Kolutos
Data śmierci | V/VI wiek | ||
---|---|---|---|
Język | |||
Dziedzina sztuki | poeta | ||
|
Kolutos (Κόλουθος) – grecki poeta żyjący na przełomie V i VI wieku, autor epyllionu Porwanie Heleny.
Kolutos pochodził z Lykopolis w Górnym Egipcie. Księga Suda datuje jego życie na czasy panowania cesarza Anastazjusza (491–518)[1]. W swojej technice wierszopisarskiej przestrzegał, choć nie bez pewnych wyjątków, reguł Nonnosa z Panopolis. Spośród jego utworów do czasów współczesnych dotarł tylko epyllion w 394 heksametrach, zatytułowany Porwanie Heleny (Ἁρπαγὴ Ἑλένης)[2], którego treścią jest historia porwania Heleny przez Parysa[3]. Suda wspomina także niezachowane poematy Kollutosa Kalydoniaka (Kαλυδονιακά; o łowach na Dzika kalidońskiego) i Persika (Περσικα; przypuszczalnie o zwycięstwie Anastazjusza nad Persami w 506 r.)[1].
W inwokacji Porwania Heleny poeta zwraca się do nimf troadzkich, córek Ksantosa, które często tańczą na wyżynie Idy[2]. Opowiada najpierw skrótowo o weselu Peleusa i Tetydy, sporze bogiń o jabłko Erydy i sądzie Parysa. Sędzia bogiń, który oglądał tylko ich twarze, a nie całe postacie, buduje na Idzie okręt i udaje się do Grecji, skąd uprowadza Helenę. Pozostałej w Sparcie córce Heleny, Hermionie śni się matka, która całą winę za porwanie przypisuje Parysowi. Tymczasem Parys wpływa do portu dardańskiego w Troadzie. Kassandra widząc z akropoli przybyszy zrywa z włosów przepaskę i szarpie włosy. Troja przyjmuje gościnnie sprawców swego przyszłego nieszczęścia[4].
Za źródło ballady Kolutosa uznaje się jakiś utwór Kallimacha lub innego poety hellenistycznego. Bukoliczne ujęcie postaci Parysa, idylliczna scena z Echem, wreszcie opis wesela Peleusa wskazują na hellenistyczne źródło. Kolutos pierwowzór częściowo rozbudował, częściowo skrócił, zasadniczo jednak zepsuł transponując go na heksametr nonniański, do czego nie posiadał wystarczającej biegłości językowej[4].
Przypisy
- ↑ a b Cavero 2008 ↓, s. 38.
- ↑ a b Sinko 1964 ↓, s. 852.
- ↑ Stabryła 2002 ↓, s. 176.
- ↑ a b Sinko 1964 ↓, s. 853.
Bibliografia
- Tadeusz Sinko: Zarys historii literatury greckiej. T. 2. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1964.
- Laura Miguélez Cavero: Poems in Context: Greek Poetry in the Egyptian Thebaid 200-600 AD. Berlin: Walter de Gruyter, 2008.
- Stanisław Stabryła: Historia literatury starożytnej Grecji i Rzymu. Wrocław: Ossolineum, 2002.
- ISNI: 0000000115724499
- VIAF: 62351876, 206720913, 29601589, 101160307510757742707, 74160307360657741249, 173583004, 260417839, 203167803614617772885, 487159234248203371128, 283810106
- LCCN: n85310974
- GND: 11914624X
- NDL: 00907610
- LIBRIS: mkz256455k8fm0l
- BnF: 12314242m
- SUDOC: 032035519
- SBN: TO0V262484
- NKC: jn19981001641
- BNE: XX1719703
- NTA: 068972768
- BIBSYS: 95000897
- CiNii: DA02778226
- PLWABN: 9810594807505606
- NUKAT: n96209132
- J9U: 987007259836105171
- PTBNP: 1453072, 258198
- CANTIC: a10948697
- CONOR: 88583011
- ΕΒΕ: 21172
- BLBNB: 000383663
- LIH: LNB:BSQG;=BJ
- Britannica: biography/Colluthus-of-Lycopolis
- БРЭ: 2081438
- NE.se: kolluthos