Sagi islandzkie

Przykładowa saga islandzka (XII wiek)

Sagi islandzkie (isl. Íslendingasögur) – staroskandynawskie dzieła epickie o legendarnych lub historycznych bohaterach i wybitnych rodach opisujące wydarzenia toczące się na Islandii w X i na początku XI wieku, czyli w okresie pierwszego osadnictwa i kształtowania się zrębów państwowości islandzkiej. Wiele z nich znanych jest również jako sagi rodzinne. Są najbardziej znanymi tworami literatury islandzkiej.

Sagi islandzkie powstawały w XIII, XIV i XV wieku.[1] Opowiadają dzieje wielkich rodów islandzkich; odzwierciedlają zmagania i konflikty, które narosły pośród społeczności drugiej i trzeciej generacji islandzkich osadników.[2] Autorzy sag są nieznani.[3]

Lista sag islandzkich

  • Bandamanna saga
  • Bárðar saga Snæfellsáss
  • Bjarnar saga Hítdœlakappa
  • Njál's saga (pol. Saga o Njalu), uznawana przez niektórych za największą sagę Islandii
  • Droplaugarsona saga
  • Egils saga (Saga o Egilu) – opowiada o przygodach Egilla Skallagrímssona, wojownika-poety i awanturnika
  • Eiríks saga rauða (Saga o Eryku Rudym – dwie wersje) – jedna z dwóch sag winlandzkich; opisuje kolonizację Grenlandii przez Eryka Rudego i odkrycie Winlandii przez Leifa Erikssona
  • Eyrbyggja saga (Saga o mieszkańcach Eyri)
  • Færeyinga saga (Saga o Wyspach Owczych)
  • Finnboga saga ramma
  • Fljótsdæla saga
  • Flóamanna saga
  • Fóstbrœðra saga (dwie wersje)
  • Gísla saga (Saga o Gislim — dwie wersje)
  • Grettis saga (Saga o Grettirze)
  • Grœnlendinga saga (Saga o Grenlandczykach) – obok Sagi o Eryku Rudym druga z sag winladzkich; opisuje kolonizację Grenlandii i wyprawy na zachód
  • Gull-Þóris saga
  • Gunnars saga Keldugnúpsfífls
  • Gunnlaugs saga ormstungu
  • Hallfreðar saga (dwie wersje)
  • Harðar saga ok Hólmverja
  • Hávarðar saga Ísfirðings
  • Heiðarvíga saga
  • Hrafnkels saga
  • Hrana saga hrings
  • Hænsna-Þóris saga
  • Kjalnesinga saga
  • Kormáks saga
  • Króka-Refs saga
  • Laxdæla saga (Saga rodu z Laxdalu)
  • Ljósvetninga saga (trzy wersje)
  • Reykdœla saga ok Víga-Skútu
  • Svarfdœla saga
  • Valla-Ljóts saga
  • Vatnsdœla saga
  • Víga-Glúms saga
  • Víglundar saga
  • Vápnfirðinga saga
  • Þorsteins saga hvíta
  • Þorsteins saga Síðu-Hallssonar
  • Þórðar saga hreðu
  • Ölkofra saga

Przypisy

  1. Einar Ól. Sveinsson, Dating the Icelandic Sagas : An Essay in Method. Viking Society for Northern Research, University College, 1958; Else Mundal (ed.) Dating the Sagas: Reviews and Revisions. 1. oplag., Museum Tusculanum, 2013; Ármann Jakobsson i Yoav Tirosh, "The ‘Decline of Realism’ and inefficacious Old Norse literary genres and sub-genres." Scandia 3, 2020: 102-138.
  2. Glauser, Jürg. “Saga of Icelanders (Íslendinga sögur) and þættir as the Literary Representation of a New Social Space”. Old Icelandic Literature and Society. Ed. Margaret Clunies Ross. Cambridge: Cambridge University Press, 2000. 203-20.
  3. Slavica Ranković. "Who is Speaking in Traditional Texts? On the Distributed Author of the Sagas of Icelanders and Serbian Epic Poetry." New Literary History, 38.2 (2007): 239-307.

Bibliografia

  • Jakub Morawiec, Łukasz Neubauer: Sagi islandzkie. Zarys dziejów literatury staronordyckiej. Warszawa: PWN, 2015. ISBN 978-83-01-18307-3.
Kontrola autorytatywna (zbiór tekstów literackich):
  • VIAF: 267149196477474791735
  • LCCN: n42013735
  • GND: 1118652614
  • BnF: 12485011n
  • Britannica: topic/The-Sagas-of-Icelanders, art/Icelanders-sagas
  • SNL: islendingesaga