Liliowce pierzaste
Comatulida[1] | |||
A. H. Clark, 1908 | |||
![]() Aporometra wilsoni | |||
Systematyka | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | zwierzęta | ||
Typ | szkarłupnie | ||
Podtyp | Crinozoa | ||
Gromada | liliowce | ||
Podgromada | Articulata | ||
Rząd | liliowce pierzaste | ||
|
Liliowce pierzaste (Comatulida) – rząd szkarłupni w gromadzie liliowców (Crinoidea). Ich przedstawiciele jako osobniki dojrzałe najczęściej nie posiadają łodygi. Posiadają kielich, w którego centralnej części znajduje się otwór gębowy otoczony pięcioma ramionami, często podzielony promieniami z pierzastymi odnogami. Liliowce żyją na dnie mórz i w rafach wód tropikalnych i umiarkowanych.
Taksonomia
Gromada Liliowce (Crinoidea) dzieli się dotąd na 4 rzędy: Rząd Bourgueticrinida, Rząd Comatulida, Rząd Isocrinida i Rząd Millericrinida[2]. Lilie morskie (Bourgueticrinida) początkowo uważano za należące do podklasy Articulata siostrzanego taksonu Comatulida, badania z 2011 roku wykazały jednak, że powinno się je nazwać Bourgueticrinina i zaliczyć jako podrząd Comatulida[3].
Charakterystyka
Podobnie jak u innych szkarłupni liliowce jako osobniki dorosłe mają symetrię promienistą, zaś ich stadia młodociane grzbiecistą. W późnym stadium rozwoju larwy przytwierdzają się łodygą do dna morskiego. Ich szkielet wewnętrzny zbudowany jest z wielu wapiennych płytek zanużonych w epidermie i pokrytych cienkim naskórkiem. Ich ciało ma kształt kielicha z pokrywką (tegumentem), w którym otwór gębowy i odbyt znajdują się w pobliżu krawędzi, a jelito jest U-kształtne. Zakończenie łodygi przypomina pazur z bocznymi wyrostkami (cirri), którymi przytwierdzają się do podłoża i utrzymują liliowca w miejscu.[4][5] Na krawędzi tegumentu znajduje się pięć długich, często rozgałęzionych ramion. Początkowo liliowce posiadają 10 ramion, a każde z nich jest pojedynczo rozgałęzione. Ich ramiona są delikatne, a po oderwaniu na miejscu jednego wyrastają co najmniej dwa, dzięki czemu ich liczba może wzrosnąć. Ramiona składają się z połączonych stawowo i utrzymywanych więzadłami, płytek wapiennych. Odgałęzienia mają podobną strukturę. Ramiona są bardzo elastyczne i mogą się łatwo zwijać lub rozwijać.[5] Na odgałęzieniach tworzą się bruzdy, które łączą się z innymi, znajdującymi się na łodydze i prowadzącymi do otworu gębowego, które przykryte są wapiennymi płytkami i otoczone rzęskami.[5]
Zachowanie
Wiele liliowców żyje w szczelinach, pod koralowcami lub wewnątrz gąbek, gdzie jedyną widoczną częścią ich ciała są wystające ramiona. Prowadzą osiadły tryb życia, rzadko oddzielając się od swoich kryjówek, chociaż część z nich ma zdolność do pełzania po dnie morskim na ramionach, a także wchodzenia na mniejsze głębokości w celu zdobycia pożywienia[6].
Pożywienie
Szkarłupnie są filtratorami. Ich ramiona są tak ustawione, żeby zmaksymalizować powierzchnię, którą chłoną pożywienie. Na styku każdej płytki wapiennej znajduje się grupa trzech wypustek, z których najdłuższa służy do poszukiwania planktonu w otaczającej wodzie. Po znalezieniu pokarmu jest on gromadzony w układzie ambukularnym przez wszystkie trzy wypustki. Tutaj jest za pomocą śluzu formowany w bolus i za pomocą rzęsek kierowany w dół otworu gębowego.[6]
Rozmnażanie
Liliowce pierzaste są dwupiennie. Występują zarówno osobniki męskie jak i żeńskie. Cechuje je zapłodnienie zewnętrzne. Posiadają planktoniczne stadium larwalne, które dryfuje wraz z wodą, a po kilku stadiach przytwierdza się do dna morskiego za pomocą łodygi. Podczas przeobrażenia łodyga pęka, a młode wydostają się na zewnątrz i mogą poruszać[7].
