Luca Marenzio
![]() | |||
Data i miejsce urodzenia | 18 października 1553 | ||
---|---|---|---|
Data i miejsce śmierci | 22 sierpnia 1599 | ||
Gatunki | muzyka poważna muzyka renesansu | ||
Zawód | kompozytor | ||
|
Luca Marenzio (ur. 18 października 1553 w Coccaglio koło Brescii, zm. 22 sierpnia 1599 w Rzymie) – włoski kompozytor i śpiewak, uważany za przedstawiciela manieryzmu w muzyce.
Uczył się muzyki prawdopodobnie w Brescii u Giovanniego Contina. 1574–1578 był śpiewakiem na dworze kardynała Cristoforo Madruzzo w Rzymie. 1578-1586 pozostał w służbie kardynała Ludovico d’Este na jego dworze w Rzymie i Ferrarze. Zdobył wtedy sławę kompozytora, wydając większość swoich utworów. Po śmierci kardynała przez rok podróżował w poszukiwaniu posady. 1588–1589 przygotował oprawę muzyczną na uroczystości ślubne na dworze księcia Ferdinando de’ Medici. W ostatnich latach życia nie miał stałej funkcji. Od 1589 był kapelmistrzem na dworze kardynała Aldobrandiniego, później służył także u księcia Virginio Orsiniego. Odbył też podróż do Polski, gdzie pełnił funkcję nadwornego kapelmistrza na dworze króla Zygmunta III Wazy (1595–1598) w Krakowie i Warszawie. Zmarł wkrótce po powrocie do Włoch.
Marenzio był czołowym madrygalistą końca XVI w. Utwory swe opierał zarówno na prostych, anonimowych tekstach, jak i na poezji Petrarki czy Torquata Tassa. Nie ograniczał się do muzycznych ilustracji słów, lecz dążył do oddania ogólnego nastroju i wyrazu emocjonalnego tekstu. W tym celu stosował zróżnicowane środki muzyczne: imitację, chromatykę, dysonanse, nieoczekiwane zmiany harmoniczne. Kompozycje: świeckie – 9 ksiąg madrygałów na 5 gł. (Wenecja 1580-85,1594-99), 6 ksiąg madrygałów na 6 gł. (Wenecja 1581-87, 1591, 1595), "Madrigali spirituali" na 5 gł. (Rzym 1584), 5 ksiąg villanelli i canzonett na 3 gł. (Wenecja 1584-87); religijne (wydane po śmierci): 75 motetów "Sacrae cantiones", "Completorium et antiphonae" (zaginione).
Wybrane utwory
- Ahi, dispietata morte!,
- Amatemi ben mio,
- Dissi a l'amata e mia lucida stella,
- Donna da vostri sguardi, Part I,
- Non è dolor nel mondo, Part II,
- Fuggirò tanto Amore, Part III,
- Hodie Christus natus est,
- Io piango,
- O Sacrum Convivium,
- O Rex gloriae,
- Tribus miraculis
Bibliografia
- Encyklopedia muzyki. Andrzej Chodkowski (red.). Warszawa: PWN, 1995, s. 256. ISBN 83-01-11390-1. (pol.).
- Józef Chomiński, Krystyna Wilkowska-Chomińska: Historia muzyki. T. 1. Kraków: Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 1989, s. 205. ISBN 83-224-0383-6. (pol.).
- The New Grove Dictionary of Music and Musicians, vol. M. Oxford University Press, 2004. ISBN 978-0-19-517067-2. (ang.).
Linki zewnętrzne
- Luca Marenzio – twórczość tego autora dostępna w bibliotece cyfrowej International Music Score Library Project
- Luca Marenzio – nuty w bibliotece Polona
- ISNI: 0000000108634444
- VIAF: 2656905
- LCCN: n80138261
- GND: 118781847
- LIBRIS: jgvx10922r2tq00
- BnF: 138970773
- SUDOC: 069743800
- SBN: SBLV035365
- NLA: 36068925
- NKC: jn20031107012
- BNE: XX1697488
- NTA: 073993255
- BIBSYS: 99061712
- CiNii: DA06547316
- Open Library: OL2662717A
- PLWABN: 9810667509005606
- NUKAT: n2004084075
- J9U: 987007278574005171
- PTBNP: 529071
- CANTIC: a10439122
- LNB: 000067049
- NSK: 000278504
- CONOR: 75694947
- LIH: LNB:agp;=CC
- RISM: people/30003955
- PWN: 3937710
- Britannica: biography/Luca-Marenzio
- Treccani: luca-marenzio
- БРЭ: 2185438
- NE.se: luca-marenzio
- SNL: Luca_Marenzio
- VLE: luca-marenzio
- Catalana: 0040140
- DSDE: Luca_Marenzio
- Hrvatska enciklopedija: 38848