalyculatus Merr.
- Hibiscus bifurcatus Cav.
- Hibiscus biseptus S.Watson
- Hibiscus bojerianus Baill.
- Hibiscus boranensis Cufod.
- Hibiscus borealis Hochr.
- Hibiscus borneensis Airy Shaw
- Hibiscus boryanus DC.
- Hibiscus bowersiae (Fryxell) Craven
- Hibiscus brachychlaenus F.Muell.
- Hibiscus brachysiphonius F.Muell.
- Hibiscus brackenridgei A.Gray
- Hibiscus bragliae L.A.J.Thomson
- Hibiscus brennanii Craven & Fryxell
- Hibiscus bricchettii Gürke ex Ulbr.
- Hibiscus burtt-davyi Dunkley
- Hibiscus byrnesii F.D.Wilson
- Hibiscus cabralensis Krapov.
- Hibiscus caerulescens Baill.
- Hibiscus caesius Garcke
- Hibiscus calcicola Juswara & Craven
- Hibiscus calodendron Ulbr.
- Hibiscus calyculatus (Hochr.) M.H.Hanes, G.E.Schatz & Callm.
- Hibiscus calyphyllus Cav.
- Hibiscus cameronii Knowles & Westc.
- Hibiscus campanulatus A.J.Perkins
- Hibiscus cannabinus L. – ketmia konopiowata
- Hibiscus castroi Baker f. & Exell
- Hibiscus celebicus Koord.
- Hibiscus ceratophorus Thulin
- Hibiscus cerradoensis M.Y.Menzel, Fryxell & F.D.Wilson
- Hibiscus chancoae Krapov. & Fryxell
- Hibiscus chapadensis Krapov. & Fryxell
- Hibiscus chrysinocolla McLay & S.J.Dillon
- Hibiscus chrysochaetus Ulbr.
- Hibiscus citrinus Fryxell
- Hibiscus clayii O.Deg. & I.Deg.
- Hibiscus clypeatus L.
- Hibiscus coatesii F.Muell.
- Hibiscus coccineus Walter – ketmia krwista
- Hibiscus cochlearifer Borss.Waalk.
- Hibiscus coddii Exell
- Hibiscus colimensis Fryxell
- Hibiscus columnaris Cav.
- Hibiscus commixtus Fryxell & Krapov.
- Hibiscus comoensis A.Chev. ex Hutch. & Dalziel
- Hibiscus comorensis Baill.
- Hibiscus conceptionis Fryxell & Krapov.
- Hibiscus congestiflorus Hochr.
- Hibiscus conradsii Ulbr.
- Hibiscus contortus Phuph. & S.Gardner
- Hibiscus convolvulaceus Hassk.
- Hibiscus cooperi J.J.Veitch
- Hibiscus cordifolius Mill.
- Hibiscus corditectus Hochr.
- Hibiscus corymbosus Hochst. ex A.Rich.
- Hibiscus costatus A.Rich.
- Hibiscus coulteri Harv. ex A.Gray
- Hibiscus crassinervius Hochst. ex A.Rich.
- Hibiscus cuanzensis Exell & Mendonça
- Hibiscus cucurbitaceus A.St.-Hil.
- Hibiscus dalbertisii F.Muell.
- Hibiscus dasycalyx S.F.Blake & Shiller
- Hibiscus debeerstii De Wild. & T.Durand
- Hibiscus decaspermus Koord. & Valeton
- Hibiscus deflersii Schweinf. ex Cufod.
- Hibiscus denudatus Benth.
- Hibiscus dimidiatus Schrank
- Hibiscus dinteri Hochr.
- Hibiscus dioscorides A.G.Mill.
- Hibiscus diriffan A.G.Mill.
- Hibiscus discolorifolius Hochr.
- Hibiscus discophorus Hochr.
- Hibiscus divaricatus Graham
- Hibiscus diversifolius Jacq.
- Hibiscus dongolensis Caill. ex Delile
- Hibiscus donianus D.Dietr.
- Hibiscus drummondii Turcz.
- Hibiscus elatus Sw.
- Hibiscus elegans Standl.
- Hibiscus elliottiae Harv.
- Hibiscus ellipticifolius Borss.Waalk.
- Hibiscus ellisii Baker
- Hibiscus elongatifolius Hochr.
- Hibiscus engleri K.Schum.
- Hibiscus eriospermus Hochst. ex Cufod.
