Mury miejskie w Będzinie
![]() | |||
![]() XIV-wieczny fragment murów przy ul. Zawale | |||
Państwo |
| ||
---|---|---|---|
Miejscowość | Będzin | ||
Położenie na mapie Będzina ![]() | |||
Położenie na mapie Polski ![]() | |||
Położenie na mapie województwa śląskiego ![]() | |||
Położenie na mapie powiatu będzińskiego ![]() | |||
50,323971°N 19,129922°E/50,323971 19,129922 | |||
|
Mury miejskie w Będzinie.
Historia murów miejskich
Mury miejskie w Będzinie kazał zbudować król Kazimierz Wielki. O fakcie tym wspominał Janko z Czarnkowa w "Kronice Polskiej 1333-1384", a później pisał o tym Jan Długosz. na miejscu wcześniejszych umocnień drewnianych. Mury wzniesiono w latach 60. XIV w. Były połączone z murami obwodowymi zbudowanego wcześniej zamku królewskiego. Zbudowano też dwie bramy Sławkowską (Krakowską) i Bytomską (Wrocławską). Mury zostały zniszczone częściowo w roku 1655. W 1823 roku istniała już tylko część południowo-wschodnia i wschodnia. W latach 1952–1956 dokonano niewielkiej rekonstrukcji części murów, a w szczególności jedną z baszt.
W 2011 r. zostały odbudowane mury w rejonie ulic Modrzejowskiej i Zawale, zgodnie z ich średniowiecznym przebiegiem, z kamienia o charakterystyce najbardziej zbliżonej do materiałów pierwotnie użytych do ich postawienia. Mają ponad 170 metrów długości, grubość do 1,20 m. oraz wysokość wraz z krenelażem aż do 7 m w najwyższej partii, tuż przy górnej baszcie.[2][3]
Dane techniczne
Powierzchnia miasta otoczona murami wynosiła około 7 ha, długość linii obwarowań wynosiła około 1000 metrów. Średnica miasta wewnątrz murów wynosiła 350 na 250 metrów. Mury wzniesiono z kamienia łamanego na zaprawie wapiennej. Grubość muru wynosiła 1,80-1,90 metra. Obecna wysokość to około 8,5 metra. Krenelaż zachowała się w postaci szczątkowej (obecnie częściowo zrekonstruowany), jego grubość wynosi 60 cm, blanki około 2,40 a prześwity 65-70 cm. Baszty były zbudowane na planie prostokąta, były wysokości murów i były otwarte od strony miasta. Odległość między nimi wynosiła około 60 metrów. Jedna z zachowanych ma wymiary 7,35(czoło) x 5,30 × 5,50. Druga zachowana baszta ma wymiary 7,95(czoło) x 5,00 × 5,15. Na dawnych planach zachował się ślad uliczki podmurnej. Chodnik dla obrońców wynosił do 1,3 metra. Nie wiadomo ile mury w Będzinie miały baszt (badań archeologicznych nie prowadzono). Bramy się nie zachowały (w 1823 r. istniała jeszcze brama Sławkowska).
Stan zachowania
Do dziś zachował się niewielki odcinek, z dwiema częściowo zrekonstruowanymi basztami na planie prostokąta. Mury wyznaczały owalny kształt miasta, którego urbanistyczny układ średniowieczny jest czytelny do dzisiaj.
Najdokładniejszy opis murów znajduje się w studium historyczno-urbanistycznym miasta autorstwa Zbigniewa Perzanowskiego.
Przypisy
- ↑ Rejestr zabytków nieruchomych – województwo śląskie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 23 lipca 2024 .
- ↑ Mury miejskie odbudowane!. bedzin.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-12-04)]. Mury miejskie na będzin.pl
- ↑ I etap: „Remont i oświetlenie murów miejskich w rejonie ulic Modrzejowskiej i Zawale". dziedzictwokulturowe-bedzin.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-03-13)]., Zachowanie dziedzictwa kulturowego i osiągnięć kulturalnych Zagłębia
- p
- d
- e
| |
Obiekty sakralne |
---|