Tęczowe herbicydy
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/96/%27Ranch_Hand%27_run.jpg/310px-%27Ranch_Hand%27_run.jpg)
Tęczowe herbicydy (ang. rainbow herbicides) – grupa chemikaliów należących do herbicydów i defoliantów używanych jako broń chemiczna podczas działań wojennych przeprowadzonych przez Armię Stanów Zjednoczonych w celu zniszczenia roślinności dżungli oraz pól uprawnych.
Historia
Pierwsze testy tych substancji przeprowadzono w południowym Wietnamie w ramach tzw. Projektu AGILE w roku 1961. Po testach Amerykanie zdecydowali się użyć herbicydów tęczowych w operacji w Wietnamie, przeprowadzonej pod nazwą Operation Ranch Hand (1961–1971), będącej częścią projektu Operation Trail Dust. Armia amerykańska używała herbicydów tęczowych w celu niszczenia roślinności dżungli. Operacja miała dwa cele:
- doprowadzenie do zrzucenia liści przez drzewa w celu uniemożliwienia ukrycia się partyzantów na danym terenie
- spowodowanie zniszczenia upraw w celu doprowadzenia do braków żywności u wroga
Rodzaje
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/ca/Aerial-herbicide-spray-missions-in-Southern-Vietnam--1965-1971.jpg/250px-Aerial-herbicide-spray-missions-in-Southern-Vietnam--1965-1971.jpg)
Armia amerykańska użyła podczas operacji na terenie Azji następujących herbicydów tęczowych[1]:
- Agent Pink – jako substancję czynną zawiera kwas 2,4,5-trichlorofenoksyoctowy (2,4,5-T); został użyty w latach 1961 i 1965
- Agent Green – ester n-butylowy kwasu 2,4,5-trichlorofenoksyoctowego (2,4,5-trichlorofenoksyoctan butylu); używany razem z Agent Pink
- Agent Purple – mieszanina 2,4,5-T i kwasu 2,4-dichlorofenoksyoctowego (2,4-D); używany między 1962–1965
- Agent Blue – zawiera 65% soli sodowej kwasu kakodylowego (CH3)2AsOONa oraz 35% wypełniacza (NaCl, K2SO4); używany w latach 1962–1971.
- Agent White – mieszanina 2,4-D i pikloramu (kwasu 4-amino-3,5,6-trichloropikolinowego, znanego również jako tordon) w proporcji 4:1[2]; używany w latach 1966–1971
- Agent Orange – składający się z estrów n-butylowych 2,4-D (50%) i 2,4,5-T (50%); używany w latach 1965–1970
Wpływ na zdrowie ludzi
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fc/Two_Vietnameses_pose_in_front_of_the_billboard.jpg/280px-Two_Vietnameses_pose_in_front_of_the_billboard.jpg)
Herbicydy te zostały użyte podczas wojen w Wietnamie, Laosie oraz Kambodży. Armia amerykańska testowała je także na terenie USA[3], Kanady, Portoryko, Korei, Indii oraz Tajlandii[4] pomiędzy 1940 rokiem aż do późnych lat 60. Ich użycie w Wietnamie, a w szczególności środka Agent Orange zanieczyszczonego dioksynami miało tragiczny wpływ na zdrowie ludzi wystawionych na ich działanie (deformacje płodu, zniekształcenia twarzy u dzieci, podatność na choroby nowotworowe, niedorozwój).
Odnośniki w kulturze
- Amerykańskim nalotom z opryskami herbicydami w ramach operacji Ranch Hand i ich skutkom poświęcony jest album Agent Orange thrash metalowego zespołu Sodom wydany w 1989 roku[5].
- „Agent Orange” – instrumentalny bonus z płyty Music for the Masses z 1987 grupy Depeche Mode.
Przypisy
- ↑ Stellman, Jeanne et al. "The extent and patterns of usage of Agent Orange and other herbicides in Vietnam." Nature Vol 422, pg 681
- ↑ A. Young, M. Newton. Long Overlooked Historical Information on Agent Orange and TCDD Following Massive Applications of 2,4,5-T-Containing Herbicides, Eglin Air Force Base, Florida. „Environmental Science and Pollution Research”. 11 (4), s. 209-221, 2004. DOI: 10.1007/BF02979627. (ang.).
- ↑ Agent Orange: Herbicide Tests and Storage in the U.S. Veterans Administration Website. Retrieved 2010-06-16
- ↑ Agent Orange: Herbicide Tests and Storage Outside the U.S. Veterans Administration Website. Retrieved 2010-06-16
- ↑ Sodom Agent Orange, utwór wraz z tekstem w YouTube.com
- p
- d
- e
|