Szkoła z Barbizon
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/64/Millet_Gleaners.jpg/250px-Millet_Gleaners.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f8/The_Old_Oak_by_Jules_Dupr%C3%A9%2C_c1870.jpg/250px-The_Old_Oak_by_Jules_Dupr%C3%A9%2C_c1870.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a0/Troyon_Partida_al_mercado.jpg/250px-Troyon_Partida_al_mercado.jpg)
Szkoła z Barbizon, barbizończycy (fr. École de Barbizon, École de 1830) – grupa francuskich malarzy, działająca w latach 1830–1860[a] w okolicach Barbizon i tworząca głównie pejzaże.
Ugrupowanie
Umowna nazwa odnosi się do ugrupowania twórców, którzy w latach 30. XIX wieku utworzyli kolonię artystyczną we wsi Barbizon na skraju lasu Fontainebleau w rejonie paryskim. Ich ideą przewodnią była ucieczka od zaborczej cywilizacji miejskiej i odosobnienie od środowiska sprzyjającego dehumanizacji. Przywódcą był Théodore Rousseau, znany z umiejętności głębokiego oddawania przyrody, do której miał stosunek panteisty. Poza nim, od początku do znanych należeli Jules Dupré, Charles-François Daubigny, Narcisse Díaz de la Peña, Constant Troyon, Jean-François Millet (od 1849) i Charles Jacque[b]. Często przebywał wśród nich Camille Corot (uważany też za jednego z założycieli).
Większość barbizończyków przeprowadziła się do wioski w latach 40. XIX stulecia[c]. Kolonia przyciągała również cudzoziemców (np. W.B. Baird, K. Bodmer), zwłaszcza Belgów (J. Coosemans, bracia de Cock, A. de Knyff, E. Verboeckhoven). W latach późniejszych ze środowiskiem tym związany był m.in. Józef Szermentowski (co zaznaczyło się silnie w jego twórczości)[1] oraz rumuńscy malarze N. Grigorescu i I. Andreescu.
Cechy malarstwa
Domeną barbizończyków było malarstwo pejzażowe, w którym stworzyli rodzaj „krajobrazu intymnego”, wychodząc z założeń romantycznego kultu przyrody i umiłowania ojczystego krajobrazu. Było to radykalnym zerwaniem z akademicką tradycją pejzażu idealizowanego. Podstawę pracy stanowiło bezpośrednie studium w plenerze, a natchnienia poszukiwano podczas wędrówek po miejscowych lasach. Tematem obrazów były wybrane, nie upiększane fragmenty autentycznego pejzażu (wnętrza lasu, brzegi rzek i stawów, nawet poszczególne drzewa), niekiedy ożywione sztafażem. Niektórzy z twórców preferowali czysty pejzaż, inni skłaniali się ku portretowaniu zwierząt (tematyka animalistyczna przeważała np. u Troyona); przedstawiano też naturalistyczne sceny z życia wieśniaków (zwłaszcza J.-F. Millet, J. Breton). Historycznymi wzorami, z których czerpali barbizończycy, było XVII-wieczne holenderskie malarstwo krajobrazowe (zwłaszcza Meinderta Hobbemy i Jacoba van Ruisdaela) oraz znana od czasu paryskiej wystawy w 1824 r. twórczość Johna Constable'a i Richarda P. Boningtona; inspiracje pochodziły też z malarstwa Williama Turnera.
Pejzażyści z Barbizon posługiwali się paletą spokojnych, ziemistych barw, a dzięki starannemu nakładaniu barwnych smug i plam uzyskiwali efekt np. migotania światła pomiędzy gałęziami drzew. Zainteresowanie przejawiane dla wizualnych wartości rozproszonego światła wskazuje na nich wprost jako na poprzedników impresjonizmu. Rysowali z natury, następnie dopracowując w atelier płótna, zazwyczaj o niewielkich rozmiarach.
Twórczość ich początkowo napotkała stosunkowo wrogie przyjęcie ze strony malarzy akademickich, a prace ich systematycznie odrzucało jury oficjalnego salonu. Sytuacja uległa zmianie dopiero po 1848, dzięki staraniom wybitnego krytyka sztuki É.J.Th. Thorégo. Uznaje się, że malarstwo szkoły z Barbizon spełniło doniosłą rolę w procesie kształtowania europejskiego realizmu i stworzyło podstawę dla impresjonizmu[2].
Wykaz innych ważniejszych artystów
|
|
|
Uwagi
- ↑ Według niektórych źródeł działalność grupy sięga lat siedemdziesiątych tego stulecia (Mały słownik sztuk plastycznych, dz. cyt.).
- ↑ Jednak za prekursorów ugrupowania (sprzed 1830 r.) uważani są Théodore Caruelle d'Aligny, Alexandre Desgoffe i Lazare Bruandet.
- ↑ Zmarli tam zarówno Th. Rousseau (1867) jak i J.-F. Millet (1875).
Przypisy
- Théodore Rousseau – Widok równiny Montmartre (ok. 1848)
- Camille Corot – Las Fontainebleau (1834)
- Narcisse Diaz de la Peña – Nadejście burzy (1870)
- Charles Jacque – W starym lesie (1860/70)
- Charles-François Daubigny – Łodzie na Oise (1865)
- Alexandre Defaux – Wiejski pejzaż
- Henri Harpignies – Dzień prania
- Jules Breton – Koniec pracy (1887)
Bibliografia
- Andrzej Dulewicz: Słownik sztuki francuskiej. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1986, s. 34-35, ISBN 83-214-0048-5
- Patricia Fride R. Carrassat, Isabelle Marcadé: Style i kierunki w malarstwie. Leksykon wydawnictwa Larousse. Warszawa: Arkady, 1999, s. 62–63, ISBN 83-213-4086-5
- Krystyna Zwolińska, Zasław Malicki: Mały słownik terminów plastycznych. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1993, s. 36, ISBN 83-214-0590-8
- Leksykon malarstwa od A do Z, od początków do współczesności (red. P. Szubert, P. Trzeciak). Warszawa: Muza, 1994, s. 37-38, ISBN 83-7079-076-3
- NDL: 00890845
- PWN: 3874329
- Britannica: art/Barbizon-school
- Universalis: ecole-de-barbizon
- БРЭ: 862171
- Catalana: 0007550
- DSDE: Barbizon-skolen