Marek Furiusz Kamillus
![]() | Ten artykuł należy dopracować: od 2023-11 → poprawić styl – powinien być encyklopedyczny. Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się w dyskusji tego artykułu. Po wyeliminowaniu niedoskonałości należy usunąć szablon {{Dopracować}} z tego artykułu. |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c8/Domenico_ghirlandaio%2C_affreschi_della_sala_dei_gigli_02_furio_camillo.jpg/220px-Domenico_ghirlandaio%2C_affreschi_della_sala_dei_gigli_02_furio_camillo.jpg)
Marek Furiusz Kamillus, Marcus Furius Camillus (ur. około 446 p.n.e., zm. 364 p.n.e.) – wódz i reformator armii rzymskiej, wielokrotny trybun konsularny i dyktator.
Życiorys
Odznaczył się w bitwie z Wolskami i Etruskami, w armii dyktatora Aulusa Postumiusa Tubertusa[1]. W roku 396 p.n.e. mianowano go trybunem, a później dyktatorem podczas nowej wojny z Etruskami. Również i tym razem osiągnął zwycięstwo i zdobył etruskie miasto Weje. Mocno ufortyfikowane miasto zdobyte dzięki podkopowi tak obliczonemu, aby jego wyjście przypadało na samym rynku miasta. Po jego zdobyciu (396 p.n.e.), odbył okazały triumf, w którym jako pierwszy w historii jechał rydwanem zaprzężonym w cztery białe konie. Był to także ostatni przypadek, by triumfator miał pomalowaną na czerwono twarz. W czasie wojny z Falerami znów został trybunem, ale musiał ustąpić ze stanowiska oskarżony o nadużycia. Jego oddziały rozczarowane wydanym przez niego zakazem plądrowania zdobytego miasta, oskarżyły go bowiem o przywłaszczenie części zdobyczy. W roku 389 p.n.e. udał się na dobrowolne wygnanie do Ardei.
Jednak parę miesięcy później odzyskał władzę, kiedy Galowie z Brennusem na czele zdobyli Rzym oraz złupili i spalili miasto. Mężczyźni zdolni do walki, kobiety i dzieci schronili się na Kapitolu. Ludność przed masakrą uratowały gęsi kapitolińskie – święte ptaki bogini Junony, które swym krzykiem ostrzegły obrońców przed nocnym atakiem Galów[2]. Kamillus zebrał armię i zaatakował wroga w pobliżu Ardei. Następnie wyruszył na odsiecz Rzymowi. Galowie zgodzili się wycofać w zamian za zapłacenie okupu w wysokości 1000 funtów złota. Gdy gwichty na szali okazały się posłom rzymskim podejrzane, skarżyli się wodzowi galijskiemu; ten ze śmiechem zdjął swój długi miecz i wraz z ciężkim pasem rzucił go na szalę odważników mówiąc Vae victis (łac. biada zwyciężonym). Wtedy to właśnie nadciągnął Kamillus ze swoimi oddziałami i rzekłszy do posłów „Nie złotem, lecz mieczem Rzym wykupuje swobodę”, siłą wyparł Galów z miasta. Później wielokrotnie jeszcze powierzano mu urzędy trybuna i dyktatora. Prowadził wojny z Ekwami, Latynami, Wolskami i ponownie z Galami. Zmarł w wieku ponad 80 lat jako ofiara zarazy.
Jego sukcesy wojenne poskutkowały nadaniem mu przydomka „drugiego założyciela Rzymu”[potrzebny przypis].
Przypisy
Bibliografia
- Alex Axelrod, Charles Phillips: Władcy, tyrani, dyktatorzy. Leksykon. Wyd. Politeja, Warszawa 2000
- Jerzy Ciechanowicz: Rzym – ludzie i budowle. Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1987
- ISNI: 0000000091973596, 0000000357014924
- VIAF: 32790362, 77151776759618011673, 134847000, 89035392
- LCCN: n80089831
- GND: 118668110
- LIBRIS: 0xbdd9jj0zz330r
- BnF: 14451157x
- SUDOC: 131174703
- NKC: jn20000700273
- BNE: XX1255250
- NTA: 137189079
- BIBSYS: 1615358755670
- PLWABN: 9810687002305606
- NUKAT: n2006117094
- J9U: 987007274798905171
- NSK: 000358752
- ΕΒΕ: 340876
- LIH: LNB:V*300721;=1A
- PWN: 3919619
- Britannica: biography/Marcus-Furius-Camillus
- Treccani: marco-furio-camillo
- Universalis: camille-lat-marcus-furius-camillus
- SNL: Marcus_Furius_Camillus
- VLE: kamilas
- Catalana: 0013861
- DSDE: Marcus_Furius_Camillus
- Hrvatska enciklopedija: 30101