Galatasaray SK (fudbal)
Galatasaraj | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Galatasaray Spor Kulübü | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Općenito | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Liga | Süper Lig | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Osnivanje | 2. august 1967. | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Nadimci | Cimbom Aslanlar | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Stadion | (stari) Ali Sami Yen, İstanbul (Kapacitet: 26.750) (novi) Türk Telekom Arena, Istanbul (Kapacitet: 52.695) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Ličnosti | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Predsjednik | Dursun Özbek | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Trener | Okan Buruk | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Dresovi | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
uredi ![]() |
Galatasaraj (tur. Galatasaray Spor Kulübü) je turski fudbalski klub iz İstanbula. Klub je osnovan 1905. godine i igra na stadionu Türk Telekom Arena, kapaciteta 52.695 mesta.
Galatasaraj je turski klub sa najviše domaćih i međunarodnih uspjeha. Godine u sezoni 1990/00. osvojio je Kup UEFA pobedivši Arsenal i UEFA Superkup. 2013. osvojili su Kup Emirates u Londonu. S time je prvi fudbalski klub iz Turske koji je osvojio neko europsko takmičenje.
Historija
Galatasaray je fudbalski ogranak od najpoznatijeg multisportskog kluba u Istanbulu, uključen u sve glavne turske sportske događaje i potpuno angažiran u društvenim zbivanjima i u životu zajednice. Ime kluba znači „Sportski klub Dvorac Galata”.
Osnovan u jeseni 1905.[1] za vrijeme Osmanskog carstva u gradu Istanbulu. Tvorci su bili neki učenici škole Galatasaray Lisesi, jedna od najuglednijih istambulskih gimnazija. Licej ima duboku historiju, u gradskoj četvrti je nastao 1481. godine odlukom sultana Bajazida II. kao „Carska škola Galatinog dvorca”[α 1] sa zadatkom da obučava kadrove namijenjene za upravu Osmanskog carstva. U 19. vijeku postat će prva istambulska škola na francuskom jeziku. Među glavnim osnivačima[α 2] je Ali Sami Yen[α 3], sin tursko-albansko pisca, jezikoslovca i filozofa Samija Frashërija. U početku su društvene boje bile crvena i bijela,[1] dakle boje današnje turskoj zastavi, dok je prvo sjedište bilo trgovina jednog bugarskog mljekara.[1]
Nastanak Galatasaraya je se dogodio u razdoblju u kojem su neki engleski građani, ili barem stranci, osnovali fudbalske timove u gradu, u kojima su, međutim, lokalni igrači bili samo manjina, ako ne i potpuno odsutni. Privrženost članova novog kluba, koji se ubrzo otvorio prema drugim etničkim grupama, jer su se pridružili i mnogi bugarski i srpski studenti, sažeto je prema riječima Samija Yena:[1]
“ | Igrati kolektivno kao Englezi, označavati određenu boju i ime i pobjeđivati neturske momčadi. | ” |
Unatoč ograničenim početnim sredstvima – Sami Yen je osobno podmazavao jedinu loptu, dok se zamjenik Asım brinuo o pranju majica – nije falilo entuzijazma. Jedina nedoumica bila je oko izbora imena: neki članovi su želili zvati klub „Gloria” ili „Audace”. Mladi studenti su zapravo odigrali prvu historijsku utakmicu protiv grčkog tima iz Halkedona, Kadıköy Faure Mektebi, i pobijedili rezultatom 2:0.[1] Gledatelji, koji su očito bili na turskoj strani, preimenovali su ih u Galata Sarayı efendileri, odnosno u „gospodare tvrđave Galata”, pa je pri tome odabrano ime Galatasaray. Sami Yen će voditi klub od 1905. do 1918.
