Złoty Lampart
Złoty Lampart (wł. Pardo d’oro) – główna nagroda przyznawana przez jury Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w Locarno dla najlepszego filmu w konkursie głównym.
Nagroda nosiła różne nazwy od początku istnienia imprezy. W czasie pierwszych dwóch edycji festiwalu nazywała się po prostu Najlepszy film, później przez kilka lat była Wielką Nagrodą, a następnie Złotym Żaglem. Nazwa Złoty Lampart funkcjonuje od 1968.
Statystyki
Najwięcej filmów nagrodzonych Złotym Lampartem pochodziło jak dotychczas ze Stanów Zjednoczonych (11), Włoch (10) i Francji (9). Dziesięciokrotnie reżyserami filmów wyróżnionych główną nagrodą były kobiety: Swietłana Proskurina, Clara Law, Claire Denis, Hélène Angel, Sabiha Sumar, Andrea Staka, Guo Xiaolu, Milagros Mumenthaler, Ralitza Petrova i Júlia Murat.
Jak dotychczas dwóch reżyserów uhonorowano Złotym Lampartem dwukrotnie. Byli to:
- Francuz René Clair – nagrody za filmy A potem nie było już nikogo (1946) i Milczenie jest złotem (1947);
- Czech Jiří Trnka – za filmy Bajaja (1954) i Dobry wojak Szwejk (1955).
Polscy twórcy filmowi trzykrotnie sięgali w Locarno po Złotego Lamparta. Byli to: Andrzej Jerzy Piotrowski za film Znaki na drodze, Krzysztof Zanussi za Iluminację i Janusz Zaorski za Jezioro Bodeńskie.
Zestawienie państw, których filmy zdobywały Złotego Lamparta (od 1968) lub analogiczną najważniejszą nagrodę na festiwalu (do 1967), przedstawia się następująco (stan na luty 2024):
Państwo | Złoty Lampart |
---|---|
![]() | 11 |
![]() | 10 |
![]() | 9 |
![]() | 6 |
![]() | 5 |
![]() | 4 |
![]() | 4 |
![]() | 4 |
![]() | 3 |
![]() | 3 |
![]() | 3 |
![]() | 3 |
![]() | 2 |
![]() | 2 |
![]() | 2 |
![]() | 1 |
![]() | 1 |
![]() | 1 |
![]() | 1 |
![]() | 1 |
![]() | 1 |
![]() | 1 |
![]() | 1 |
![]() | 1 |
![]() | 1 |
![]() | 1 |
![]() | 1 |
![]() | 1 |
![]() | 1 |
![]() | 1 |
![]() | 1 |
![]() | 1 |
![]() | 1 |
![]() | 1 |
![]() | 1 |
Laureaci Złotego Lamparta
Następujące filmy zdobyły główną nagrodę w konkursie głównym festiwalu[1]:
Rok | Tytuł filmu | Reżyseria | Kraj pochodzenia |
---|---|---|---|
1946 | A potem nie było już nikogo (And Then There Were None) | René Clair | ![]() |
1947 | Milczenie jest złotem (Le silence est d’or) | René Clair | ![]() |
1948 | Niemcy – rok zerowy (Germania, anno zero) | Roberto Rossellini | ![]() |
1949 | Farma siedmiu grzechów (La ferme des sept péchés) | Jean Devaivre | ![]() |
1950 | When Willie Comes Marching Home | John Ford | ![]() |
1951 | |||
1952 | Ścigany (Hunted) | Charles Crichton | ![]() |
1953 | Juliusz Cezar (Julius Caesar) Czarodziej Glinka (Композитор Глинка / Kompozitor Glinka) Szklany mur (The Glass Wall) | David Bradley Grigorij Aleksandrow Maxwell Shane | ![]() ![]() ![]() |