- Hibiscus erlangeri (Gürke) Thulin
- Hibiscus erodiifolius Hochr. & Humbert
- Hibiscus escobariae Fryxell
- Hibiscus exellii Baker f.
- Hibiscus fabiana Cheek
- Hibiscus fallax Craven, F.D.Wilson & Fryxell
- Hibiscus fanambanensis M.Pignal & Phillipson
- Hibiscus faulknerae Vollesen
- Hibiscus ferreirae Fryxell & Krapov.
- Hibiscus ferrugineus Cav.
- Hibiscus ficalhoanus Exell & Mendonça
- Hibiscus fijiensis F.D.Wilson
- Hibiscus fischeri Ulbr.
- Hibiscus flagelliformis A.St.-Hil.
- Hibiscus flavifolius Ulbr.
- Hibiscus flavoroseus Baker f.
- Hibiscus fleckii Gürke
- Hibiscus floccosus Mast.
- Hibiscus fluminis-aprili Ulbr.
- Hibiscus fluvialis Juswara & Craven
- Hibiscus forsteri F.D.Wilson
- Hibiscus fragilis DC.
- Hibiscus fragrans Roxb.
- Hibiscus fritzscheae Exell & Mendonça
- Hibiscus fryxellii Mabb.
- Hibiscus fugosioides Hiern
- Hibiscus furcellatus Desr.
- Hibiscus fuscus Garcke
- Hibiscus gagnepainii Borss.Waalk.
- Hibiscus garambensis Hauman
- Hibiscus genevii Bojer ex Hook.
- Hibiscus geranioides A.Cunn. ex Benth.
- Hibiscus gilletii De Wild.
- Hibiscus glaber Matsum. ex Nakai
- Hibiscus glandulifer Craib
- Hibiscus goldsworthii F.Muell.
- Hibiscus goossensii (Hauman) F.D.Wilson
- Hibiscus gossweileri Sprague
- Hibiscus gourmania Hutch. & Dalziel
- Hibiscus grandidieri Baill.
- Hibiscus grandiflorus Michx.
- Hibiscus grandistipulatus (Hochr.) Hochr.
- Hibiscus greenwayi Baker f.
- Hibiscus gregoryi Krapov. & Fryxell
- Hibiscus grewioides Baker f.
- Hibiscus guerkeanus Hochr.
- Hibiscus gwandensis Exell
- Hibiscus hamabo Siebold & Zucc.
- Hibiscus hasslerianus Hochr.
- Hibiscus haynaldii F.Muell.
- Hibiscus henningsianus Gürke
- Hibiscus heterophyllus Vent.
- Hibiscus hilarianus Krapov. & Fryxell
- Hibiscus hildebrandtii Sprague & Hutch.
- Hibiscus hirtus L.
- Hibiscus hispidissimus Griff.
- Hibiscus hochreutineri Krapov. & Fryxell
- Hibiscus hochstetteri Cufod.
- Hibiscus hockii De Wild.
- Hibiscus holstii Mwachala
- Hibiscus homblei De Wild.
- Hibiscus hoshiarpurensis T.K.Paul & M.P.Nayar
- Hibiscus huillensis Hiern
- Hibiscus hundtii Exell & Mendonça
- Hibiscus indicus (Burm.f.) Hochr.
- Hibiscus inimicus Craven, F.D.Wilson & Fryxell
- Hibiscus insularis Endl.
- Hibiscus isalensis Hochr. & Humbert
- Hibiscus itirapinensis Krapov. & Fryxell
- Hibiscus jacksonianus Exell
- Hibiscus jaliscensis Fryxell
- Hibiscus kabuyeanus Mwachala
- Hibiscus keilii Ulbr.
- Hibiscus kenneallyi Craven, F.D.Wilson & Fryxell
- Hibiscus kirkii Mast.
- Hibiscus kirstyae Craven
- Hibiscus kitaibelifolius A.St.-Hil.
- Hibiscus kochii Fryxell
- Hibiscus kokio Hillebr. ex Wawra
- Hibiscus krichauffianus F.Muell.
- Hibiscus labordei H.Lév.
- Hibiscus laevis All.
- Hibiscus lamalama Callm., Buerki & Koopman
- Hibiscus lasiococcus Baill.
- Hibiscus laurinus Baill.
- Hibiscus lavateroides Moric. ex Ser.
- Hibiscus laxiflorus A.St.-Hil.
