Przejście CT
Przejście CT (ang. charge transfer, zwane również „przejściem z przeniesieniem ładunku”) – szczególny rodzaj przejścia elektronowego, polegającego na tym, że elektron jednej cząsteczki (donora), przenosi się na niezajęty orbital drugiej cząsteczki (akceptora). Zjawisko to jest wynikiem pochłonięcia przez cząsteczkę fotonu, a jego mechanizm przedstawił Robert Mulliken. Charakterystyczną cechą przejść CT jest to, że po emisji fotonu cząsteczki wracają do stanu podstawowego i nie zmieniają się pod względem chemicznym.
Charakterystyka i rodzaje
W widmie elektronowym kompleksu, w którym zachodzi przejście CT (tzw. „kompleks CT”), pojawia się dodatkowe pasmo absorpcji, niewystępujące w widmach oddzielnych składników. Pasmo to jest znacznie oddalone od pozostałych i pojawia się w zakresie widzialnym lub bliskiego ultrafioletu. Są one bardzo szerokie i mają dużą intensywność. Molowy współczynnik absorpcji sięga wartości 104 dm³ mol−1 cm−1, a moc oscylatora – 0,01–0,1.
Przejścia te głównie dotyczą związków kompleksowych. Wyróżnia się dwa rodzaje przejść z przeniesieniem ładunku:
- LMCT (ligand-metal charge transfer)
- MLCT (metal-ligand charge transfer)
Przejścia LMCT są znacznie częstsze, niż MLCT. Ligand pełni rolę donora, a metal – akceptora. Przejścia występują w kompleksach, gdzie atom centralny jest na wyższym stopniu utlenienia i może zostać zredukowany na niższy dzięki „pobraniu” elektronu oddanego przez ligand. Przykładem może być kompleks chromu(III) z pirydyloazonaftolem.
Istnieje kilka rodzajów przejść LMCT:
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b4/LMCT_transitions.svg/350px-LMCT_transitions.svg.png)
Rodzaje przejść:
- ν1 – π-π*
- ν2 – π-σ*
- ν3 – σ-π*
- ν4 – σ-σ*
Przejścia MLCT występują rzadziej niż LMCT. Atom centralny pełni tu funkcję donora, natomiast ligand – funkcję akceptora. Warunkiem takiego przejścia, jest to, aby ligand posiadał niskoleżące orbitale antywiążące π*, a metal był na niskim stopniu utlenienia. Wówczas elektron może przeskoczyć z orbitalu d metalu, na niezapełniony orbital π* liganda. Przykładem może być kompleks żelaza(II) z 2,2'-bipirydylem ([Fe(bpy)3]2+).
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6c/Fe-Bipy-3.png/150px-Fe-Bipy-3.png)
Zobacz też
Bibliografia
- Zbigniew Kęcki: Podstawy spektroskopii molekularnej. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1992, s. 192. ISBN 83-01-10503-8.
- Walenty Szczepaniak: Metody instrumentalne w analizie chemicznej. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007, s. 70. ISBN 978-83-01-14210-0.