Polska Fundacja Narodowa
![]() Biurowiec Kaskada przy al. Jana Pawła II 12 w Warszawie, siedziba fundacji | |
Państwo |
|
---|---|
Siedziba | Warszawa |
Data założenia | 29 grudnia 2016[1] |
Rodzaj stowarzyszenia | fundacja[1] |
Profil działalności | promocja wizerunku Polski za granicą[2] |
Zasięg | świat |
Prezes Zarządu | |
Nr KRS | 0000655791 |
Data rejestracji | 29 grudnia 2016[1] |
Położenie na mapie Warszawy ![]() | |
Położenie na mapie Polski ![]() | |
Położenie na mapie województwa mazowieckiego ![]() | |
52°13′55″N 21°00′01″E/52,231944 21,000278 | |
Strona internetowa |
![]() | Zobacz kolekcję cytatów Polska Fundacja Narodowa w Wikicytatach |
Polska Fundacja Narodowa (PFN) – założona w 2016[6] w Polsce fundacja utworzona przez 17 spółek Skarbu Państwa. Według premier Beaty Szydło Fundacja miała budować polską markę, wykorzystując siłę i energię spółek skarbu państwa. Stała się obiektem kontrowersji medialnych i ostrej krytyki, zwłaszcza ze strony ugrupowań opozycyjnych wobec rządów Prawa i Sprawiedliwości[7].
Założyciele Fundacji
- Enea
- Energa
- PGE
- Grupa Azoty
- Lotos
- Tauron
- PKN Orlen
- PGNiG
- PZU
- PKO BP
- GPW
- KGHM
- Totalizator Sportowy
- Polska Grupa Zbrojeniowa
- Polska Wytwórnia Papierów Wartościowych
- Polskie Koleje Państwowe
- Polski Holding Nieruchomości[8]
W pierwszym roku działalności Fundacji jej założyciele przeznaczyli na jej działalność 100 milionów złotych[8].
Misja Fundacji
Zadaniem Fundacji miało być promowanie wizerunku Polski za granicą, budowanie marki i promowanie polskiej gospodarki[9]. W październiku 2017 zmieniono statut PFN. Od tamtej pory celem PFN jest „działalność naukowa, naukowo-techniczna, oświatowa, kulturalna, w następującym zakresie: podtrzymywania i upowszechniania tradycji narodowej, pielęgnowania polskości oraz rozwój świadomości narodowej, obywatelskiej i kulturowej, a w szczególności upowszechniania w kraju i za granicą wiedzy o historii Rzeczypospolitej Polskiej, ze szczególnym uwzględnieniem historii najnowszej, a także upowszechniania martyrologii i bohaterskich czynów Narodu Polskiego”[10].
Organy Fundacji
Rada Fundacji
Od 22 lutego 2024 wszystkie stanowiska w radzie pozostają nieobsadzone[11].
Byli członkowie
- Radosław Domagalski-Łabędzki (2016–2019)[12]
- Marcin Jastrzębski (2016–2019)[12]
- Kamil Kamiński (2016–2019)[12]
- Jan Koleśnik (2016–2017)[12]
- Maciej Kość (2016–2024)[11][12]
- Józef Orzeł – przewodniczący (2016–2024)[11][12][13]
- Rafał Pasieka (2016–2018)[14]
- Krzysztof Szlaga (2016–2017)[12]
- Marta Wolańska (2016–2018)[12]
- Piotr Woyciechowski (2016–2018)[12]
- Grzegorz Ksepko (2017–2019)[12]
- Jan Mazurkiewicz (2017–2019)[12]
- Waldemar Paruch (2017–2022)[12]
- Jakub Skiba (2017–2018)[12][14]
- Maciej Jankiewicz (kwiecień 2018)[12]
- Ewa Kamińska (2018–2024)[11][12]
- Robert Papliński (maj–listopad 2018)[12]
- Tomasz Walkiewicz (2018–2024)[11][12]
- Marcin Chludziński (2019–2021)[12]
- Andrzej Dobosz (2019–2024)[11][12]
- Magdalena Kacprzak (2019–2024)[11][12]
- Adam Kasprzyk (2019–2021)[12]
- Janusz Kowalski (kwiecień–grudzień 2019)[12]
- Anna Kukla (2019–2024)[11][12]
- Andrzej Olszewski (2019–2024)[11][12]
- Mariusz Paczkowski (2019–2020)[12]
- Nikodem Rachoń (2019–2020)[12]
- Lucjan Brudzyński (2020–2024)[11][12]
- Bogumił Kanik (2020–2024)[11][12]
- Robert Perkowski (2020–2021)[12]
- Paweł Lewandowski (2021–2023)[12]
- Angelica Pegani (2021–2022)[12]
- Artur Warzocha (2022–2024)[11][12]
- Bogusław Machaliński (2023–2024)[11][12]
- Aneta Kordowska (2023–2024)[11][12]
- Wioletta Kulpa (2023–2024)[11][12]
- Marek Pietrzak (2023–2024)[11][12]
Zarząd Fundacji
29 maja 2024 Rada Fundacji powołała Zarząd Fundacji, w składzie[15][16]:
- Maciej Szudek – Prezes Zarządu
- Artur Nowak-Far – Członek Zarządu
- Jarosław Ważny – Członek Zarządu
Kontrowersje
Kwestionowana jest legalność utworzenia, finansowania i wydatków PFN, a ponadto PFN jest krytykowana za przeznaczanie publicznych środków na cele polityczne PiS, brak profesjonalizmu i przemilczanie szczegółów (w tym kosztów) swoich przedsięwzięć, które są organizowane poza kontrolą przewidzianą w ustawie o zamówieniach publicznych i ustawie o finansach publicznych[17].