- Hibiscus ledermannii Ulbr.
- Hibiscus leeuwenii Borss.Waalk.
- Hibiscus leptocladus Benth.
- Hibiscus leviseminus M.G.Gilbert, Y.Tang & Dorr
- Hibiscus liliastrum Hochr.
- Hibiscus liliazanza Hochr.
- Hibiscus liliiflorus Cav.
- Hibiscus loandensis Hiern
- Hibiscus lobatus (Murray) Kuntze
- Hibiscus lonchosepalus Hochr.
- Hibiscus longifilus Fryxell
- Hibiscus longisepalus Hochr.
- Hibiscus ludwigii Eckl. & Zeyh.
- Hibiscus lunariifolius Willd.
- Hibiscus macilwraithensis (Fryxell) Craven & B.E.Pfeil
- Hibiscus macranthus Hochst. ex A.Rich.
- Hibiscus macrogonus Baill.
- Hibiscus macrophyllus Roxb. ex Hornem.
- Hibiscus macropodus Wagner & Vierh.
- Hibiscus maculatus Lam.
- Hibiscus macverryi L.A.J.Thomson & Braglia
- Hibiscus makinoi Jôtani & H.Ohba
- Hibiscus malacophyllus Balf.f.
- Hibiscus malacospermus (Turcz.) E.Mey. ex Harv.
- Hibiscus mandrarensis Humbert ex Hochr.
- Hibiscus mangindranensis Hochr.
- Hibiscus manuripiensis Krapov.
- Hibiscus marenitensis Craven, F.D.Wilson & Fryxell
- Hibiscus mariae Krapov.
- Hibiscus marlothianus K.Schum.
- Hibiscus martianus Zucc.
- Hibiscus masasianus Mwachala
- Hibiscus mastersianus Hiern
- Hibiscus matogrossensis Krapov. & Fryxell
- Hibiscus mechowii Garcke
- Hibiscus megistanthus Hochr.
- Hibiscus menzeliae F.D.Wilson & Byrnes
- Hibiscus meraukensis Hochr.
- Hibiscus merxmuelleri Roessler
- Hibiscus mesnyi Laness.
- Hibiscus meyeri Harv.
- Hibiscus meyeri-johannis Ulbr.
- Hibiscus micranthus L.f.
- Hibiscus minkebeensis Burg
- Hibiscus minutibracteolus F.D.Wilson
- Hibiscus mongallaensis Baker f.
- Hibiscus moscheutos L. – ketmia bagienna[17]
- Hibiscus moxicoensis Baker f.
- Hibiscus muhamedis Webb
- Hibiscus multiformis A.St.-Hil.
- Hibiscus multilobatus Juswara & Craven
- Hibiscus mutabilis L.
- Hibiscus mutatus N.E.Br.
- Hibiscus naegelei Ulbr.
- Hibiscus nanuzae Krapov. & Fryxell
- Hibiscus nelsonii Rose & Standl.
- Hibiscus ngokbanakii Burg
- Hibiscus nigricaulis Baker f.
- Hibiscus noldeae Baker f.
- Hibiscus noli-tangere A.G.Mill.
- Hibiscus normanii F.Muell.
- Hibiscus obtusilobus Garcke
- Hibiscus okavangensis Exell
- Hibiscus orbicularis Baill.
- Hibiscus ottoi Exell
- Hibiscus ovalifolius (Forssk.) Vahl
- Hibiscus owariensis P.Beauv.
- Hibiscus oxaliflorus Bojer ex Baker
- Hibiscus pachycarpus Exell & Mendonça
- Hibiscus pacificus Nakai ex Jôtani & H.Ohba
- Hibiscus palmatifidus Baker
- Hibiscus palmatus Forssk.
- Hibiscus paludicola Fryxell & Krapov.
- Hibiscus panduriformis Burm.f.
- Hibiscus paolii Mattei
- Hibiscus papuanus K.Schum. & Lauterb.
- Hibiscus paramutabilis L.H.Bailey
- Hibiscus parkinsonii C.E.C.Fisch.
- Hibiscus partitus (Hochr.) F.D.Wilson
- Hibiscus paulae Krapov.
- Hibiscus pedunculatus L.f.
- Hibiscus peralbus Fryxell
- Hibiscus peripteroides Fryxell
- Hibiscus perrieri Hochr.
- Hibiscus peruvianus R.E.Fr.
