Strzybnica
Dzielnica Tarnowskich Gór | |||
![]() Budynek dawnego urzędu miejskiego w Strzybnicy | |||
Państwo |
| ||
---|---|---|---|
Województwo | |||
Powiat | |||
Miasto | |||
Data założenia | 1786 | ||
Prawa miejskie | 1967–1975[1] | ||
W granicach Tarnowskich Gór | od 27 maja 1975[1] | ||
Zarządzający | Małgorzata Macioła | ||
Powierzchnia | 6,11 km² | ||
Populacja (2022) • liczba ludności |
| ||
• gęstość | 811,9 os./km² | ||
Strefa numeracyjna | (+48) 32 | ||
Kod pocztowy | 42-680 i 42-609 | ||
Tablice rejestracyjne | STA | ||
Położenie na mapie Tarnowskich Gór ![]() | |||
Położenie na mapie Polski ![]() | |||
Położenie na mapie województwa śląskiego ![]() | |||
Położenie na mapie powiatu tarnogórskiego ![]() | |||
![]() | |||
|
Strzybnica (niem. Friedrichshütte) – część miasta[3] i dzielnica Tarnowskich Gór położona w północno-zachodniej części miasta. Dawniej osiedle, a także samodzielne miasto.
Położenie
Strzybnica leży w północno-zachodniej części miasta. Na północy graniczy z Pniowcem, na zachodzie z gminą Tworóg (sołectwa Hanusek i Boruszowice), na południowym zachodzie z Rybną, od południa z Sowicami i na niewielkim odcinku ze Śródmieściem-Centrum, natomiast na wschodzie z Lasowicami.
Historia
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/20/K%C3%B6nigliche_Friedrichsh%C3%BCtte.png/220px-K%C3%B6nigliche_Friedrichsh%C3%BCtte.png)
Ciągły rozwój osadniczy Strzybnicy zapoczątkowano w 1786 roku. Wówczas rząd Królestwa Prus z inicjatywy hrabiego Friedricha Wilhelma von Redena wybudował hutę przeznaczoną do wytapiania rud srebra, ołowiu i cynku z kopalni „Fryderyk” w Bobrownikach. Kopalnia ta została uruchomiona w 1784 roku, była największą kopalnią rud na Górnym Śląsku aż do 21 kwietnia 1933 roku, kiedy została zamknięta.
W okresie międzywojennym w miejscowości stacjonowała placówka Straży Granicznej I linii „Strzybnica”[4].
W latach 1946–1954 siedziba gminy Strzybnica.
W latach 50. XX wieku na wschód od Zakładów Przetwórczych „Strzybnica” (późniejszy „Zamet”) założono Park Hutnika.
W 1954 Strzybnica wraz z Piaseczną utworzyły wspólną gromadę[5].
W latach 1967–1975 Strzybnica była samodzielnym miastem.
W Strzybnicy działa klub sportowy Strzybnica, Tęczowe Przedszkole nr 24, Szkoła Podstawowa nr 13, straż pożarna, tartak oraz rzymskokatolicka parafia Najświętszego Serca Pana Jezusa i Matki Boskiej Fatimskiej. W latach 2009–2014 swoją siedzibę miało tutaj również Wydawnictwo św. Macieja Apostoła[6].
Transport
Transport drogowy
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/01/Tarnowskie_G%C3%B3ry_Zag%C3%B3rska_07.jpg/220px-Tarnowskie_G%C3%B3ry_Zag%C3%B3rska_07.jpg)
Główną ulicą przebiegającą przez Strzybnicę jest zbudowana w 1847 roku[7] droga łącząca Tarnowskie Góry z Opolem – obecnie ulica Zagórska. Stanowi ona część drogi krajowej nr 11 (drogi jednojezdniowej klasy GP na odcinku Tworóg – Bytom)[8].
