Anglo-sovjetska invazija na Iran
Anglo-sovjetska invazija na Iran | |||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Dio Drugog svjetskog rata | |||||||||
![]() Karta invazije | |||||||||
| |||||||||
Sukobljeni | |||||||||
![]() ![]() • ![]() • ![]() | ![]() | ||||||||
Vođe | |||||||||
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() | ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() | ||||||||
Vojne snage | |||||||||
200.000 | 126 – 200.000 | ||||||||
Posljedice | |||||||||
Gubici: 62 mrtva | Gubici: • oko 800 mrtvih vojnika • oko 200 mrtvih civila |
Anglo-sovjetska invazija na Iran (engl. Operation Countenance, rus. Операция Согласие) bila je invazija britanskih i sovjetskih postrojbi na Iran za vrijeme Drugog svjetskog rata. Trajala je od 25. 8. do 17. 9. 1941. godine. Cilj invazije je bilo osigurati iranska nalazišta nafte i uspostaviti opskrbu liniju za Sovjetski Savez, koji je tada bio napadnut od njemačkog Wehrmachta. Iako je Iran službeno neutralna država, njegov vladar Reza-šah Pahlavi bio prijateljski raspoložen prema osovinskim silama i odbijao je savezničke zahtjeve za izgonom njemačkih državljana. Svrgnut je tokom okupacije i zamijenjen svojim mladim sinom Muhamed-Rezom Pahlavijem. Invazija je ostala upamćena po relativno vrlo malom broju žrtava: manje od 1000 s iranske odnosno manje od 100 sa savezničke, s obzirom da je vladar uživao uglavnom negativnu reputaciju i iranska vojska nije mu bila lojalna. Dana 29. 1. 1942. sklopljen je anglo-sovjetsko-iranski sporazum koji je savezničke sile obvezivao na poštivanje iranske nezavisnosti i teritorijalnog integriteta odnosno povlačenje trupa u roku od šest mjeseci nakon što rat bude okončan, dok se Iran prema sporazumu obavezao prepustiti neograničenu uporabu, nadzor i održavanje ključnih transportnih objekata u zemlji čime je stvoren tzv. perzijski koridor. Nakon svršetka rata u Evropi britanske trupe su se povukle, dok su sovjetske na sjeverozapadu zemlje odbile to učiniti čime je počela Iranska kriza.
Veze
- Anglo-sovjetsko-iranski sporazum
- Perzijski koridor
- Iranska kriza 1946.
Vanjske veze
- Ostali projekti
![]() | U Wikimedijinoj ostavi ima još materijala vezanih za: Anglo-sovjetska invazija na Iran |