- Hibiscus peterianus Gürke
- Hibiscus petherickii Craven, F.D.Wilson & Fryxell
- Hibiscus phoeniceus Jacq.
- Hibiscus physaloides Guill. & Perr.
- Hibiscus platanifolius (Willd.) Sweet
- Hibiscus platycalyx Mast.
- Hibiscus pleijtei Borss.Waalk.
- Hibiscus poeppigii (Spreng.) Garcke
- Hibiscus pohlii Gürke
- Hibiscus poilanei Gagnep.
- Hibiscus ponticus Rupr.
- Hibiscus praeteritus R.A.Dyer
- Hibiscus propulsator Craven & B.E.Pfeil
- Hibiscus prunifolius F.Dietr.
- Hibiscus pruriosus Exell & Mendonça
- Hibiscus pseudohirtus Hochr.
- Hibiscus pseudotiliaceus Borss.Waalk.
- Hibiscus pterocarpoides Hochr.
- Hibiscus pulvinulifer Borss.Waalk.
- Hibiscus purpureus Forssk.
- Hibiscus purpusii Brandegee
- Hibiscus pusillus Thunb.
- Hibiscus quattenensis A.G.Mill. & Thulin
- Hibiscus radiatus Cav.
- Hibiscus reekmansii F.D.Wilson
- Hibiscus reflexus Craven, F.D.Wilson & Fryxell
- Hibiscus rhabdotospermus Garcke
- Hibiscus rhodanthus Gürke
- Hibiscus ribifolius A.Gray
- Hibiscus riceae Craven, F.D.Wilson & Fryxell
- Hibiscus richardsiae Exell
- Hibiscus richardsonii Sweet ex Lindl.
- Hibiscus rosa-sinensis L. – ketmia róża chińska
- Hibiscus rostellatus Guill. & Perr.
- Hibiscus rubriflorus Baker f.
- Hibiscus rupicola Exell
- Hibiscus rutenbergii Garcke
- Hibiscus sabdariffa L. – ketmia szczawiowa
- Hibiscus × sabei Weckesser
- Hibiscus sabiensis Exell
- Hibiscus saddii Krapov. & Fryxell
- Hibiscus sakamaliensis Hochr.
- Hibiscus sankowskyorum Craven
- Hibiscus saponarius Craven
- Hibiscus saxatilis J.M.Wood & Evans
- Hibiscus saxicola Ulbr.
- Hibiscus schinzii Gürke
- Hibiscus schizopetalus (Mast.) Hook.f. – ketmia rozdzielnopłatkowa
- Hibiscus schlechteri Lauterb.
- Hibiscus schweinfurthii Gürke
- Hibiscus sciadiolepidus (Hochr.) Borss.Waalk.
- Hibiscus scindicus Stocks
- Hibiscus scotellii Baker f.
- Hibiscus scottii Balf.f.
- Hibiscus sebastianii Fuertes
- Hibiscus seineri Ulbr.
- Hibiscus selesiensis Baker f.
- Hibiscus sepikensis Borss.Waalk.
- Hibiscus setulosus F.Muell.
- Hibiscus shirensis Sprague & Hutch.
- Hibiscus sidiformis Baill.
- Hibiscus similis Blume
- Hibiscus sineaculeatus F.D.Wilson
- Hibiscus sinosyriacus L.H.Bailey
- Hibiscus skeneae Hochr.
- Hibiscus socotranus G.Ll.Lucas
- Hibiscus solanifolius F.Muell.
- Hibiscus somalensis Franch.
- Hibiscus sororius L.
- Hibiscus sparseaculeatus Baker f.
- Hibiscus spartioides Chiov.
- Hibiscus spiralis Cav.
- Hibiscus splendens C.Fraser ex Graham
- Hibiscus splendidus Ulbr.
- Hibiscus squamosus Hochr.
- Hibiscus squarrulosus Craven, F.D.Wilson & Fryxell
- Hibiscus sreenarayanianus Anil Kumar & Ravi
- Hibiscus stenanthus Balf.f.
- Hibiscus stenophyllus Baker
- Hibiscus sterculiifolius (Guill. & Perr.) Steud.
- Hibiscus stewartii Craven, F.D.Wilson & Fryxell
- Hibiscus storckii Seem.
- Hibiscus striatus Cav.
- Hibiscus sturtii Hook.
- Hibiscus subdiversifolius Hochr.
- Hibiscus subreniformis Burtt Davy
- Hibiscus sudanensis Hochr.
