Protonaród , inaczej naród bez państwa – typ grupy etnicznej, która dąży do uzyskania własnej suwerenności politycznej.
Tego typu grupy etniczne posiadają własne elity polityczne oraz własnych ideologów, którzy starają się generować ruch narodowy. Protonaród można uznać za fazę tworzenia się z grupy etnicznej narodu , co nie oznacza, że każdy protonaród musi stać się w przyszłości uznanym narodem i uzyskać własną niezależność polityczną w postaci państwa.
Pojęcie protonarodu wprowadzone zostało przez Thomasa Eriksena, dla odróżnienia tego typu grupy etnicznej od miejskich mniejszości etnicznych i ludów tubylczych, znajdujących się w fazie przedindustrialnej rozwoju oraz grup etnicznych w "społeczeństwach pluralistycznych" istniejących w kulturowo heterogenicznych państwach pokolonialnych.
Protonarody zazwyczaj są liczebniejsze od innych typów mniejszości etnicznych .
Niektóre grupy etniczne wykazujące znamiona protonarodów Protonaród Flaga Język ojczysty Przybliżona populacja Dominujące wyznanie Kraj zamieszkania Region macierzysty Statut autonomii Stolica Mapa małej ojczyzny Powierzchnia orientacyjna (km²) Kontynent Ludy bodyjskie Tybetańczycy tybetański 7 000 000 buddyzm Chiny , Indie, Nepal, Pakistan, Bhutan Tybet region Lhasa Położenie Tybetu 2 538 394 Azja Ludy celtyckie Mańczycy mański 90 000 chrześcijaństwo Zjednoczone Królestwo Wyspa Man dependencja Douglas Położenie Wyspy Man 572 Europa Szkoci szkocki 5 000 000 chrześcijaństwo Zjednoczone Królestwo Szkocja królestwo Edynburg Położenie Szkocji 77 933 Europa Bretończycy bretoński 4 500 000 chrześcijaństwo Francja Bretania region Rennes Położenie Bretanii 34 023 Europa Kornijczycy kornijski 500 000 chrześcijaństwo Zjednoczone Królestwo Kornwalia księstwo Truro Położenie Kornwalii 3562 Europa Walijczycy walijski 3 500 000 chrześcijaństwo Zjednoczone Królestwo Walia księstwo Cardiff Położenie Walii 20 779 Europa Ludy germańskie Fryzowie fryzyjski 750 000 chrześcijaństwo Holandia , Niemcy , Dania Fryzja prowincja Leeuwarden Położenie Fryzji 13 483 Europa Farerowie farerski 70 000 chrześcijaństwo Dania Wyspy Owcze terytorium Thorshavn Położenie Wysp Owczych 1399 Europa Ludy indyjskie Sikhowie Flaga Sikhistanu pendżabski 25 500 000 sikhizm Indie , Pakistan Sikhistan region Amritsar Położenie Sikhistanu 355 591 Azja Ludy irańskie Kurdowie kurdyjski 45 500 000 islam Turcja , Iran , Irak , Syria , Armenia Kurdystan region Irbil Położenie Kurdystanu 392 000 Azja Ludy kaukaskie Czerkiesi Flaga Czerkiesji czerkieski 8 000 000 islam Rosja Czerkiesja republika Czerkiesk Położenie Czerkiesji 94 360 Azja Czeczeni czeczeński 2 000 000 islam Rosja Czeczenia republika Grozny Położenie Czeczenii 17 300 Azja Dagestańczycy dagestański 4 000 000 islam Rosja , Azerbejdżan Dagestan republika Machaczkała Położenie Dagestanu 50 300 Azja Ingusze inguski 700 000 islam Rosja Inguszetia republika Magas Położenie Inguszetii 3000 Azja Ludy melanezyjskie Kanakowie kanacki 100 000 chrześcijaństwo Francja Nowa Kaledonia wspólnota