Prikazy
![]() | Ten artykuł należy dopracować: od 2023-05 → zweryfikować treść i dodać przypisy, od 2023-05 → poprawić błędy językowe lub stylistyczne (pomoc: powszechne błędy językowe), od 2023-05 → poprawić tłumaczenie fragmentów tekstu/pojęć (uwaga! nie należy używać automatycznych translatorów bez sprawdzenia uzyskanego dzięki nim tłumaczenia). Po wyeliminowaniu niedoskonałości należy usunąć szablon {{Dopracować}} z tego artykułu. |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c4/Prikaz_v_Moskve.jpg/290px-Prikaz_v_Moskve.jpg)
Prikazy (ros. Приказы) – dawne państwowe urzędy centralne w Rosji, funkcjonujące od XV do XVIII wieku, będące odpowiednikami współczesnych ministerstw. Na czele prikazów stali bojarzy[1]. Każdy prikaz miał swoją kancelarię kierowaną przez diaka, któremu podlegało do 50 poddiaków zajmujących się biurokracją. Znaczny rozwój prikazów nastąpił w XVI i XVII wieku. W latach 1717-1720 Piotra I zastąpił je kolegiami.
Rodzaje prikazów
- Prikaz Spraw Wojskowych (razriadnyj) – zajmował się rekrutacją do wojska, ewidencjonowaniem żołnierzy, przeprowadzaniem przeglądów oddziałów oraz aktualizacją wykazów ludzi udających się na wyprawy z carem;
- Prikaz Dóbr Ziemskich (pomiestnyj) – odpowiedzialny za rozdawanie majątków ziemskich w ramach nagrody za służbę, prowadzenie wykazu rozdanych majątków, nadzorowanie działalności gospodarczej szlachty w nadanych posiadłościach, ściąganie podatków z włości oddanych w użytkowanie oraz rozstrzyganie sporów o ziemie;
- Prikaz Skarbowy (kazionnyj) – zarządzał ściąganiem danin od poddanych, wypłatą pensji pracownikom, pozyskiwaniem funduszy na wyprawy wojenne oraz przeprowadzaniem reform pieniężnych;
- Prikaz Poselski (posolskij) – zajmował się zatwierdzaniem projektów ustaw, reform i nowych praw oraz kształtowaniem polityki zagranicznej;
- Suplik (czełobitiennyj);
- Prikaz Wielkiego Dworu (bolszowo dworca);
- Prikazy Arsenalski, Uzbrojenia, Puszkarski, Spraw Kamiennych – odpowiadały za zaopatrywanie wojska w broń, jej produkcję oraz zarządzanie fortyfikacjami;
- Prikaz do Spraw Rozbojów – nadzorował pracę starostów, zajmował się przestępstwami. Później wyodrębniono w jego ramach także Prikazy Ziemski, Chołopi, Moskiewski i Włodzimierski (dwa ostatnie miały charakter sądowy).
Przypisy
- ↑ MichałM. Sczaniecki MichałM., KatarzynaK. Sójka-Zielińska KatarzynaK., Powszechna historia państwa i prawa, Wyd. 7 zm, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994, s. 196, ISBN 978-83-01-11441-1 [dostęp 2023-09-14] .
Bibliografia
![]() | Zobacz hasło prikaz w Wikisłowniku |
- prikazy, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2023-11-20] .
Encyklopedie internetowe (instytucja państwowa):
- Britannica: topic/prikaz
- Universalis: prikaze