Silumin
Silumin, alpaks, Al-Si – odlewniczy stop aluminium z krzemem o stężeniu 2–30%, najczęściej 5–13,5% oraz innymi (o mniejszym udziale procentowym) dodatkami, takimi jak miedź, magnez, mangan, nikiel i tytan. Jest odporny na korozję, o dobrej lejności, małym skurczu i małą skłonnością do pękania na gorąco. Stosowany głównie w przemyśle motoryzacyjnym (żarowytrzymałość), lotniczym (stopy lekkie), okrętowym (odporność na wodę morską) i konstrukcyjnym (możliwość wykonania złożonych kształtów)[1].
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d8/Wykres_r%C3%B3wnowagi_fazowej_Al-Si.png/400px-Wykres_r%C3%B3wnowagi_fazowej_Al-Si.png)
Siluminy mają bardzo dobre właściwości odlewnicze, dokładnie wypełniają formę, tworzą skoncentrowaną jamę usadową i nie wykazują skłonności do pękania. Dodatki stopowe, takie jak magnez i miedź, zwiększają wytrzymałość, nikiel poprawia odporność korozyjną stopu. Siluminy o zawartości krzemu poniżej 4% nadają się także do obróbki plastycznej[potrzebny przypis].
Najpopularniejsze siluminy to AK12 i AK20 (o 12% i 20% zawartości krzemu). Ze względu na małą rozszerzalność cieplną i mały współczynnik tarcia wykorzystywane są do produkcji tłoków i cylindrów[3]. W celu poprawy własności siluminów stosuje się ich modyfikację. Siluminy podeutektyczne i eutektyczne modyfikuje się sodem w postaci fluorku (NaF) lub chlorku (NaCl), albo potasem w postaci chlorku (KCl), co powoduje obniżenie temperatury przemiany eutektycznej i przeniesienie punktu eutektycznego ze stężenia 12,6% do 13% Si. Bardziej wydajnymi modyfikatorami są pierwiastki jak antymon (Sb) i stront (Sr) w postaci roztworów stałych w aluminium. Siluminy nadeutektyczne modyfikuje się fosforem[4].
W celu poprawy właściwości mechanicznych siluminu, bardzo często stosuje się zabieg utwardzania dyspersyjnego, polegający na wyżarzaniu i starzeniu stopu.[potrzebny przypis]
Przypisy
- ↑ Leszek A.L.A. Dobrzański Leszek A.L.A., Materiały inżynierskie z podstawami projektowania materiałowego. Podstawy nauki o materiałach i metaloznawstwo, Gliwice-Warszawa: Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, 2006, s. 646–649, ISBN 83-204-3249-9 .
- ↑ Leszek A.L.A. Dobrzański Leszek A.L.A., Podstawy nauki o materiałach i metaloznawstwo. Materiały inżynierskie z podstawami projektowania materiałowego, Gliwice-Warszawa: Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, 2002, s. 693, ISBN 83-204-2793-2 .
- ↑ ZbigniewZ. Górny ZbigniewZ., JerzyJ. Sobczak JerzyJ., Nowoczesne tworzywa odlewnicze na bazie metali nieżelaznych, Kraków: ZA-PIS, 2005, s. 214, ISBN 83-918918-1-X .
- ↑ ZbigniewZ. Górny ZbigniewZ., JerzyJ. Sobczak JerzyJ., Nowoczesne tworzywa odlewnicze na bazie metali nieżelaznych, Kraków: ZA-PIS, 2005, s. 203, 205, ISBN 83-918918-1-X .