Varadinski most
![]() | |||
Poprzednie nazwy | Most Kraljevića Tomislava, Most maršala Tita | ||
---|---|---|---|
Długość całkowita | 304 m | ||
Państwo |
| ||
Prowincja autonomiczna |
| ||
Miejscowość | Nowy Sad, Petrovaradin | ||
Podstawowe dane | |||
Przeszkoda | Dunaj | ||
Data budowy | 1928 | ||
Data zburzenia | 1941, 1944, 1999 | ||
Data odbudowy | 1946, 2000 | ||
Położenie na mapie Wojwodiny ![]() | |||
Położenie na mapie Serbii ![]() | |||
45,254653°N 19,857472°E/45,254653 19,857472 | |||
|
Varadinski most, cyr. Варадински мост – most nad Dunajem w Serbii, który łączy Nowy Sad z Petrovaradinem.
Historia
![Czarno białe zdjęcie, dwie części mostu wystają pod kątem z rzeki. Na brzegu rzeki budka, idący mężczyzna oraz leżące beczki. Z drugiej strony rzeki na wzgórzu widać twierdzę.](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8f/A_szerbek_%C3%A1ltak_felrobbantott_%C3%BAjvid%C3%A9ki_k%C3%B6z%C3%BAti_h%C3%ADd_maradv%C3%A1nya%2C_h%C3%A1tt%C3%A9rben_P%C3%A9terv%C3%A1rad._Fortepan_16178.jpg/200px-A_szerbek_%C3%A1ltak_felrobbantott_%C3%BAjvid%C3%A9ki_k%C3%B6z%C3%BAti_h%C3%ADd_maradv%C3%A1nya%2C_h%C3%A1tt%C3%A9rben_P%C3%A9terv%C3%A1rad._Fortepan_16178.jpg)
Po zakończeniu I wojny światowej postanowiono zrealizować koncepcję z 1910 roku, zakładającą budowę stałej przeprawy przez Dunaj. Wcześniej funkcjonowały tu dwa austro-węgierskie mosty pontonowe. Jeden został zdemontowany w 1918 roku, a drugi, wzniesiony na potrzeby wojenne, został zniszczony przez krę w 1924 roku. Budowa mostu docelowego trwała w latach 1921–1928. Została sfinansowana z niemieckich reparacji wojennych. W latach 1924–1928 w związku ze zniszczeniem mostu pontonowego Nowy Sad i Petrovaradin nie posiadały połączenia drogowego. Pierwowzorem stałej konstrukcji był Most Łańcuchowy w Budapeszcie. Nowy most liczył 341 metrów długości. Nadano mu imię księcia Tomisława Karadziordziewicia, syna króla Aleksandra I. 10 kwietnia 1941, w trakcie kampanii bałkańskiej, most został zaminowany przez siły jugosłowiańskie w ramach działań obronnych, a następnie uległ zniszczeniu po raz pierwszy w swojej historii. Niemiecki okupant odbudował most, jednak 22 października 1944 tym razem to on dokonał jego destrukcji w trakcie swojego odwrotu, tym samym most został zniszczony po raz drugi[1][2].
W miejscu starego mostu wzniesiono zupełnie inną konstrukcję. Odbudowa trwała 160 dni. Nowy most został oddany do użytku 20 stycznia 1946. Nadano mu imię marszałka Tity. Był o 3 metry dłuższy od poprzednika. Pełnił funkcję drogowo-kolejową. Ruch kolejowy zamknięto w maju 1962 roku, po wzniesieniu docelowego miejskiego mostu kolejowego[1].
23 kwietnia 1999, w trakcie nalotów sił NATO, w godzinach porannych most został trafiony dwunastokrotnie i zawalił się. Na moście zginął Oleg Nasov, 30-letni muzyk, uważany za pierwszą cywilną ofiarę ataku NATO na Jugosławię[3]. W 2000 roku most odbudowano po raz kolejny, tym razem jako most dźwigarowy[1][4]. Jego aktualna długość to 304 metry[3].
Galeria zdjęć
-
-
-
- Tablica ku czci Olega Nasova
-
Przypisy
- ↑ a b c Istorija novosadskih mostova: Nasleđe kojeg više nema – Gradjevinarstvo.rs. Gradjevinarstvo.rs. [dostęp 2020-11-02]. (serb.).
- ↑ Most Kraljevića Tomislava nekada je spajao dve obale – Novosadska hronika. Novosadska hronika, 2016-07-09. [dostęp 2020-11-02]. (serb.).
- ↑ a b BIO JE SAM NA MOSTU, KAD JE GRUNULA PRVA SMRTONOSNA RAKETA! Oleg je prva civilna žrtva NATO-a u NS-u (FOTO). Espreso, 2019-04-01. [dostęp 2020-11-02]. (serb.).
- ↑ Varadin Bridge (Novi Sad, 2000). Structurae. [dostęp 2020-11-02]. (ang.).