Transport kolejowy
Wzdłuż ulicy Zagórskiej biegnie linia kolejowa nr 144 łącząca stacje Tarnowskie Góry i Opole Główne. Na terenie dzielnicy zlokalizowana jest stacja Tarnowskie Góry Strzybnica, na której ruch pasażerski został zawieszony w grudniu 2011 roku wraz z wejściem w życie nowego rozkładu jazdy likwidującego cztery pary pociągów relacji Tarnowskie Góry – Zawadzkie – Opole Główne. Powodem jest wycofanie się województwa śląskiego z organizacji przewozów na tej linii spowodowane niską frekwencją w pociągach[9].
Komunikacja miejska
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8b/Strzybnica_Ko%C5%9Bcielna_%28przystanek_autobusowy%29.jpg/220px-Strzybnica_Ko%C5%9Bcielna_%28przystanek_autobusowy%29.jpg)
Publiczny transport zbiorowy na terenie dzielnicy obejmuje przewozy autobusowe, których organizatorem od 1 stycznia 2019 jest Zarząd Transportu Metropolitalnego[10].
Według stanu z grudnia 2022 przez Strzybnicę przejeżdżają i zatrzymują się autobusy kursujące na liniach[11]:
- 78 (Tarnowskie Góry Dworzec – Miedary Posesja 17),
- 129 (Tarnowskie Góry Dworzec – Krupski Młyn Słoneczna),
- 142 (Tarnowskie Góry Dworzec – Strzybnica Kościelna),
- 143 (Tarnowskie Góry Dworzec – Nowa Wieś Pętla),
- 189 (Tarnowskie Góry Dworzec – Strzybnica Kościelna),
- 670 (Tarnowskie Góry Dworzec – Pniowiec Pętla),
- 671 (Tarnowskie Góry Dworzec – Pniowiec Pętla),
- 736 (Pniowiec Pętla – Miedary Tarnogórska),
- 780 (Stare Tarnowice GCR – Szarlej Kaufland).
Na terenie dzielnicy znajdują się przystanki: Strzybnica Park Hutnika, Strzybnica Zametowska, Strzybnica Grzybowa, Strzybnica Kościół, Strzybnica Kościelna, Strzybnica Szkoła oraz przystanki na żądanie: Strzybnica Ferma, Strzybnica Osiedle i Strzybnica Poczta[11].
Herb
Według statutu dzielnicy Strzybnica do 2015 roku herbem dzielnicy był:
(...) złote kowadło, formą zbliżone do pieca hutniczego, umieszczone na niebieskim tle[12].
Ludzie związani ze Strzybnicą
- Friedrich August Bouterwek[13] – niemiecki artysta, tworzący malarstwo historyczne,
- Henryk Nolewajka – polski aktor telewizyjny, filmowy i teatralny.
Sport
W dzielnicy działa klub piłkarski UKS Unia Strzybnica z siedzibą przy ulicy Armii Krajowej 24[14]. Pierwszy zespół obecnie (sezon 2024/2025) gra w rozgrywkach III ligi śląskiej w grupie bytom-zabrze[15], natomiast Unia II Strzybnica rywalizuje w ramach śląskiej B-klasy w grupie Bytom II[16][17].
Zobacz też
Przypisy
- ↑ a b Dz.U. z 1975 r. nr 15, poz. 88.
- ↑ BIP – Urząd Miejski w Tarnowskich Górach: Ludność miasta Tarnowskie Góry według stanu na dzień 31.12.2022 r.. 2023-01-11. [dostęp 2023-02-07]. (pol.).
- ↑ Obwieszczenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2019 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2019 r. poz. 2360).
- ↑ Marek Jabłonowski, Bogusław Polak: Polskie formacje graniczne 1918−1839. Dokumenty organizacyjne, wybór źródeł. Tom II. Koszalin: Wydawnictwo Uczelniane Politechniki Koszalińskiej, 1999, s. 25. ISBN 83-87424-77-3.
- ↑ Arkadiusz Kuzio-Podrucki. Piaseczna. „Montes Tarnovicensis”, 2001-04-12. Oficyna Monos. ISSN 1640-0216. [zarchiwizowane z adresu]. (pol.).
