Stanisław Wisłocki
![]() Stanisław Wisłocki (przed 1952) | |||
Data i miejsce urodzenia | 7 lipca 1921 | ||
---|---|---|---|
Pochodzenie | polskie | ||
Data i miejsce śmierci | 31 maja 1998 | ||
Instrumenty | fortepian | ||
Gatunki | |||
Zawód | dyrygent, kompozytor, pianista | ||
Powiązania | |||
Zespoły | |||
Filharmonia Poznańska, WOSPR | |||
Odznaczenia | |||
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() | |||
| |||
|
Stanisław Wisłocki (ur. 7 lipca 1921 w Rzeszowie, zm. 31 maja 1998 w Warszawie)[1][2] – polski dyrygent, kompozytor i pianista.
Życiorys
Edukacja
Uczył się gry na fortepianie w Instytucie Muzycznym im. Fryderyka Chopina w Przemyślu u Wandy Cyrbesowej[1]. Naukę kontynuował w konserwatorium we Lwowie u Seweryna Barbaga. W latach 1939–1945 przebywał w Rumunii, gdzie studiował kompozycję i dyrygenturę u George’a Simonisa i fortepian u Emila Michaila w konserwatorium w Temeszwarze. W czasie studiów występował jako pianista i dyrygował polskimi chórami, m.in. w 1942 na festiwalu muzyki polskiej w Temeszwarze. W latach 1942–1945 pozostawał pod opieką artystyczną George’a Enescu w Bukareszcie[1][2].
Działalność dyrygencka
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/52/Stanislaw_wislocki.jpg)
![]() | Zobacz w Wikiźródłach hasło Stanisław Wisłocki w Encyklopedii Muzycznej PWM |
W 1945 powrócił do Polski i zamieszkał w Warszawie, gdzie był współorganizatorem i pierwszym dyrygentem Polskiej Orkiestry Ludowej (od 1946 pod nazwą Polska Orkiestra Kameralna). W latach 1947–1958 działał w Poznaniu, gdzie w 1947 zorganizował orkiestrę Filharmonii Poznańskiej i był jej kierownikiem artystycznym do 1957 oraz pierwszym dyrygentem do 1958. W latach 1952–1953 współpracował z WOSPR w Katowicach. Był dyrygentem Filharmonii Narodowej (1961–1967), a następnie dyrektorem i kierownikiem artystycznym WOSPR (1978–1981)[1][3] . W latach 1988–1990 był członkiem Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa[4][5].
Działalność pedagogiczna
Od 1948 prowadził działalność pedagogiczną. Był wykładowcą w Państwowej Wyższej Szkole Operowej w Poznaniu (1948–1951), w poznańskiej PWSM wykładał czytanie partytur i dyrygenturę (1951–1957). Od 1955 uczył dyrygentury także w PWSM w Warszawie, gdzie w 1958 został kierownikiem Katedry Dyrygentury, początkowo na stanowisku docenta, a następnie profesora nadzwyczajnego (1966) i zwyczajnego (1976). W 1991 przeszedł na emeryturę, ale kontynuował pracę na uczelni do marca 1997[5][6]. Wykształcił ponad 50 dyrygentów, wśród jego uczniów byli m.in.: Tomasz Bugaj, Zbigniew Graca, Jacek Kaspszyk, Szymon Kawalla, Jerzy Kurczewski, Ryszard Dudek, Wojciech Michniewski, Andrzej Straszyński, Ruben Silva, Tadeusz Wojciechowski, Henryk Wojnarowski, Sławek Adam Wróblewski i Krzysztof Kusiel-Moroz[5][6].
W latach 1984–1990 był przewodniczącym sekcji muzycznej Narodowej Rady Kultury, w 1987 wiceprzewodniczącym Rady Muzycznej Ministerstwa Kultury i Sztuki, członkiem Sekcji Muzycznej Rady Wyższego Szkolnictwa Artystycznego i przewodniczącym Rady Fundacji Kultury Polskiej. W 1997 został członkiem honorowym Związku Kompozytorów Polskich[5].
W 1944 poślubił architektkę Izabellę Sołtycką[7][8].
Zmarł w Warszawie, pochowany na cmentarzu w Wilanowie.