1996. klub je preuzeo Faruk Süren, koji će za trenera zaposliti Fatiha Terima. Terim je bio bivši igrač Galatasarayja, branič od 1974. do 1985., te je poslije napuštanja igranog fudbala, trenirao Ankaragücü, Göztepe, Tursku reprezentaciju under 21 te između 1993. i 1996. stariju Tursku reprezentaciju. Dolaskom Terima, Galatasaray će između 1996. i 2002. dominirati turskom scenom i redovito posjećivati scenu europskih međunarodnih kupova. Na terenu klub su vodili Popescu, Hagi i niz igrača koji će tih godina postati okosnica turske reprezentacije: Korkmaz, Davala, Buruk, Belözoğlu, Penbe, Kerimoğlu, Erdem, Şükür, Şaş. Ekipa će sudjelovati u nekoliko izdanja Lige prvaka, pokazujući dobru igru u sezonama 1998/99. i 1999/00., i konačno osvojivši Kup UEFA u maju 2000. u finalu protiv Arsenala. Sljedeće godine osvojio je i UEFA Superkup protiv Real Madrida.
U sezoni 2014/15. osvojio je svoj dvadeseti naslov prvaka Turske, što mu je dalo pravo da ugravira četiri zvjezdice na dres momčadi.[α 4]
Simboli i rivalstva
Najžešće rivalstvo je između Galatasarayja, Fenerbahçea i Beşiktaşa. Galatasaray je poznat kao klub iz centra, sa aristokratskom tradicijom, dok je Fenerbahçe na azijskoj strani i ima uglavnom navijače iz radničke klase. Najpoznatije skandiranje navijača je
“ | re re re, ra ra ra, Galatasaray Galatasaray cim bom bom | ” |
što je dio pjesme koju su navijači prvi put otpjevali na stadionu Taksim 1922. godine. Prvu koračnicu napisao je 1912. Ahmet Malik, student sa gimnazije Galatasaray. Nadimak Galatasaraya je Cimbom (Đimbom) ili Cimbombom čije porijeklo nije poznato. Grb ekipe dizajnirao je student Sevki Ege, kartica br. 333.[2]
Uspjesi
Taffarel Capone Bülent Popescu Ergün Okan Suat Ümit Hagi Hakan Arif |
Startna postava Galatasaraja u finalu Kupa Uefa 2000. |
Međunarodni
- UEFA kup
- Pobednik (1): 1999/00.
- UEFA superkup
- Pobednik (1): 2000.
- Evropski kup
- Polufinale (1): 1988/89.
Nacionalni
- Superliga Turske:
- Šampioni (19): 1961/62, 1962/63, 1968/69, 1970/71, 1971/72, 1972/73, 1986/87, 1987/88, 1992/93, 1993/94, 1996/97, 1997/98, 1998/99, 1999/00, 2001/02, 2005/06, 2007/08, 2011/12, 2012/13
- Drugoplasirani (10): 1959, 1960-61, 1965-66, 1974-75, 1978-79, 1985-86, 1990-91, 2000-01, 2002-03, 2013-14
- Kup Turske: (rekordan broj puta)
- Pobednik (15): 1963, 1964, 1965, 1966, 1973, 1976, 1982, 1985, 1991, 1993, 1996, 1999, 2000, 2005, 2014
- Finalisti (5): 1969, 1980, 1994, 1995, 1998
- Superkup Turske: (rekord)
- Šampioni (13): 1966, 1969, 1972, 1982, 1987, 1988, 1991, 1993, 1996, 1997, 2008, 2012, 2013
Stadion
- Glavni članak: Türk Telekom Arena
Galatasaraj domaće utakmice igra na stadionu Türk Telekom Arena koji je otvoren 15. januara 2011., i ima kapacitet od 52.695 mesta.
Stadion Ali Sami Jen
Stadion je otvoren 20. decembra 1964. godine, a naziv je dobio po osnivaču Galatasaraja Ali Sami Yenu. Te godine stadion je mogao da primi više od 35.000 gledalaca, ali je kasnije kapacitet stadiona zbog postavljenih sedišta smanjen na 24.990 mesta. Stadion je bio jako važan za Galtasaraj, jer je na njemu uspeo da savlada ekipe kao što su Barcelona, Milan i Real Madrid. Proslavljeni sudija Pierluigi Collina je za ovaj stadion zbog neverovatne atmosfere izjavio: „Obožavam ovaj pakao“. Poslednju utakmicu na ovom stadionu Galatasaraj je odigrao 12. januara 2011. godine.