1954 | Dzikie owoce (Les fruits sauvages) Bajaja Wrota piekieł (地獄門 / Jigokumon) Brunatna pajęczyna (Rotation) Pięcioraczki (Le mouton à cinq pattes) | Hervé Bromberger Jiří Trnka Teinosuke Kinugasa Wolfgang Staudte Henri Verneuil | ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() |
1955 | Czarna Carmen (Carmen Jones) Dobry wojak Szwejk (Dobrý voják Švejk) | Otto Preminger Jiří Trnka | ![]() ![]() |
1956 | |||
1957 | Krzyk (Il grido) | Michelangelo Antonioni | ![]() |
1958 | Człowiek, którego już nie ma (Ten North Frederick) | Philip Dunne | ![]() |
1959 | Pocałunek mordercy (Killer's Kiss) | Stanley Kubrick | ![]() |
1960 | Piękny Antonio (Il bell'Antonio) | Mauro Bolognini | ![]() |
1961 | Ognie polne (野火 / Nobi) | Kon Ichikawa | ![]() |
1962 | Un cœur gros comme ça | François Reichenbach | ![]() |
1963 | Transport z raju (Transport z ráje) | Zbyněk Brynych | ![]() |
1964 | Czarny Piotruś (Černý Petr) | Miloš Forman | ![]() |
1965 | Czwarta nad ranem (Four in the Morning) | Anthony Simmons | ![]() |
1966 | Odwaga na co dzień (Každý den odvahu) | Evald Schorm | ![]() |
1967 | Ziemia w transie (Terra em Transe) | Glauber Rocha | ![]() |
1968 | Wizjonerzy (I visionari) | Maurizio Ponzi | ![]() |
1969 | Charles, martwy lub żywy (Charles mort ou vif) Trzeba przejść i przez ogień (В огне брода нет / W ognie broda niet) Trzy smutne tygrysy (Tres tristes tigres) Okularnicy (Szemüvegesek) | Alain Tanner Gleb Panfiłow Raúl Ruiz Sándor Simó | ![]() ![]() ![]() ![]() |
1970 | Koniec drogi (End of the Road) Lilika (Лилика) Przemijanie (無常 / Mujô) Słońce, o! (Soleil Ô) | Aram Avakian Branko Pleša Akio Jissôji Med Hondo | ![]() ![]() ![]() ![]() |
1971 | Zmiana oblicza (Hanno cambiato faccia) In punto di morte Przyjaciele (Les amis) Private Road Znaki na drodze | Corrado Farina Mario Garriba Gérard Blain Barney Platts-Mills Andrzej Jerzy Piotrowski | ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() |
1972 | Ponure chwile (Bleak Moments) | Mike Leigh | ![]() |
1973 | Iluminacja | Krzysztof Zanussi | ![]() |
1974 | Ulica Strażacka 25 (Tüzoltó utca 25.) | István Szabó | ![]() |
1975 | Syn Amira nie żyje (Le fils d'Amr est mort) | Jean-Jacques Andrien | ![]() |
1976 | Le grand soir | Francis Reusser | ![]() |
1977 | Antonio Gramsci: Dni więzienia (Antonio Gramsci: i giorni del carcere) | Lino Del Fra | ![]() |
1978 | Leniuchy z żyznej doliny (Οι Τεμπέληδες της εύφορης κοιλάδας / Oi tembelides tis eforis koiladas) | Nikos Panayotopoulos | ![]() |
1979 | Stado (Sürü) | Zeki Ökten | ![]() |
1980 | Maledetti vi amerò | Marco Tullio Giordana | ![]() |
1981 | Chakra (चक्र) | Rabindra Dharmaraj | ![]() |
1982 | |||
1983 | Księżniczka (Adj király katonát!) | Pál Erdöss | ![]() |
1984 | Inaczej niż w raju (Stranger Than Paradise) | Jim Jarmusch | ![]() |
1985 | Alpejski ogień (Höhenfeuer) | Fredi M. Murer | ![]() |
1986 | Jezioro Bodeńskie | Janusz Zaorski | ![]() |
1987 | O Bobo | José Álvaro Morais | ![]() |