- Hibiscus sulfuranthus Ulbr.
- Hibiscus superbus C.A.Gardner
- Hibiscus surattensis L.
- Hibiscus symonii F.D.Wilson & Byrnes
- Hibiscus syriacus L. – ketmia syryjska
- Hibiscus taiwanensis S.Y.Hu
- Hibiscus talbotii (Rakshit) T.K.Paul & M.P.Nayer
- Hibiscus teijsmannii Borss.Waalk.
- Hibiscus tenorii Fryxell
- Hibiscus thegaleus Craven, F.D.Wilson & Fryxell
- Hibiscus thespesianus Baill.
- Hibiscus tiliaceus L. – ketmia lipowata
- Hibiscus tisserantii Baker f.
- Hibiscus torrei Baker f.
- Hibiscus townsvillensis Craven
- Hibiscus tozerensis Craven & B.E.Pfeil
- Hibiscus trichonychius Gagnep.
- Hibiscus tridactylites Lindl.
- Hibiscus trilineatus A.St.-Hil. & Naudin
- Hibiscus trilobus Aubl.
- Hibiscus trionum L. – ketmia południowa
- Hibiscus uncinellus Moc. & Sessé ex DC.
- Hibiscus upingtoniae Gürke
- Hibiscus urticifolius A.St.-Hil. & Naudin
- Hibiscus varians Splitg. ex de Vriese
- Hibiscus verbasciformis Klotzsch ex Hochr.
- Hibiscus verdcourtii Craven
- Hibiscus vitifolius L.
- Hibiscus vohipahensis M.H.Hanes & G.E.Schatz
- Hibiscus volkensii Gürke
- Hibiscus waimeae A.Heller
- Hibiscus waterbergensis Exell
- Hibiscus watsonii W.W.Sm.
- Hibiscus whytei Stapf
- Hibiscus wilsonii Fryxell
- Hibiscus windischii Krapov. & Fryxell
- Hibiscus yunnanensis S.Y.Hu
- Hibiscus zanzibaricus Exell
- Hibiscus zonatus F.Muell.
- Hibiscus zygomorphus Fryxell & S.D.Koch
Uwagi
Przypisy
- ↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ a b Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-02-19] (ang.).
- ↑ Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-02-03].
- ↑ Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland. A checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
- ↑ ketmia, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2019-04-18] .
- ↑ WitoldW. Doroszewski WitoldW. (red.), ibiszek [online], Słownik języka polskiego PWN [dostęp 2019-04-18] .
- ↑ a b c d e f g h i K. Kubitzki, C. Bayer (red.): The Families and Genera of Vascular Plants. V. Flowering Plants. Dicotyledons. Berlin, Heidelberg, New York: Springer-Verlag, 2003, s. 284. ISBN 3-540-42873-9.
- ↑ a b c d Hibiscus Linnaeus. [w:] Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2021-07-25].
- ↑ a b Hibiscus L.. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2021-07-25].
- ↑ a b c d e David J.D.J. Mabberley David J.D.J., Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 438-439, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200 .
- ↑ a b c d e f g Roger Philips, Martyn Rix: The Botanical Garden. Vol. 1. Trees and shrubs. London: Macmillan, 2002, s. 156. ISBN 0-333-73003-8.
- ↑ a b Wielka Encyklopedia Przyrody. Rośliny kwiatowe 2. Warszawa: Muza SA, 1998, s. 149-151. ISBN 83-7079-779-2.
- ↑ a b c d e Orland J. Blanchard Jr.: Hibiscus Linnaeus. [w:] Flora of North America [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2021-07-25].
- ↑ Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-09-11].
- ↑ United States Department of Agriculture Agricultural Research Service: Family: Malvaceae Juss.. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-02-19]. (ang.).
- ↑ a b B. E. Pfeil, M. D. Crisp. What to do with Hibiscus? A proposed nomenclatural resolution for a large and well known genus of Malvaceae and comments on paraphyly. „Australian Systematic Botany”. 18, 1, s. 49-60, 2005. DOI: 10.1071/SB04024.
- ↑ Wiesław Gawryś: Słownik roślin zielnych. Kraków: Officina botanica, 2008, s. 97. ISBN 978-83-925110-5-2.
- PWN: 3921864
- Britannica: plant/hibiscus
- БРЭ: 2357309
- SNL: Hibiscus, hibiskus
- Catalana: 0114165
- DSDE: Hibiscus