Oleśnica sinogłowa
Lebia cyanocephala | |||
(Linneusz, 1758) | |||
![]() | |||
Systematyka | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | zwierzęta | ||
Typ | stawonogi | ||
Gromada | owady | ||
Rząd | chrząszcze | ||
Podrząd | |||
Rodzina | biegaczowate | ||
Podrodzina | Lebiinae | ||
Plemię | Lebiini | ||
Podplemię | Lebiina | ||
Rodzaj | Lebia | ||
Podrodzaj | Lamprias | ||
Gatunek | oleśnica sinogłowa | ||
Synonimy | |||
| |||
| |||
|
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/78/Lebia_cyanocephala_Reitter-1908_table29.jpg/220px-Lebia_cyanocephala_Reitter-1908_table29.jpg)
Oleśnica sinogłowa[1] (Lebia (Lamprias) cyanocephala lub Lamprias cyanocephalus) – gatunek małego chrząszcza z rodziny biegaczowatych i podrodziny Lebiinae.
Taksonomia
Gatunek ten został opisany w 1758 roku przez Karola Linneusza pod nazwą Carabus cyanocephalus[2]. Później przeniesiony został do rodzaju Lebia, w obrębie którego umieszczony został w podrodzaju Lamprias[3][4]. Część współczesnych autorów wynosi ten podrodzaj do rangi samodzielnego rodzaju i wówczas nazwa oleśnicy sinogłowej brzmi Lamprias cyanocephalus[2].
Opis
Osiąga od 5[1] lub 5,5[5] do 8 mm długości. Głowa i pokrywy jednolicie niebieskie lub zielone, a przedplecze rude. Pierwszy segment czułków rudy, natomiast pozostałe czarne. Rzędy na pokrywach słabiej zaznaczone niż u L. fulvicollis i L. pubipennis, a międzyrzędy płaskie[5].
Biologia i ekologia
Żyje na suchych otwartych terenach porośniętych głównie roślinnością trawiastą i zielną oraz z rzadka krzewami i młodymi drzewami. Preferuje gleby piaszczyste i żwirowe. Znajdowany zazwyczaj pojedynczo na różnych roślinach zielnych i niższych gałęziach krzewów i drzew[3][6].
Wyróżnia się między innymi pasożytnictwem. Jej larwa rozwija się w komorach poczwarkowych innych chrząszczy. Dorosłe osobniki żywią się głównie szkodnikami z rodziny stonkowatych[6].
Rozprzestrzenienie
Gatunek palearktyczny. W Europie wykazany został z Albanii, Austrii, Balearów, Białorusi, Belgii, Bośni i Hercegowiny, Bułgarii, Chorwacji, Cypru, Czech, Danii, Dodekanezu, Estonii, europejskiej Turcji, Finlandii, Francji, Grecji, Hiszpanii, Holandii, byłej Jugosławii, Korsyki, Litwy, Luksemburgu, Liechtensteinu, Łotwy, Macedonii Północnej, Mołdawii, Niemiec, Norwegii, Polski, Portugalii, Rosji, w tym obwodu królewieckiego, Słowacji, Sycylii, Szwecji, Szwajcarii, Ukrainy, Węgier, Wielkiej Brytanii i Włoch[2]. Z Azji podawany z Armenii, Gruzji, Turcji, Izraela, Syrii, Iraku[4], Syberii Zachodniej[7], Kazachstanu, Uzbekistanu, Kirgistanu, Iranu[4] (w tym ostanu Ardabil[7]), Afganistanu, Pakistanu i chińskiego Sinciangu[4]. Ponadto z terenu Afryki Północnej znany z Maroka[7], Algierii i Tunezji[4][7].
W Polsce notowany głównie z zachodu i południowego wschodu kraju[3], w tym na Wyżynie Małopolskiej na stanowisku Pasturka w 1992 roku[6].
Systematyka
Wyróżnia się 3 podgatunki tej oleśnicy[4]:
- Lebia cyanocephala coeruleocephala Chaudoir, 1871
- Lebia cyanocephala cyanocephala Linnaeus, 1758
- Lebia cyanocephala numidica Lucas, 1846
Przypisy
- ↑ a b Jiří Zahradník: Przewodnik: Owady. Warszawa: Multico, 2000, s. 144.
- ↑ a b c Lamprias cyanocephalus (Linne 1758). [w:] Fauna Europaea [on-line]. [dostęp 2014-10-27].
- ↑ a b c Lebia (Lamprias) cyanocephala (Linnaeus, 1758). [w:] Coleoptera Poloniae [on-line]. [dostęp 2014-10-27].
- ↑ a b c d e f Anichtchenko et al: Lebia (Lamprias) cyanocephala (Linne, 1758). [w:] Carabidae of the World [on-line]. 2007-2014. [dostęp 2014-10-27].
- ↑ a b Jürgen Trautner, Kartin Geigenmüller: Tiger Beetles, Ground Beetles. Ilustrated Key to the Cicindellidae and Carabidae of Europe. Josef Margraf, 1987, s. 425.
- ↑ a b c Jaskuła R., Kalisiak J., Szczepko K. New localities of some rare species of ground beetles (Coleoptera: Carabidae) in Poland. „Parki nar. Rez. przyr.”. 22, s. 279–283, 2003.
- ↑ a b c d Ahmad Atamehr. Ground beetles (Coleoptera: Carabidae) of Azarbaijan, Iran. „Turkish Journal of Zoology”. 37, s. 188–194, 2013. DOI: 10.3906/zoo-1206-32.