Ważniejsze kompozycje
- Nocturn na strunę g na skrzypce (1940)
- Tryptyk symfoniczny (1941)
- Na rozstajach, poemat symfoniczny (1942)
- Sonata na skrzypce i fortepian (1942)
- 2 Sonaty na temat Scarlattiego na fortepian (1942 i 1945)
- Polska msza na sopran, baryton i orkiestrę kameralną (1942)
- Trio fortepianowe (1943)
- 2 Suity na fortepian (1943)
- Kwartet fortepianowy (1943)
- I Symfonia (1944)
- 4 Poematy na tenor i fortepian, do słów I. Minulescu (1942); wersja na tenor i orkiestrę kameralną (1944)
- Kwartet fortepianowy (1945)
- Suita polska na orkiestrę kameralną (1945)
- Taniec zbójnicki na orkiestrę kameralną (1945)
- Uwertura na orkiestrę kameralną (1945)
- Zaloty (pieśni weselne z Gór Świętokrzyskich) (1945)
- Nokturn na orkiestrę (1947)
- Koncert fortepianowy (1949)
- Miniatury ludowe na sopran, chór i orkiestrę kameralną (1950)
- Symfonia o tańcu na orkiestrę (1951)
- Ballada symfoniczna na orkiestrę (1952)
Źródła: Encyklopedia muzyczna PWM[5], The New Grove Dictionary of Music and Musicians[3] , Polskie Centrum Informacji Muzycznej[6].
Ordery i odznaczenia
- Order Sztandaru Pracy I klasy (1985)
- Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (1991)
- Order Sztandaru Pracy II klasy (1964)
- Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (1960)
- Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1954)
- Złoty Krzyż Zasługi (22 lipca 1952)[9]
- Medal 40-lecia Polski Ludowej (1984)
- Medal 10-lecia Polski Ludowej (28 lutego 1955)[10]
- Komandor Orderu Wyzwoliciela San Martina (Argentyna, 1983)
- Order „Andrés Bello” I klasy (Wenezuela, 1988)
- Order „Andrés Bello” II klasy (Wenezuela, 1973)
Źródło: Encyklopedia muzyczna PWM[5] oraz Kto jest kim w Polsce 1989, Wydawnictwo Interpress, Warszawa 1989, str. 1445-1446
Nagrody
- 1955 – Wyróżnienie Podkomitetu Literatury i Sztuki Nagrody Państwowej za działalność artystyczną w minionym 10-leciu[11]
- 1960 – Grand Prix du Disque Akademii Charles’a Crossa w Paryżu
- 1965 – Nagroda Ministra Kultury i Sztuki II stopnia
- 1973 – Nagroda Ministra Kultury i Sztuki I stopnia
- 1977 – Nagroda Polskiego Radia i Telewizji I stopnia
- 1981 – Nagroda Ministra Kultury i Sztuki I stopnia
- 1983 – Nagroda Ministra Kultury i Sztuki I stopnia
- 1987 – Nagroda Specjalna Polskiego Radia i Telewizji za całokształt działalności muzycznej
- 1997 – Diamentowa Batuta Polskiego Radia z okazji 60-lecia pracy artystycznej[12]
Źródło: Encyklopedia muzyczna PWM[5].
Spuścizna
Wisłocki był znakomitym interpretatorem muzyki klasycystycznej i romantycznej, a także inicjatorem wielu prawykonań polskiej muzyki współczesnej. Zyskiwał uznanie zespołów, z którymi pracował, pamięciowym opanowaniem większości partytur i precyzyjną ich interpretacją. Dał około 750 koncertów i nagrał ponad 160 utworów na płyty i dla archiwum Polskiego Radia. Nagranie II koncertu fortepianowego Rachmaninowa ze Światosławem Richterem z 1959 roku jest często uznawane za najlepszą interpretację tego utworu w historii fonografii (np. https://www.classical-music.com/features/recordings/best-recordings-rachmaninovs-piano-concerto-no-2/). Ta intensywna działalność dyrygencka sprawiła, że dość wcześnie zaniechał twórczości kompozytorskiej[5]. Jego kompozycje są niepretensjonalne i melodyjne, często bazujące na tematach zaczerpniętych z polskiego folkloru[3] . Pisał utwory orkiestrowe, kameralne, na instrumenty solowe, wokalno-instrumentalne i wokalne (w tym pieśni masowe) oraz muzykę teatralną i filmową[5].
Przypisy
- ↑ a b c d Mrygoń 2012 ↓, s. 212.