1988 | Dalekie głosy, spokojne życie (Distant Voices, Still Lives) Motyle (Schmetterlinge) | Terence Davies Wolfgang Becker | ![]() ![]() |
1989 | Dlaczego Bodhi-Dharma wyruszył na wschód? (달마가 동쪽으로 간 까닭은? / Dharmaga tongjoguro kan kkadalgun) | Bae Yong-kyun | ![]() |
1990 | Przypadkowy walc (Случайный вальс / Słuczajnyj wals) | Swietłana Proskurina | ![]() |
1991 | Johnny Suede | Tom DiCillo | ![]() |
1992 | Jesienny księżyc (秋月 / Qiu yue) | Clara Law | ![]() |
1993 | Życie wymaga odwagi (Azghyin ushtykzyn'azaby) | Jermek Szynarbajew | ![]() |
1994 | Słój (خمره / Khomreh) | Ebrahim Forouzesh | ![]() |
1995 | Raï | Thomas Gilou | ![]() |
1996 | Nenette i Boni (Nénette et Boni) | Claire Denis | ![]() |
1997 | Lustro (آینه / Ayneh) | Dżafar Panahi | ![]() |
1998 | Pan Zhao (赵先生 / Zhao xiansheng) | Lü Yue | ![]() |
1999 | Skóra człowieka, krew bestii (Peau d’homme, cœur de bête) | Hélène Angel | ![]() |
2000 | Ojciec (冤家父子 / Baba) | Wang Shuo | ![]() |
2001 | Citroenem ku rewolucji (Alla rivoluzione sulla due cavalli) | Maurizio Sciarra | ![]() |
2002 | Das Verlangen | Iain Dilthey | ![]() |
2003 | Cicha woda (خاموش پانی / Khamosh Pani: Silent Waters) | Sabiha Sumar | ![]() |
2004 | Private | Saverio Costanzo | ![]() |
2005 | Dziewięć kobiet (Nine Lives) | Rodrigo García | ![]() |
2006 | Dziewczyna (Das Fräulein) | Andrea Staka | ![]() |
2007 | Odrodzenie (愛の予感 / Ai no yokan) | Masahiro Kobayashi | ![]() |
2008 | Parque vía | Enrique Rivero | ![]() |
2009 | Chinka (She, a Chinese) | Guo Xiaolu | ![]() |
2010 | Ferie zimowe (寒假 / Han jia) | Hongqi Li | ![]() |
2011 | Powrót do domu (Abrir puertas y ventanas) | Milagros Mumenthaler | ![]() |
2012 | Dziewczyna znikąd (La fille de nulle part) | Jean-Claude Brisseau | ![]() |
2013 | Historia mojej śmierci (Història de la meva mort) | Albert Serra | ![]() |
2014 | Z tego, co było, po tym, co było (Mula sa kung ano ang noon) | Lav Diaz | ![]() |
2015 | Teraz dobrze, wtedy źle (지금은맞고그때는틀리다 / Jigeumeun matgo geuttaeneun teullida) | Hong Sang-soo | ![]() |
2016 | Bez Boga (Безбог / Bezbog) | Ralitza Petrova | ![]() |
2017 | Pani Fang (方绣英 / Mrs. Fang) | Wang Bing | ![]() |
2018 | Wyśniona kraina (A Land Imagined) | Yeo Siew Hua | ![]() |
2019 | Vitalina Varela | Pedro Costa | ![]() |
2020 | |||
2021 | Pieniądze dla was, mi wystarczy zemsta (Seperti Dendam, Rindu Harus Dibayar Tuntas) | Edwin | ![]() |
2022 | Reguła 34 (Regra 34) | Júlia Murat | ![]() |
2023 | Strefa krytyczna (منطقه بحرانی / Mantagheye bohrani) | Ali Ahmadzadeh | ![]() |
*Pierwsza wygrana dla danej kinematografii.
Przypisy
- ↑ Palmarès. Locarno Festival. [dostęp 2018-03-29]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-08-21)]. (ang.).
Linki zewnętrzne
- Strona internetowa Festiwalu w Locarno. pardo.ch. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-07-28)].
- p
- d
- e
1946–1960 |
|
---|---|
1961–1980 |
|
1981–2000 |
|
2001–2020 |
|
2021– |
|