Zdaniem polityków PO finansowanie PFN powinno się odbywać nie na podstawie statutu PFN (jak to ma miejsce), a na podstawie umów, których nieprzestrzeganie skutkowałoby zwrotem środków[18].
Politycy PO i Nowoczesnej we wrześniu 2017 wystąpili do Państwowej Komisji Wyborczej, by sprawdziła, czy prorządowa kampania billboardowa „Sprawiedliwe sądy”, zlecona przez PFN spółce Solvere, nie jest obejściem ustawy o finansowaniu partii politycznych. Szef PKW Wojciech Hermeliński odrzucił ten wniosek ze wskazaniem, że zgodność kampanii z prawem może być oceniona dopiero przy okazji następnych wyborów[19]. 15 listopada 2018 Sąd Rejonowy w Warszawie w sprawie Prezydent Warszawy (organ nadzorujący) przeciwko PFN uznał, że finansowanie kampanii „Sprawiedliwe sądy” przez Polską Fundację Narodową było sprzeczne z celami jej działania zawartymi w statucie[20]. 26 czerwca 2019 Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił apelację PFN w tej sprawie[21]. 23 grudnia 2019 Prokuratura Okręgowa w Warszawie wydała postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie pieniędzy wydanych na kampanię „Sprawiedliwe sądy”[22], jednak w 2020 Sąd Okręgowy w Warszawie nakazał prokuraturze sprawdzić, czy kierownictwo PFN powinno odpowiadać karnie za złamanie statutu i wydanie pieniędzy niezgodnie z misją Fundacji[23]. W czerwcu 2024 prokuratura wszczęła śledztwo w sprawie sfinansowania kampanii, czym wyrządzono fundacji szkodę w kwocie nie mniejszej niż 8 mln 428 tys. zł[24].
Przedstawiająca w niekorzystnym świetle polskie sądownictwo kampania „Sprawiedliwe sądy”, która wg sprawozdania PFN za rok 2017 kosztowała ok. 8,4 mln zł[25], była krytykowana jako przykład kłamstwa i manipulacji[26][27].
W ciągu dwóch lat PFN zapłaciła równowartość ponad 27 mln zł amerykańskiej firmie PR-owej White House Writers Group m.in. za stworzenie profili o Polsce w mediach społecznościowych, oraz za organizację spotkań, których w rzeczywistości nie organizowała. Profile miały znikomą oglądalność i po fali krytyki zostały zamknięte. Wiedzę o tym opinia publiczna uzyskała tylko dzięki wymogom amerykańskiego prawa wobec WHWG, gdyż PFN postanowiła zachować układy z tą firmą w tajemnicy[28]. Po krytyce medialnej tych działań PFN rozwiązała umowę z WHWG[29]. Przy okazji kontraktu z WHWG wyszło na jaw, że w ciągu dwóch lat przelewy opiewające w sumie na ponad milion złotych otrzymali: kontrowersyjny historyk Marek Jan Chodakiewicz, członkowie jego rodziny oraz jego współpracownicy[30].
W czerwcu 2018 PFN nawiązała współpracę z agencją Rogers & Cowan, która miała umożliwić nakręcenie serii amerykańskich filmów fabularnych poświęconych polskiej historii. Koszty tej współpracy wyniosły do 2020 ok. 6 mln zł, przy czym udało się jedynie nakręcić dwa krótkie spoty z udziałem Mela Gibsona i Liama Neesona oraz film dokumentalny „Poland: The Royal Tour” Petera Greenberga z udziałem Mateusza Morawieckiego[31].
