Na jagody
![]() okładka wydania z 1913 roku | |||
Autor | Maria Konopnicka | ||
---|---|---|---|
Typ utworu | baśń poetycka | ||
Wydanie oryginalne | |||
Język | |||
Data wydania | 1903 | ||
|
![]() | Zobacz w Wikiźródłach tekst tej baśni |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/39/Maria_Konopnicka%2C_%22Na_jagody%22_%28fragment%29.jpg/400px-Maria_Konopnicka%2C_%22Na_jagody%22_%28fragment%29.jpg)
Na jagody – baśń poetycka Marii Konopnickiej, przeznaczona głównie dla dzieci. Powstała w 1903 roku.
Plan wydarzeń
- Opis zielonego boru nad Bugiem, pełnego cudów natury, kryjącego baśniowy świat.
- Trudne możliwości wejścia w kniej borową.
- Ostrzeżenie przed spotkaniem na swej drodze pająków, os oraz ślimaka.
- Historia wyprawy do boru małego Janka:
- a) poranna wyprawa chłopca po jagody, mimo jego strachu;
- b) chęć zrobienia mamie niespodzianki z okazji jej imienin;
- c) bezowocne, długie poszukiwania jagód i smutek chłopca;
- d) spotkanie Jagodowego króla (opis postaci);
- e) nazbieranie przez krasnoludków dwóch krobek jagód w atmosferze śmiechu i zabawy;
- f) odkrywanie piękna boru przed chłopcem oraz prezentacja jagodowego królestwa;
- g) spotkanie pięciu panien Borówczanek;
- h) zniknięcie leśnych czarów i obudzenie się chłopca przy pełnych krobkach jagód;
- i) niespodzianka i radość mamy.
Forma
Baśń poetycka o wyraźnie spójnej konstrukcji. Konwencja baśniowa. Liczne komentarze autorki. Pojawiają się odwołania do dawnych obyczajów szlacheckich i opisy przyrody ojczystej. Utwór składa się z partii opisowych, lirycznych wstawek oraz dramatycznych scen. „Poemacik Konopnickiej (...) mieni się bogactwem barw, błyszczy od złota i srebra, nabiera rumieńców polskiego obyczaju i tradycji, tylko nić ubogiej akcji pozostaje taka jak w skromnym i prostym opowiadaniu (...)”.[1]
Natura. Opis boru
Tajemnicza kraina, pełna bogactwa, kolorów, radości i uroków; z drugiej strony - trudno dostępna ludziom. Odkrywa ją mały, niewinny chłopiec, Janek, który ma wobec niej uczciwe zamiary. Szlachetność chłopca zostaje nagrodzona przez przyrodę i mieszkańców „baśni borowej”. Elementy monizmu przyrodniczego. Krajobraz jest pełen tajemnicy i czarów. Plastyczne i barwne opisy lasu oraz jego mieszkańców.
Zainteresowanie się Marii Konopnickiej literaturą dziecięcą
„Umiem piosenki znad łąki, tak jak je nucą skowronki...”[2]. Maria Konopnicka często w swoich pracach poruszała problematykę dziecięcą. Stworzyła dla najmłodszych czytelników wiele cennych pozycji. Jej tendencje literackie są więc zgodne z zamówieniami pedagogicznymi doby pozytywizmu - uwrażliwia dzieci na bogaty świat natury, czyniąc ich pełnoprawnymi uczestnikami życia społecznego, uczy takich wartości jak: pracowitość, uczciwość, wytrwałość, zgodne współdziałanie oraz potępienie egoizmu społecznego.
Przypisy
Bibliografia
- 1. J. Z. Białek, Przymierze z dzieckiem, Kraków 1994.
- 2. K. Kuliczkowska, Wielcy pisarze - dzieciom, Warszawa 1964.
- 3. H. Markiewicz, Pozytywizm, Warszawa 1999.
Linki zewnętrzne
- Na jagody (1925) w serwisie Polona.pl
- Na jagody (1924) w serwisie Polona .pl
- Na jagody (1946) w serwisie Polona.pl
- Na jagody w serwisie Wolne Lektury