Sastavi
Sastav tima u sezoni 2011/12. | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
Značajni igrači
Vratari:
Zoran Simović
Cláudio Taffarel
Faryd Mondragón
Fernando Muslera
Brad Friedel
Leo Franco
Turgay Şeren
Braniči:
Talat Özkarslı
Coşkun Özarı
Bülent Eken
Fatih Terim
Muzaffer Sipahi
Cüneyt Tanman
Capone
Servet Çetin
Nihat Bekdik
Hakan Ünsal
Semih Kaya
Gheorghe Popescu
Stjepan Tomas
Fatih Akyel
Frank de Boer
Alex Telles
Abel Xavier
Emre Aşık
Gökhan Zan
Hakan Balta
Emre Güngör
Emiliano Insúa
Sabri Sarıoğlu
Rigobert Song
DeAndre Yedlin
Ali Beratlıgil
Emmanuel Eboué
Bülent Korkmaz
Tomáš Ujfaluši
Veznjaci:
Gheorghe Hagi
Emre Belözoğlu
Emre Çolak
Tugay Kerimoğlu
Ümit Davala
Uğur Köken
Ergün Penbe
Mehmet Topal
Sergen Yalçın
Yiğit Gökoğlan
Okan Buruk
Ayhan Akman
Rober Eryol
Selçuk İnan
Franck Ribéry
Wesley Sneijder
Feriz Ćelović
Taylan Antalyalı
Steven Nzonzi
Kerem Aktürkoğlu
Halil Dervişoğlu
Ahmet Ćelović
Fahrudin Durak
Lincoln
Emmanuel Culio
Zvjezdan Misimović
Harry Kewell
Dževad Prekazi
Didier Six
Elano
Hakan Yakın
Felipe Melo
Suat Kaya
Saša Ilić
Giovani dos Santos
Napadači:
Metin Oktay
Gündüz Kılıç
Gökmen Özdenak
Hakan Şükür
Suat Mamat
Erdal Keser
Mário Jardel
Didier Drogba
Burak Yılmaz
Elvir Bolić
Milan Baroš
Elvir Baljić
Kadri Aytaç
Hasan Şaş
Henry Onyekuru
Johan Elmander
Arda Turan
Mirsad Sejdić
Tarik Hodžić
Radamel Falcao
Mersad Kovačević
Robert Špehar
Arif Erdem
Ümit Karan
Bafétimbi Gomis
Lukas Podolski
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/15px-Commons-logo.svg.png)
Spoljašnje veze
- (en) Zvanični sajt Galatasarayja
Bilješke
- ↑ (tr) Galata Sarayı Enderun-u Hümayunu / (tr) Galata Saray -I Humayun Mektebi.
- ↑ Osnivači Galatasarayja su bili: Ali Sami Yen, Asım Tevfik Sonumut, Emin Bülend Serdaroğlu, Celal İbrahim, Bekir Sıtkı Bircan, Reşat Şirvanizade, Refik Cevdet Kalpakçıoğlu, Abidin Daver.[1]
- ↑ Ali Sami Yen (1886-1951), rođen kao Ali Sami Frashëri, sin pisca Samija Frašerija.
- ↑ U Turskoj timovi dobijaju pravo na jednu zvjezdicu poslije pet osvojenih državnih naslova.
Izvori
- p
- r
- u
Kup UEFA (1971–2009) | |
1970e |
|
---|---|
1980e |
|
1990e |
|
2000e |
UEFA Europska liga (2009-danas) | |
2000e |
|
---|---|
2010e |
|
2020e |
|
- Finala
- Treneri pobjednici