- ↑ Wydawnictwo św.Macieja Apostoła Lubliniec – Opinie, Kontakt [online], wydawnictwomacieja.oferteo.pl [dostęp 2017-11-26] (pol.).
- ↑ Anna i Łukasz Piernikarczyk: Historia Strzybnicy i Srebrnej Góry. 2004-12-28. [dostęp 2016-04-23]. (pol.).
- ↑ GDDKiA: Zarządzenie nr 83 Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia 24/12 2009 r. zmieniające zarządzenie w sprawie klas istniejących dróg krajowych. gddkia.gov.pl, 2009-12-24. [dostęp 2018-07-17]. (pol.).
- ↑ Koniec pociągów z Tarnowskich Gór do Opola Dostęp 2012-03-15.
- ↑ Paweł Pawlik: Koniec KZK GOP, MZK Tychy i MZKP Tarnowskie Góry. Teraz to ZTM. onet.pl, 2019-01-02. [dostęp 2022-12-31]. (pol.).
- ↑ a b Lista przystanków: Tarnowskie Góry. [w:] Zarząd Transportu Metropolitalnego [on-line]. [dostęp 2019-02-06]. (pol.).
- ↑ Dziennik Urzędowy Województwa Śląskiego; tytuł: uchwała nr VII/77/2011 Rady Miejskiej w Tarnowskich Górach z dnia 16 marca 2011 r. w sprawie Statutu Dzielnicy STRZYBNICA.
- ↑ Kamil Łysik, Tęsknił i chciał wrócić, w: Gość Gliwicki, 03.09.2015, https://kultura.wiara.pl/doc/2681446.Tesknil-i-chcial-wrocic.
- ↑ Skarb – Uczniowski Klub Sportowy Unia Strzybnica (Tarnowskie Góry) [online], 90minut.pl [dostęp 2018-08-08] (pol.).
- ↑ 90minut.pl: Klasa okręgowa 2019/2020, grupa: śląska I (Bytom-Zabrze). [dostęp 2019-09-14]. (pol.).
- ↑ Skarb – Unia II Strzybnica (Tarnowskie Góry) [online], 90minut.pl [dostęp 2018-08-08] (pol.).
- ↑ 90minut.pl: Klasa B 2019/2020, grupa: Bytom II. [dostęp 2019-09-14]. (pol.).
Linki zewnętrzne
![]() | Zobacz hasło Strzybnica w Wikisłowniku |
- Strzybnica, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XI: Sochaczew – Szlubowska Wola, Warszawa 1890, s. 481 .
- Projekt Strzybnica
- p
- d
- e
Dzielnice[A] |
|
---|---|
Części miasta według TERYT |
|
Inne |
|
- ↑ Jednostki pomocnicze (dzielnice) wymienione w Rozdz. 4. § 8 pkt. 2 Statutu Gminy Tarnowskie Góry.
- p
- d
- e
- Siedziba powiatu – Tarnowskie Góry
Przynależność wojewódzka |
|
---|---|
Miasta (1873–1975) |
|
Gminy wiejskie jednostkowe (1873–1945) |
|
Obszary dworskie (1873–1924/28[B]) |
|
Gminy wiejskie zbiorowe (1945–54 i 1973–75) |
|
Gromady (1954–72) |
|
Osiedla (1954–72) |
|
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v W wyniku plebiscytu na Górnym Śląsku (1921) większa część powiatu Tarnowitz przeszła pod władzę polską, z której utworzono powiat tarnogórski. Fragmenty powiatu Tarnowitz, które pozostały w Niemczech utrzymano przy szczątkowym powiecie Tarnowitz do 1 stycznia 1927, kiedy to połączono go z okrojonym powiatem Beuthen w nowy powiat Beuthen-Tarnowitz
- ↑ Obszary dworskie zniesiono w Polsce w 1924, a w Niemczech w 1928