Ulica Basztowa w Krakowie
Stare Miasto | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() Widok od skrzyżowania z ul.Pawią na zachód. Po lewej Planty, po prawej Kleparz. | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Państwo |
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Województwo | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Miejscowość | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Długość | 745 m | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Plan | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Przebieg | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Położenie na mapie Krakowa ![]() | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Położenie na mapie Polski ![]() | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Położenie na mapie województwa małopolskiego ![]() | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2a/UlicaBasztowa-WidokNaWsch%C3%B3d-POL%2C_Krak%C3%B3w.jpg/240px-UlicaBasztowa-WidokNaWsch%C3%B3d-POL%2C_Krak%C3%B3w.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a2/UlicaBasztowa-WidokOdStaregoKleparzaNaZach%C3%B3d-POL%2C_Krak%C3%B3w.jpg/240px-UlicaBasztowa-WidokOdStaregoKleparzaNaZach%C3%B3d-POL%2C_Krak%C3%B3w.jpg)
Ulica Basztowa – ulica w Krakowie, w dzielnicy I. Wchodzi w skład I obwodnicy.
Zachodni kraniec stanowi skrzyżowanie z ulicą Garbarską, gdzie staje się przedłużeniem ulicy Juliana Dunajewskiego. Ogranicza Stare Miasto i Planty od północy. W 1914 roku na ulicy wybudowano torowisko tramwajowe.
Pierwsza część ulicy od Dworca Głównego do Bramy Floriańskiej pochodzi z XIII wieku. Dalsza część pochodzi z XIX wieku. Nazwa nawiązuje najprawdopodobniej do znajdującego się w jej pobliżu zachowanego do dziś fragmentu murów miejskich z basztami[1].
Zabudowa
Po północnej stronie ulicy:
- ul. Basztowa 1–2 (ul. Asnyka 1) – dom Popielów, zbudowany w latach 1909–1910 według projektu Wacława Krzyżanowskiego i Józefa Pakiesa.
- ul. Basztowa 3 – kamienica Popielów, zw. niekiedy „Pałacem Popielów”, wzniesiona w 1887 według projektu Tadeusza Stryjeńskiego. Do tego budynku Popielowie przenieśli swoje zbiory archiwalno-biblioteczne z pałacu Popielów przy ul. św. Jana 20. Siedziba Instytutu Austriackiego w Krakowie (Österreich Institut Krakau).
- ul. Basztowa 4 – kamienica zbudowana w 1872 według projektu Tomasza Prylińskiego, nadbudowana ok. 1930 według projektu Franciszka Mączyńskiego.
- ul. Basztowa 5 – kamienica zbudowana ok. 1890 według projektu Tomasza Prylińskiego, przebudowana ok. roku 1930.
- ul. Basztowa 6–8 – gmach Towarzystwa Ubezpieczeń „Florianka” zbudowany w 1886 r. według projektu Tomasza Prylińskiego i Tadeusza Stryjeńskiego. Obecnie w budynku mają siedzibę: Państwowa Ogólnokształcąca Szkoła Muzyczna II st. im. Fryderyka Chopina oraz Ogólnokształcąca Szkoła Muzyczna I stopnia im. I.J. Paderewskiego oraz kompleks z reprezentacyjną salą koncertową Akademii Muzycznej.
- ul. Basztowa 9 (ul. Krowoderska 2–4) – kamienica zbudowana w 1884 według projektu Tomasza Prylińskiego, ma w niej siedzibę Państwowa Szkoła Muzyczna II Stopnia im. W. Żeleńskiego.
- ul. Basztowa 10 (ul. Krowoderska 1) – kamienica zbudowana w 1929 według projektu Wacława Krzyżanowskiego, budowała firma Romana Bandurskiego i Emila Allweila
- ul. Basztowa 11 (ul. Długa 1) – Dom Pod Globusem, budynek powstał w latach 1904–1906 według projektu Franciszka Mączyńskiego i Tadeusza Stryjeńskiego.
- ul. Basztowa 15 (Rynek Kleparski 4) – budynek Feniksa wzniesiony w latach 1931–1933 według projektu Jerzego Struszkiewicza i Maksymiliana Burstina, w okresie międzywojennym miał w nim siedzibę konsulat Niemiec.
- ul. Basztowa 16 – kamienica zbudowana ok. 1852 według projektu Antoniego Stacherskiego.
- ul. Basztowa 17 – kamienica zbudowana w 1877 według projektu Jacka Matusińskiego.
- ul. Basztowa 18 – kamienica zbudowana w 1880 według projektu Karola Zaremby.
- ul. Basztowa 19 (pl. Matejki 13) – Gmach Główny Akademii Sztuk Pięknych, powstał w latach 1877–1879 według projektu Macieja Moraczewskiego.
- ul. Basztowa 20 – Gmach Narodowego Banku Polskiego, budynek wzniesiono w latach 1921–1925 według projektu Teodora Hoffmanna i Kazimierza Wyczyńskiego.
- ul. Basztowa 22 – Gmach Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego, pałac wzniesiony w latach 1898–1900 według projektu Alfreda Karola Broniewskiego. Przed nim policja ostrzelała strajkujących pracowników Semperitu[2]
- ul. Basztowa 23 – kamienica zbudowana w 1890 według projektu Sławomira Odrzywolskiego.
- ul. Basztowa 24 – kamienica zbudowana w latach 1889–1890 według projektu Sławomira Odrzywolskiego.
- ul. Basztowa 25 (ul. Pawia 2) – Hotel Polonia, zbudowany w latach 1886–1887 według projektu Sławomira Odrzywolskiego.
Po południowej stronie ulicy:
Zabudowa galeria
Po północnej strony ulicy:
- ul. Basztowa 1-2
kamienica Popielów - ul. Basztowa 3
Kamienica (proj. Tadeusz Stryjeński, 1887–1888) - ul. Basztowa 4
czynszowa kamienica - ul. Basztowa 5
czynszowa kamienica - ul. Basztowa 6-8
Budynek Florianki - ul. Basztowa 9
Kamienica (proj. Tomasz Pryliński, 1884) - ul. Basztowa 10
czynszowa kamienica - ul. Basztowa 11
Dom Pod Globusem - ul. Basztowa 15
Budynek Feniksa - ul. Basztowa 17
Kamienica (proj. Jacek Matusiński, 1877) - ul. Basztowa 18
Kamienica czynszowa -
-
-
- ul. Basztowa 23, 24 i 25
Kamienice czynszowe oraz hotel Polonia
Południowa strona ulicy: Barbakan i Planty.
- Widok na wschód: Barbakan i Planty.
Przypisy
- ↑ Encyklopedia Krakowa, Warszawa-Kraków: PWN, 2000, s. 47.
- ↑ JerzyJ. Kossowski JerzyJ., LeszekL. Ludwikowski LeszekL., Ulicami Krakowa, Kraków: Wydawnictwo Artystyczno-Graficzne, 1968, s. 36 .
Źródła
- Praca zbiorowa, red. prowadz. Joanna Czaj-Waluś Zabytki architektury i budownictwa w Polsce – Kraków, Krajowy Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków, Warszawa 2007, ISBN 978-83-9229-8-1
- Barbara Zbroja Leksykon architektów i budowniczych pochodzenia żydowskiego w Krakowie w latach 1868-1939, Wydawnictwo Wysoki Zamek, Kraków 2023, ISBN 978-83-966500-2-3
- Praca zbiorowa Encyklopedia Krakowa, wydawca Biblioteka Kraków i Muzeum Krakowa, Kraków 2023, ISBN 978-83-66253-46-9 t. I s. 95–96