Pindar
![]() | Ten artykuł od 2012-01 wymaga zweryfikowania podanych informacji. Należy podać wiarygodne źródła w formie przypisów bibliograficznych. Część lub nawet wszystkie informacje w artykule mogą być nieprawdziwe. Jako pozbawione źródeł mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Sprawdź w źródłach: Encyklopedia PWN • Google Books • Google Scholar • Federacja Bibliotek Cyfrowych • BazHum • BazTech • RCIN • Internet Archive (texts / inlibrary) Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się w dyskusji tego artykułu. Po wyeliminowaniu niedoskonałości należy usunąć szablon {{Dopracować}} z tego artykułu. |
![]() Popiersie Pindara ze zbiorów Farnese (rzymska kopia greckiego oryginału, II w. p.n.e.) | |||
Data i miejsce urodzenia | 522–518 p.n.e. | ||
---|---|---|---|
Data i miejsce śmierci | 443–438 p.n.e. | ||
Zawód, zajęcie | poeta | ||
| |||
| |||
|
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/af/Pindaro_esalta_un_vincitore_nei_giochi_olimpici_-_Giuseppe_Sciuti.jpg/240px-Pindaro_esalta_un_vincitore_nei_giochi_olimpici_-_Giuseppe_Sciuti.jpg)
Pindar, stgr. Πίνδαρος (ur. między 522 a 518 p.n.e. w Kynoskefalaj pod Tebami, zm. m. 443 a 438 p.n.e. w Argos) – grecki twórca liryki chóralnej (oda), wykonywanej przez chór przy akompaniamencie instrumentów dętych (aulos) lub strunowych (kitara).
Jego pieśni, połączone z układami tanecznymi, tworzone były ku czci bogów, lecz wyrażały też żal po śmierci określonej osoby. Znany jest głównie z utworów sławiących zwycięzców igrzysk panhelleńskich w Olimpii, Koryncie, Delfach, Nemei oraz zainspirowanych utworami Safony[potrzebny przypis].
Gdy w 335 p.n.e. Aleksander Macedoński zdobył zbuntowane Teby, zburzył wszystkie domy z wyjątkiem domu Pindara, a wśród nielicznych mieszkańców nie skazanych na niewolę, znajdowali się potomkowie poety[potrzebny przypis].
Twórczość
Zachowana do czasów hellenistycznych spuścizna Pindara została uporządkowana w Bibliotece Aleksandryjskiej przez Arystofanesa z Bizancjum i Arystarcha z Samotraki; podzielono tam ją na siedemnaście ksiąg, według gatunków zaliczając Pindara do dziewięciu kanonicznych poetów lirycznych:
- cztery księgi epinikiów (pieśni zwycięskich)
- jedną księgę hymnów
- jedną księgę peanów (pieśni pochwalnych) na cześć Apolla
- dwie księgi dytyrambów na cześć Dionizosa
- dwie księgi prosodia
- trzy księgi partènia (pieśni dla chórów dziewczęcych)
- dwie księgi hyporchèmata (pieśni tanecznych)
- jedną księgę enkomia (pieśni pochwalnych)
- jedną księgę trenów – pieśni żałobnych
Z tych jedynie cztery księgi epinikiów (pieśni zwycięskich) przetrwały do naszych czasów w całości, nie stanowiąc jednak nawet czwartej części spuścizny poety. Zawierały:
- księga pierwsza – czternaście ód olimpijskich;
- księga druga – dwanaście ód pytyjskich;
- księga trzecia – jedenaście ód nemejskich;
- księga czwarta – osiem ód istmijskich.
Polskie tłumaczenia
Nie istnieje dotychczas jednolite tłumaczenie wszystkich ód poety; pojedyncze przekładali: Adam Naruszewicz – odę Olimpijską I przełożył Adam Mickiewicz, a Stefan Srebrny – trzy olimpijskie (I, II, VI) i jedną pytyjską (I); (zob. wydanie z 1981 poniżej).