- ↑ a b Chodkowski 1995 ↓, s. 960.
- ↑ a b c Hanuszewska 2004 ↓.
- ↑ Członkowie ROPWiM w latach 1988–1990. [w:] Rada OPWiM gov.pl [on-line]. [dostęp 2018-09-11]. (pol.).
- ↑ a b c d e f g h i Mrygoń 2012 ↓, s. 213.
- ↑ a b c Stanisław Wisłocki. [w:] Polskie Centrum Informacji Muzycznej [on-line]. [dostęp 2018-09-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-09-11)]. (pol.).
- ↑ Men of Achievement. T. VI. Melrose Press, International Biographical Centre, 1979, s. 759. ISBN 0-900332-50-6.
- ↑ Stanisław Wisłocki: Życie jednego muzyka. Warszawa: Oficyna Wydawnicza RYTM, 2000.
- ↑ M.P. z 1952 r. nr 70, poz. 1078 „za zasługi w dziedzinie kultury i sztuki”.
- ↑ M.P. z 1955 r. nr 103, poz. 1410 - Uchwała Rady Państwa z dnia 28 lutego 1955 r. nr 0/350 - na wniosek Ministra Kultury i Sztuki.
- ↑ Nagrody Państwowe za osiągnięcia w dziedzinie nauki, postępu technicznego, literatury i sztuki. „Życie Warszawy”. Rok XII, Nr 173 (3656), s. 5, 22 lipca 1955. Warszawa: Instytut Prasy „Czytelnik”. [dostęp 2024-07-05].
- ↑ 1997. Diamentowa Batuta dla Stanisława Wisłockiego. [w:] Polskie Radio.pl [on-line]. [dostęp 2018-09-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-09-11)]. (pol.).
Bibliografia
- Mieczysława Hanuszewska: 1000 kompozytorów. Kraków: Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 1994, s. 158, seria: Biblioteka Słuchacza Koncertowego. Seria Wprowadzająca, t. 3. ISBN 83-224-0305-4.
- Encyklopedia muzyki. Andrzej Chodkowski (red.). Warszawa: PWN, 1995. ISBN 83-01-11390-1. (pol.).
- Stanisław Wisłocki, Życie jednego muzyka, przedmowa Janusz Cegiełła, Warszawa 2000.
- Mieczysława Hanuszewska: Wisłocki, Stanisław. W: The New Grove Dictionary of Music and Musicians, vol. W. Oxford University Press, 2004. ISBN 978-0-19-517067-2. (ang.).
- Adam Mrygoń: Wisłocki Stanisław. W: Encyklopedia muzyczna PWM. Elżbieta Dziębowska (red.). Wyd. I. T. 12: W–Ż część biograficzna. Kraków: PWM, 2012, s. 212–213. ISBN 978-83-224-0935-0. (pol.).
Linki zewnętrzne
- Stanisław Wisłocki, [w:] Twórcy [online], Culture.pl [dostęp 2024-03-21] .
- Stanisław Wisłocki w bazie AllMusic (ang.)
- Stanisław Wisłocki – twórczość tego autora dostępna w bibliotece cyfrowej International Music Score Library Project
- Stanisław Wisłocki w bazie Discogs.com (ang.)
- Dyskografia Stanisława Wisłockiego w bazie MusicBrainz (ang.)
- Stanisław Wisłocki w bazie Filmweb
- Stanisław Wisłocki w bazie filmpolski.pl
- Stanisław Wisłocki w bazie IMDb (ang.)
- Jean-Paul Giraudet: Stanisław Michal Wisłocki. [w:] Musicalics [on-line]. 2014-06-05. [dostęp 2018-09-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-09-11)]. (ang.).
- p
- d
- e
|
- ISNI: 0000000115805563
- VIAF: 115638575
- LCCN: n86863594
- GND: 124049125
- BnF: 13901253h
- SUDOC: 08066847X
- NLA: 35528928
- NKC: mzk2015871617
- BNE: XX960438
- BIBSYS: 5064534
- CiNii: DA10818734
- Open Library: OL5588956A
- PLWABN: 9810630246605606
- NUKAT: n00095464
- J9U: 987012503114405171
- LNB: 000106935
- NSK: 000722067
- CONOR: 31385955
- BLBNB: 000528543
- LIH: LNB:V*381499;=BU
- FilmPolski.pl: 11982