Numea Położenie Nowej Kaledonii 18 576 Oceania Ludy polinezyjskie Hawajczycy Flaga Hawajów hawajski 160 000 chrześcijaństwo Stany Zjednoczone Hawaje stan Honolulu Położenie Hawajów 28 311 Oceania Rapańczycy rapański 6000 chrześcijaństwo Chile Wyspa Wielkanocna prowincja Hanga Roa Położenie Wyspy Wielkanocnej 164 Oceania Tahitańczycy Flaga Tahiti tahitański 180 000 chrześcijaństwo Francja Tahiti terytorium Papeete Położenie Tahiti 4167 Oceania Tokelańczycy tokelański 4500 chrześcijaństwo Nowa Zelandia , Stany Zjednoczone Tokelau terytorium Nukunonu Położenie Tokelau 13 Oceania Rotumańczycy rotumański 10 000 chrześcijaństwo Fidżi Rotuma dependencja Ahau Położenie Rotumy 47 Oceania Ludy romańskie Katalończycy kataloński 10 500 000 chrześcijaństwo Hiszpania , Francja , Włochy , Andora Katalonia wspólnota Barcelona Położenie Katalonii 112 885 Europa Retoromanie retycki 700 000 chrześcijaństwo Włochy , Szwajcaria Recja region Udine Położenie Recji 16 537 Europa Quebekczycy francuski 9 000 000 chrześcijaństwo Kanada , Stany Zjednoczone Quebec prowincja Quebec Położenie Quebecu 1 542 056 Ameryka Ludy słowiańskie Łużyczanie Flaga Łużyc łużycki 80 000 chrześcijaństwo Niemcy , Czechy , Polska Łużyce region Budziszyn Położenie Łużyc 13 000 Europa Ludy turańskie Jakuci jakucki 600 000 chrześcijaństwo Rosja Jakucja republika Jakuck Położenie Jakucji 3 083 523 Azja Czuwasze czuwaski 1 500 000 chrześcijaństwo Rosja Czuwaszja republika Czeboksary Położenie Czuwaszji 18 300 Europa Baszkirzy baszkirski 2 000 000 islam Rosja Baszkortostan republika Ufa Położenie Baszkortostanu 143 600 Europa Tatarzy tatarski 7 000 000 islam Rosja , Ukraina Tatarstan republika Kazań Położenie Tatarstanu 68 000 Europa Karakałpacy Flaga Karakałpakstanu karakałpacki 600 000 islam Uzbekistan Karakałpakstan republika Nukus Położenie Karakałpakstanu 161 358 Azja Ujgurzy ujgurski 15 000 000 islam Chiny Ujguristan region Urumczi Położenie Ujguristanu 1 664 897 Azja Ludy ugrofińskie Lapończycy lapoński 100 000 chrześcijaństwo Norwegia , Szwecja , Finlandia , Rosja Laponia region Rovaniemi Położenie Laponii 400 000 Europa Ludy waskońskie Baskowie Flaga Baskonii baskijski 3 000 000 chrześcijaństwo Hiszpania , Francja Baskonia wspólnota Gasteiz Położenie Baskonii 20 947 Europa
Bibliografia Wojciech J W.J. Burszta Wojciech J W.J. , Antropologia kultury. Tematy, teorie, interpretacje , Poznań: Zysk i s-ka, 1998, ISBN 83-7150-322-9 , OCLC 68676630 . Brak numerów stron w książce Thomas T. Eriksen Thomas T. , Ethnicity and nationalism. Anthropological Perspectives'' , Londyn: Pluto Press, 1993 (ang. ) . Brak numerów stron w książce Charles R. Ch.R. Foster Charles R. Ch.R. , Nations without a State: Ethnic Minorities in Western Europe'' , Nowy Jork: Praeger Publishers, 1980 (ang. ) . Brak numerów stron w książce Sergio S. Salvi Sergio S. , Le lingue tagliate: storia delle minoranze linguistiche in Italia'' , Mediolan: Rizzoli, 1975 (wł. ) . Brak numerów stron w książce
Zobacz hasło protonaród w Wikisłowniku