Ekologia
Liliowce pierzaste składają się w 80% z węglanu wapnia, co sprawia, że nie są apetyczne dla większości drapieżników. Wiele gatunków ryb odżywia się nimi, odrywając jedno ramię lub inną część ich ciała, które jednak są w stanie się zregenerować.[8] Wiele bezkręgowców żyje jako komensale wśród ramion liliowców, przez co stają się one atrakcyjnym pożywieniem dla drapieżników. Utrata ramion może być wynikiem autotomii w celu uratowania reszty organizmu. Czas regeneracji 20 cm ramienia, u niektórych gatunków wynosi około 9 miesięcy[9].
Inne Comatulida
W Światowym Rejestrze Gatunków Morskich znajdują się następujące podrzędy, nadrodziny i rodziny:
Podrząd Bourgueticrinina Rodzina Bathycrinidae Rodzina Bourgueticrinidae Rodzina Phrynocrinidae Rodzina Porphyrocrinidae Rodzina Septocrinidae Podrząd Comatulidina Nadrodzina Antedonacea Rodzina Antedonidae Rodzina Pentametrocrinidae Rodzina Zenometridae Nadrodzina Atelecrinacea Rodzina Atelecrinidae Nadrodzina Comasteracea Rodzina Comasteridae Nadrodzina Comatulidina incertae sedis Nadrodzina Mariametracea Rodzina Colobometridae Rodzina Eudiocrinidae Rodzina Himerometridae Rodzina Mariametridae Rodzina Zygometridae Nadrodzina Notocrinacea Rodzina Aporometridae Rodzina Notocrinidae Nadrodzina Tropiometracea Rodzina Asterometridae Rodzina Calometridae Rodzina Charitometridae Rodzina Ptilometridae Rodzina Thalassometridae Rodzina Tropiometridae Podrząd Guillecrinina Rodzina Guillecrinidae
- Comatulida
- Guillecrinus neocaledonicus
- Pentametrocrinus sp
- Ryby w ramionach koralowca
- Thalassometridae sp
Przypisy
- ↑ Comatulida, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
- ↑ Catalogue of life, 28 March 2018. on line: http://www.catalogueoflife.org/col/browse/tree/id/cac79f5a078cdecaf870e92e91541fc3
- ↑ HH. Hess HH., C. GC.G. Messing C. GC.G., Treatise on Invertebrate Paleontology, t. Part T, Echinodermata 2 Revised, 1633 Crinoidea,, University of Kansas Press, 2011, s. 70-146 .
- ↑ R.L.R.L. Dorit R.L.R.L., W.F.W.F. Walker W.F.W.F., R.D.R.D. Barnes R.D.R.D., Zoology, Saunders College Publishing, 1991, ISBN 0-03-030504-7 .
- ↑ a b c Charles Messing: Crown and calyx. [w:] Charles Messing's Crinoid Pages [on-line]. [dostęp 2018-04-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-11-17)].
- ↑ a b Charles Messing: The crinoid feeding mechanism. [w:] Charles Messing's Crinoid Pages [on-line]. [dostęp 2018-04-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-02-07)].
- ↑ Wild Singapore: Feather stars Order Comatulida. Październik 2016. [dostęp 2018-04-04].
- ↑ Charles Messing: Predation on Living Crinoids. [w:] Charles Messing's Crinoid Pages [on-line]. [dostęp 2018-04-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-05)].
- ↑ Philip V. Mladenov. Rate of arm regeneration and potential causes of arm loss in the feather star Florometra serratissima (Echinodermata: Crinoidea). „Journal of Zoology”, s. 2873-2879, 1983. DOI: 10.1139/z83-375.
Linki zewnętrzne
- tolweb.org
- Britannica: animal/feather-star
- SNL: fjærstjerner
- EoL: 1963
- GBIF: 812
- identyfikator iNaturalist: 53293
- ITIS: 158545
- NCBI: 7581
- identyfikator taksonu Fossilworks: 32633
- CoL: BMH4W