W kwietniu 2021 NIK, w związku z kontrolą w PFN, złożyła zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa przez zarząd PFN, gdyż nie otrzymała w wyznaczonym terminie dostępu do dokumentów Fundacji[32]. W czerwcu 2021 Prokuratura Okręgowa w Warszawie odmówiła wszczęcia dochodzenia w tej sprawie, a jako powód podała brak znamion czynu zabronionego[33].
W maju 2021 NSA podtrzymał wyrok WSA w Warszawie z 2018, zgodnie z którym Fundacja jest zobowiązana do udzielania informacji publicznej, a więc podlega tym samym zasadom dotyczącym jawności funkcjonowania, co inne instytucje publiczne[34].
Likwidacja Polskiej Fundacji Narodowej była ujęta w programie istniejącej w latach 2018–2019 partii politycznej Teraz![35]. Postulat likwidacji PFN został ujęty też w 2019 roku w programie partii politycznych wchodzących w skład Lewicy (m.in. SLD, Wiosny Roberta Biedronia, Lewicy Razem)[36]. Według sprawozdań złożonych przez PFN w latach 2016–2020 jej wydatki wyniosły ponad 325 mln zł[37].
Przypisy
- ↑ a b c d KRS 0000655791 Polska Fundacja Narodowa, NIP 5252691880, REGON 366198872 [online], krs-online.com.pl [dostęp 2018-04-25] [zarchiwizowane z adresu 2018-04-25] .
- ↑ Dziennikarz Jan Kunert wygrał w sądzie z Polską Fundacją Narodową – Wiadomości [online], onet.pl, 10 kwietnia 2018 [dostęp 2018-04-25] [zarchiwizowane z adresu 2018-04-25] .
- ↑ Nowy Zarząd Polskiej Fundacji Narodowej. pfn.org.pl. [dostęp 2024-06-29]. (pol.).
- ↑ Komunikat [online], pfn.org.pl [dostęp 2024-03-02] .
- ↑ Nowy skład Zarządu Polskiej Fundacji Narodowej [online], Polska fundacja Narodowa [dostęp 2020-01-23] [zarchiwizowane z adresu 2019-08-04] .
- ↑ EdytaE. Bryła EdytaE., Powstała Polska Fundacja Narodowa. Będzie zrzutka od spółek państwowych, 100 mln zł rocznie [online], wyborcza.pl, 13 lipca 2016 [dostęp 2018-02-13] .
- ↑ JustynaJ. Dobrosz-Oracz JustynaJ., „To jest pralnia”. Wszystkie wpadki Polskiej Fundacji Narodowej [online], wyborcza.pl, 2 stycznia 2020 [dostęp 2020-01-06] .
- ↑ a b IreneuszI. Sudak IreneuszI., Polska Fundacja Narodowa odlicza dni do startu. Ma do dyspozycji 100 mln zł. Na co je wyda? [online], wyborcza.pl, 13 czerwca 2017 [dostęp 2017-09-07] .
- ↑ Polska Fundacja Narodowa – Misja [online], pfn.org.pl [dostęp 2017-09-07] .
- ↑ MichałM. Wojtczuk MichałM., Polska Fundacja Narodowa złamała swój statut, promując partię, a nie Polskę [online], wyborcza.pl, 8 lipca 2019 [dostęp 2021-03-07] .
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n o p Zmiany w Polskiej Fundacji Narodowej - Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego - Portal Gov.pl [online], Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego [dostęp 2024-02-22] (pol.).
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa ab ac ad ae af ag ah ai aj KRS Polska Fundacja Narodowa Nr KRS 0000062432
- ↑ Zmiany w radzie Polskiej Fundacji Narodowej. Dołączył wiceprezes Tauronu i były senator PiS [online], next.gazeta.pl, 11 lipca 2022 [dostęp 2023-06-24] .
- ↑ a b Sprawozdania z Działalności Fundacji [online], www.pfn.org.pl [dostęp 2024-02-23] (pol.).
- ↑ Nowy Zarząd Polskiej Fundacji Narodowej. pfn.org.pl. [dostęp 2024-06-29]. (pol.).
- ↑ Komunikat. pfn.org.pl. [dostęp 2024-03-03]. (pol.).
- ↑ DorotaD. Wysocka-Schnepf DorotaD., Gliński rechocze w twarz podatnikowi. Potoroczyn o Polskiej Fundacji Narodowej [online], wyborcza.pl, 3 stycznia 2020 [dostęp 2020-01-06] (pol.).
- ↑ PO: sposób finansowania Polskiej Fundacji Narodowej – kuriozalny [online], pap.pl, 30 października 2017 [dostęp 2018-02-14] .