- [1824] Jan Wiernikowski: Niektóre celniejsze ody Pindara z potrzebnemi do ich zrozumienia objaśnieniami, textem greckim i tłumaczeniem prozaiczném. Wilno: Józef Zawadzki własnym nakładem. - (Pythyjska Hijeronowi, Agezydamowi Lokrowi, Asopichowi z Orchomeny, Olimpijska II, Olimpijska Teronowi)
- [1981] Częściowe wydanie ód Pindara w tłumaczeniu Alicji Szastyńskiej-Siemion i in. zaprezentowało wydawnictwo Ossolineum[a].
- [1987] Pindar: Ody zwycięskie. Olimpijskie, pytyjskie, nemejskie, istmijskie (tłumaczenie i opracowanie Mieczysław Brożek). Kraków: Wydawnictwo Literackie
- [2005] Pindar: Wybór poezji (wydanie oparte na publikacji Zakładu Narodowego im. Ossolińskich - Wydawnictwo z roku 1981, seria II Biblioteki Narodowej nr 199). Wrocław: Wydawnictwo Ossolineum/De Agostini. Opracowała Alicja Szastyńska-Siemion, wstęp + bibliografia LXXVII, tekst 169 stron, format 119x193 mm. [niezmieniony dodruk wydania z 1981?]
Uwagi
- ↑ BN II 199. ossolineum.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2006-09-27)]., Wrocław, ISBN 83-04-00368-6
Literatura tematu
- [2002] Stuligrosz Magdalena, Gnoma w twórczości Pindara, Wydawnictwo Naukowe UAM, wym. 17x24cm, stron 192. EAN 9788323211761
- (fr) [1952] Jean Irigoin, Histoire du texte de Pindare, Klincksieck, Paris
- (fr) [1956] Jacqueline Duchemin, Pindare poète et prophète, Les Belles Lettres, Paris
- (en) [1970] David C. Young, «Pindaric criticism», Pindaros und Bacchylides, Wissenschattliche Buchgesellschaft, Darmstadt
- (en) [1974] Richard Hamilton, Epinikion: General Form in the Odes of Pindar, De Gruyter, Haga
- (en) [1982] William Mullen, Pindar and Dance, Princeton
- (en) [2010] Stella P. Revard, Politics, Poetics and the Pindaric Ode 1450-1700, Turnhout, Brepols Publishers, ISBN 978-2-503-52896-0
![]() | Zobacz w Wikiźródłach tekst Na pochwałę Hierona, króla miasta Etny w Sycylii, który wozem zawodniczym zwycięstwo otrzymał |
![]() | Zobacz w Wikiźródłach tekst Olympja |
Linki zewnętrzne
- ody olimpijskie gr.; ang.
- ody pytyjskie gr.; ang.
- ody nemejskie gr.; ang.
- ody istmijskie gr; ang.
- Pindar – twórczość tego autora dostępna w bibliotece cyfrowej International Music Score Library Project
- Pindar – dzieła w bibliotece Polona
- ISNI: 0000000121451036
- VIAF: 100181310, 460158790509738850461, 100181334, 408144647701949521542, 2019159474073727660526, 256285529, 7979168850963367620007
- LCCN: n79138879
- GND: 118594427
- NDL: 00854552
- LIBRIS: 75kmn1jr574lpdf
- BnF: 119920037
- SUDOC: 028344685
- SBN: CFIV071419
- NLA: 35423594
- NKC: jn19990210493
- BNE: XX922653, XX5545533
- NTA: 068852568
- BIBSYS: 90130028
- CiNii: DA01200140
- Open Library: OL74058A
- PLWABN: 9810578092805606
- NUKAT: n95213302
- J9U: 987007266544905171
- PTBNP: 717700
- CANTIC: a1045651x
- LNB: 000054600
- NSK: 000048442
- BNA: 000050357
- CONOR: 31876451
- ΕΒΕ: 27813
- BLBNB: 000321759
- RISM: people/408518
- PWN: 3957334
- Britannica: biography/Pindar
- Treccani: pindaro
- Universalis: pindare
- NE.se: pindaros
- SNL: Pindar
- Catalana: 0050985
- DSDE: Pindar
- Hrvatska enciklopedija: 48280