Mono (rzeka)
![]() | Ten artykuł dotyczy rzeki. Zobacz też: inne znaczenia. |
![]() | |||
Kontynent | Afryka | ||
---|---|---|---|
Państwo |
| ||
Rzeka | |||
Długość | ok. 400 km | ||
Źródło | |||
Miejsce | wzgórza Koura w pobliżu miejscowości Alédjo w Beninie lub na północny wschód od miasta Sokodé w Togo | ||
Współrzędne | 9°21′00″N 1°27′00″E/9,350000 1,450000 | ||
Ujście | |||
Recypient | Zatoka Beninu, Zatoka Gwinejska, Ocean Atlantycki | ||
Mapa | |||
![]() | |||
Położenie na mapie Togo ![]() | |||
|
Mono[1] – rzeka w Togo i Beninie, licząca około 400 km długości[2].
Początek bierze na wzgórzach Koura w pobliżu miejscowości Alédjo w północno-zachodnim Beninie[3] przy granicy z Togo lub, według innych źródeł, na północny wschód od miasta Sokodé w północno-zachodnim Togo przy granicy z Beninem[2]. Dolny, około 100-kilometrowy odcinek rzeki tworzy granicę między Togo a Beninem[3]. Uchodzi do Zatoki Beninu, będącej częścią Zatoki Gwinejskiej, w pobliżu miasta Ouidah[2][4].
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/57/Estuary_of_Mono.jpg/220px-Estuary_of_Mono.jpg)
Jej dorzecze zajmuje obszar około 20 000 km². Rzeka płynie w kierunku południowym, silnie meandrując. W odcinku ujściowym połączona jest poprzez kanał z jeziorem Togo – największym naturalnym jeziorem w Togo[2][5]. Naturalna roślinność dorzecza Mono została w dużym stopniu zastąpiona przez plantacje kukurydzy, manioku, pochrzynu, ryżu i bawełny. Żeglowny jest tylko krótki odcinek ujściowy rzeki[2].
W 1987 na Mono na wschód od Atakpamé w regionie Plateaux ukończono budowę wysokiej na 53 m zapory wodnej wraz z elektrownią wodną o mocy około 65 MW. W wyniku spiętrzenia wody rzeki powstał zbiornik zaporowy o nazwie Retenue de Nangbéto[6][7]. Jego pojemność szacuje się na około 1710 mln m³. Powierzchnia zwierciadła wody przy maksymalnym napełnieniu zbiornika wynosi około 180 km². Zapora ma długość 443 m, przy szerokości 7 m w koronie i 157 m u podstawy[6].
W 2017 obszar lagun, lasów namorzynowych i sawann wzdłuż granicznego odcinka rzeki Mono, obejmującego aluwialną równinę i ujście, objęto ochroną w ramach rezerwatu biosfery o powierzchni 3462,85 km²[8].
Ichtiofauna
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2f/African_Catfish_%28Clarias_gariepinus%29_landing_on_the_ford_after_its_jump_upstream_..._%2816332780150%29.jpg/220px-African_Catfish_%28Clarias_gariepinus%29_landing_on_the_ford_after_its_jump_upstream_..._%2816332780150%29.jpg)
W rzece Mono stwierdzono występowanie takich gatunków ryb, jak Sarotherodon galilaeus, akara pięcioplama Hemichromis fasciatus, Coptodon guineensis, Coptodon dageti, Coptodon zillii, barwniak Günthera Chromidotilapia guntheri z rodziny pielęgnicowatych, Brycinus nurse z rodziny alestesowatych, Micropanchax keilhacki z rodziny piękniczkowatych, proporczykowiec nakrapiany Fundulopanchax filamentosus z rodziny Nothobranchiidae, Awaous lateristriga z rodziny babkowatych, Synodontis nigrita z rodziny pierzastowąsowatych, Schilbe intermedius, Schilbe mystus z rodziny Schilbeidae, Heterobranchus longifilis, tawada Clarias gariepinus z rodziny długowąsowatych[9].
Przypisy
- ↑ Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza granicami RzeczypospolitejK.S.N.G.R. Polskiej Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza granicami RzeczypospolitejK.S.N.G.R., Afryka, Warszawa: Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 2004 (Nazewnictwo Geograficzne Świata), s. 152, ISBN 83-239-7826-3 [dostęp 2019-08-23] [zarchiwizowane z adresu 2019-07-20] .
- ↑ a b c d e Mono River, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2019-08-23] [zarchiwizowane z adresu] (ang.).
- ↑ a b Djiman Lederoun, Jos Snoeks, Philippe Lalèyè, Pierre Vandewalle, Emmanuel Vreven. An updated checklist of the ichthyofauna of the Mono River basin (Benin and Togo: West Africa). „Ichthyological Exploration of Freshwaters”. 28 (2), s. 135-156, 2018. Verlag Dr. Friedrich Pfeil. ISSN 0936-9902. (ang.).
- ↑ Bight of Benin, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2019-08-24] [zarchiwizowane z adresu] (ang.).
- ↑ Togo, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2019-08-24] [zarchiwizowane z adresu] (ang.).
- ↑ a b Nangbeto Hydroelectric Power Plant Togo. Global Energy Observatory. [dostęp 2020-02-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-03-25)]. (ang.).
- ↑ African Development Bank Group: Benin/Togo. Nangbeto Hydroelectric Dam. Project Performance Evaluation Report (PPER). [dostęp 2020-02-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-02-08)]. (ang.).
- ↑ Mono Biosphere Reserve (Benin/Togo). UNESCO. [dostęp 2020-02-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-02-08)]. (ang.).
- ↑ R. Froese, D. Pauly (ed.): List of Occurrence Point Data for Togo. FishBase. World Wide Web electronic publication, 2019. [dostęp 2019-08-25]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-08-29)]. (ang.).
- Britannica: place/Mono-River, place/Mono-River-Dam