- ↑ PawełP. Kośmiński PawełP., Afera billboardowa. PKW nie zajmie się kampanią Polskiej Fundacji Narodowej [online], wyborcza.pl, 18 września 2017 [dostęp 2018-02-14] .
- ↑ Sąd: PFN naruszyła status finansując kampanię „Sprawiedliwe Sądy”. Trzaskowski: hipokryzja rządu PiS została potwierdzona [online], onet.pl [dostęp 2018-11-28] (pol.).
- ↑ Sąd odrzucił apelację PFN, prezes Fundacji złożył rezygnację [online], rmf24.pl [dostęp 2019-07-08] (pol.).
- ↑ DanielD. Flis DanielD., Polska Fundacja Narodowa bezkarna. Prokuratura: „minister kultury nie dopatrzył się nieprawidłowości” [online], OKO.press, 24 stycznia 2020 [dostęp 2020-08-17] .
- ↑ MichałM. Wojtczuk MichałM., Polska Fundacja Narodowa ukrywa informacje. NIK zawiadamia prokuraturę [online], wyborcza.pl, 9 kwietnia 2021 [dostęp 2021-04-09] .
- ↑ Jest śledztwo w sprawie nadużycia uprawnień przez zarząd Polskiej Fundacji Narodowej [online], TVN24, 2 lipca 2024 [dostęp 2024-07-05] (pol.).
- ↑ 8,4 mln złotych na „Sprawiedliwe Sądy”, pół miliona na pensje zarządu. Znamy finanse PFN [online], konkret24.tvn24.pl, 4 stycznia 2019 [dostęp 2020-06-08] (pol.).
- ↑ AgataA. Kondzińska AgataA., IwonaI. Szpala IwonaI., Wszystkie kłamstwa o sądach na billboardach. 5 przykładów manipulacji [online], wyborcza.pl, 14 września 2017 [dostęp 2018-02-14] .
- ↑ Spot z pijanym sędzią jednak powstał. Trzy lata temu Polska Fundacja Narodowa twierdziła, że to kłamstwo [online], Onet Wiadomości, 4 maja 2020 [dostęp 2020-06-05] (pol.).
- ↑ AndrzejA. Stankiewicz AndrzejA., Jak Polska Fundacja Narodowa wyrzuca miliony dolarów w amerykańskie błoto [online], Onet, 17 września 2019 [dostęp 2019-10-02] .
- ↑ AndrzejA. Stankiewicz AndrzejA., Mieli promować Polskę, a nie odróżniali Warszawy od Pragi. Polska Fundacja Narodowa żegna się z amerykańską agencją WHWG [online], Onet Wiadomości, 15 czerwca 2020 [dostęp 2020-06-16] (pol.).
- ↑ AndrzejA. Stankiewicz AndrzejA., Opowieści o wydatkach Polskiej Fundacji Narodowej w USA część 2, czyli rodzina na swoim [online], Onet Wiadomości, 18 września 2019 [dostęp 2021-02-20] (pol.).
- ↑ AndrzejA. Stankiewicz AndrzejA., Kaczyński marzył o Hollywood. Skończyło się milionami na film z Morawieckim [online], Onet Wiadomości, 6 czerwca 2020 [dostęp 2020-09-05] (pol.).
- ↑ Podejrzenie popełnienia przestępstwa przez zarząd Polskiej Fundacji Narodowej - Najwyższa Izba Kontroli [online], nik.gov.pl [dostęp 2024-05-22] (pol.).
- ↑ AgataA. Kondzińska AgataA., IwonaI. Szpala IwonaI., Prokuratura odmówiła śledztwa w Polskiej Fundacji Narodowej [online], wyborcza.pl, 17 czerwca 2021 [dostęp 2021-06-17] (pol.).
- ↑ JakubJ. Łukaszewski JakubJ., Polska Fundacja Narodowa przegrała w sądzie. Musi ujawnić swoje umowy [online], wyborcza.pl, 19 maja 2021 [dostęp 2021-05-20] (pol.).
- ↑ Program Teraz!: Europa [online], wybierzteraz.pl [zarchiwizowane z adresu 2018-12-11] .. [dostęp 2018-12-11].
- ↑ Wybory parlamentarne 2019 – program Lewicy. Jakie zmiany chce wprowadzić SLD, Razem i Wiosna? [online], gazeta.pl, 30 sierpnia 2019 [dostęp 2019-10-28] .
- ↑ PFN. Polska Fundacja Nietransparentna [online], TVN24, 25 września 2021 [dostęp 2023-11-17] (pol.).